नागरिकता र राहदानी लिनेको भीड

कान्तिपुर संवाददाता

अर्घाखाँची — दसैं मनाउन घर आएकाको अहिले जिल्ला प्रशासनमा भीड लाग्न थालेको छ  । दसैं बिदापछि कार्यालय खुलेसँगै गुल्मी र अर्घाखाँचीमा नागरिकता र राहदानी लिनेको भीड बढेको हो  ।

स्वदेश तथा विदेशमा रोजगारी, अध्ययन, विभिन्न पेसा व्यवसायमा रहेकाहरू दसैंमा घर आएको मौकामा प्रशासनिक काम सकेर कर्मथलोमा फर्कन चाहेकाले जिल्ला प्रशासनमा सेवाग्राहीको घुँइचो बढेको छ ।


वाङलाका विनोद आचार्यले छोरा र श्रीमतीको नागरिकता बनाइदिए । भारतको दिल्लीमा २० वर्षदेखि रोजगारी गर्दै आएका उनी चार वर्षमा घर आएका हुन् । यही मौकामा नागरिकता बनाइदिएको उनले बताए । ‘झट्टै फेरि आउन पाइन्न । यसपालि बनाएरै जान्छु भनेर केही दिन छुट्टी बढाएर काम सकें,’ उनले भने, ‘बिनाझन्झट एकै दिनमा नागरिकता बन्यो । ज्यादै खुसी लाग्यो । अब दुई/चार दिनमा रोजगारीका लागि भारततर्फ जान्छु ।’ धारापानीका सुवास बञ्जाडे तीन वर्षमा कतारबाट घर आएका हुन् । छोरीको नागरिकता बनाइदिए । श्रीमतीको राहदानी बनाउन सिफारिस लिए । कतार लैजान उनले राहदानी बनाउन लागेको सुनाए । ‘बिदा धेरै छैन, पहिला म जान्छु त्यसपछि श्रीमतीलाई बोलाउने हो,’ उनले भने, ‘त्यसका लागि घर आएको मौकामा प्रशासनिक काम सकें ।’


उनीजस्ता थुप्रै अहिले नागरिकता बनाउन दैनिक प्रशासन कार्यालयमा पुग्ने गरेका छन् । अरू बेलाभन्दा दसैं र तिहारको बीचमा नागरिकता र राहदानी बनाउनेको भीड लाग्ने सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णु बेल्वासेले बताए ।


गुल्मीको जिल्ला प्रशासनमा पनि उस्तै भीड छ । दसैं बिदामा घर आएका बेला प्रशासनिक काम गर्न तम्घास दौडधुप गर्ने बढेका छन् । दसैंपछिको एक सातामा ३ सय ८५ जनाले नागरिकता लिएको सूचना अधिकारी एवं प्रशासकीय अधिकृत लक्ष्मण पाण्डेले बताए । १ सय ४० जनालाई राहदानी वितरण र ४ सय १ जनाले राहदानीको सिफारिस लगेको उनले बताए । राहदानी सिफारिसमार्फत १३ लाख २० हजार रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको उनले सुनाए ।


दुर्गम गाउँमा घुम्ती शिविर सञ्चालन गरेर नागरिकता वितरण गरिएको थियो । वषौंसम्म नागरिकता लिन सम्भव नभएकालाई सहज भएको थियो । यसपालि गाउँको शिविरमा नागरिकता वितरण नगरिने उनले बताए । शिविरमा नागरिकता वितरण गर्दा धेरै त्रुटि देखिएकाले गृह मन्त्रालयबाट वितरण नगर्न निर्देशन आएको उनले सुनाए ।

प्रकाशित : कार्तिक ४, २०७६ १३:५१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

ढलको पानी पुन: प्रयोग

अमृता अनमोल

बुटवल — रूपन्देहीको सैनामैना नगरपालिकाले ढलको पानी प्रशोधन सुरु गरेको छ  । घरबाट निस्केर सडकमा बग्ने र खोलामा मिसिने पानी एकै ठाउँमा जम्मा गरेर प्रशोधन थालिएको हो  ।

प्रशोधन गरेको पानी लुगा धुन, जनावरलाई खुवाउन र सिंचाइ गर्न प्रयोग गरिन्छ ।


नगर प्रमुख चित्रबहादुर कार्कीले पानीको पुन: प्रयोग बढाउन र प्रदूषण रोक्न ढल प्रशोधन केन्द्र निर्माण गरिएको बताए । ‘बजारीकरण हुँदै जाँदा एकातिर पानीको अभाव हुने रहेछ, अर्कोतर्फ घरबाट निस्कने फोहोर पानी व्यवस्थापन जटिल बन्दै जाँदो रहेछ,’ उनले भने, ‘दुवै व्यवस्थापन हुने गरी ढल प्रशोधन केन्द्र बनाएका हौं ।’ ढलको उचित व्यवस्थापन र फोहोर पानी प्रशोधनले बजार क्षेत्र र खोला सफासुग्घर हुने उनले सुनाए ।


गत वर्षदेखि सैनामैना–३ का करिब ६ सय घरधुरीको ढलको पानी प्रशोधनको काम गरिएको छ । प्रशोधित पानी मानिसले पिउन र खाना पकाउनबाहेक अन्य सबै काममा उपयोग गरिएको मुर्गियाकी उपभोक्ता कमला शर्माले बताइन् ।

अस्नैयामा निर्माणाधीन
चालु आर्थिक वर्षबाट सैनामैना–४ का ५ सयभन्दा बढी घरधुरीको ढलको पानी प्रशोधन थालिनेछ । यसका लागि घमाहा खोला किनारको अस्नैया डाँडामा ढल प्रशोधन केन्द्र निर्माण थालिएको छ । करिब पाँच कट्ठा क्षेत्रफलमा फैलिएको केन्द्रमा पानी संकलन, प्रशोधन र वितरणका लागि छुट्टाछुट्टै संरचना बनाइएका छन् । घरको फोहोर पानी ल्याउन करिब ३ हजार ७ सय मिटर लम्बाइको ढल निर्माण गरिएको छ । ढलबाट आएको पानी सुरुवातमा फिल्टर हुनेछ । त्यसबाट ठोस पदार्थ थिग्रिएर पानी मात्रै जम्मा हुनेछ । दोस्रो चरणमा पानी प्रशोधित हुनेछ । प्रशोधित पानी जम्मा गर्न १ लाख ७० हजार लिटर क्षमताको ट्यांकी बनाइएको छ । उक्त पानी घमाह खोलामा पठाइनेछ ।


संघीय सरकारको खानेपानी तथा ढल निकास विभागद्वारा ढल प्रशोधन केन्द्र आयोजना सञ्चालन भएको हो । ३ करोड ५५ लाख रुपैयाँ लागतको ढल प्रशोधन केन्द्र निर्माणको ठेक्का सुपेरियर निर्माण सेवाले लिएको छ । निर्माणको काम गत वर्षको जेठबाट सुरु भएको हो । अहिले करिब ८० प्रतिशत काम सकिएको छ । आउँदो मंसिरभित्र निर्माण सकेर प्रशोधनको काम थाल्ने सम्झौता रहेको ठेकेदार कम्पनीका सुपरभाइजर तुलसीप्रसाद वाग्लेले बताए । ‘ढलको फोहोर पानीलाई प्रदूषणरहित बनाउने र सिँचाइका लागि पठाउने मुख्य उद्देश्य हो,’ उनले भने, ‘यो पानी बस्तुभाउलाई खुवाउन, लुगा धुन र नुहाउन मिल्ने गरी प्रशोधन गरिनेछ ।’


विज्ञहरूका अनुसार घरमा उपयोग हुने पानीको ८५ प्रतिशत विभिन्न रूपमा विसर्जन हुन्छ । त्यही पानीलाई प्रशोधन गर्ने हो भने विभिन्न रूपमा उपयोग गर्न सकिन्छ । यस क्षेत्रमा भने सैनामैनाले ढलको पानी प्रशोधनको सुरुवात गरेको छ । बुटवल उपमहानगर, तिलोत्तमा नगरपालिका र सिद्धार्थनगर नगरपालिकाले पनि ढलको पानी प्रशोधन गर्ने योजनाबारे छलफल चलाएका छन् । ‘बुटवल बजारको फोहोर र ढलको पानी सीधै बगाउँदा तिनाउ नदीमा जलचर नै देखिन छोडेका छन्,’ उपभोक्ता हित संरक्षण मञ्च रूपन्देहीका अध्यक्ष नोर्बु लामाले भने, ‘तिनाउ नदीको अस्तित्व बचाउने हो भने सबैभन्दा पहिले यस क्षेत्रमा ढल प्रशोधन केन्द्र बनाएर प्रदूषणरहित पानी मात्रै नदीमा पठाउनुुपर्छ ।’

प्रकाशित : कार्तिक ४, २०७६ १३:५१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT