डेंगु परीक्षण किट अभाव

स्वास्थ्य कार्यालयले उपलब्ध गराएका १५० किट गत भदौ १५ मै सकियो, त्यसयता बिरामीलाई परीक्षणका लागि निजी ल्याबमा पठाइने गरेको छ
अमृता अनमोल

बुटवल — पाँच दिनसम्म ज्वरो निको नभएपछि बुटवल ९, इँटाभट्टीकी सुनिता शर्मा मंगलबार यहाँस्थित प्रादेशिक अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा भर्ना भइन् । चिकित्सकले डेंगु संक्रमणको आशंका गरे । त्यहाँ परीक्षण सम्भव भएन । किट अभाव जनाउँदै चिकित्सकले नीति जिनोमिक डायग्नाष्टिक ल्याबोरेटोरीमा पठाए ।

अस्पतालमा निःशुल्क हुने परीक्षणका लागि उनले १ हजार २ सय रुपैयाँ तिर्नुपर्‍यो । परीक्षणबाट डेंगु पुष्टि भयो । त्यसपछिको उपचार अस्पतालमै गरिन् । उक्त अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा आएका अधिकांशले उक्त निजी प्रयोगशालामा परीक्षण गराएका छन् ।
रूपन्देहीमा साउन ३१ देखि सुरु भएको डेंगुको संक्रमण बढेको बढ्यै छ । स्वास्थ्य कार्यालयका अनुसार अहिलेसम्म २ हजार ९२ जनामा संक्रमण भेटिएको छ । अहिलेसम्म संक्रमणबाट २ जनाको मृत्यु भएको छ । प्रादेशिक अस्पतालमा मात्रै दैनिक २० भन्दा बढी बिरामी आउँछन् ।

अस्पतालमा डेंगु परीक्षण गर्न किट अभाव छ । स्वास्थ्य कार्यालयले उपलब्ध गराएका १ सय ५० किट गत भदौ १५ मा सकिएको थियो । त्यसयता अस्पताल आउने बिरामीलाई निजी ल्यावमा परीक्षणका लागि पठाउने गरेको छ ।

आर्थिक रुपले सम्पन्न भएपनि प्रादेशिक अस्पतालले किट खरिदका लागि कुनै प्रयास गरेको छैन् । सटर भाडा मार्फत मात्रै वार्षिक करिब साढे ८ करोड रुपैयाँ आम्दानी गर्छ । तर, धेरै बिरामीको माग र आवश्यकता रहेको डेंगु परिक्षणको किटबारे अहिलेसम्म छलफलसमेत नभएको अस्पतालका मेडिकल रेकडर चन्द्रकान्त महतोले बताए ।

सुरुमा लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालसहित रूपन्देहीका ७ वटा अस्पतालले डेंगु परीक्षण गर्थे । अहिले मेडिकलपिच्छे परीक्षण हुन्छ । ज्वरो आएर बिरामी गयो कि स्वास्थ्यकर्मीले डेंगु परीक्षण गर्न पठाउँछन् । डेंगुको किट होलसेलमा ३ सय रुपैयाँमा पाइन्छ । त्यही किट चेकजाँचको एक हजार २ सय रुपैयाँ तोकिएको छ । गौतम बुद्ध सामुदायिक मुटु अस्पतालले ६ सय रुपैयाँमा चेकजाँच गर्छ ।

जिल्लामा भदौ यता दैनिक ३ सय बढी डेंगु परीक्षण भएको जनस्वास्थ्य कार्यालयको दावी छ । कार्यालयका भेक्टर कन्ट्रोलर केदार शाहले ३ तहका सरकारले परीक्षणमा तदारुकता नदेखाउँदा बिरामी ठगिएको बताए । ‘डेंगुको उपचार र नियन्त्रणमा संघले प्रदेश र प्रदेशले स्थानीय तहको जिम्मामा छोडेका छन्,’ उनले भने ।

प्रदेशका सामाजिक विकास मन्त्री सुदर्शन बरालले भने डेंगुको किटको प्रभावकारिता नभएकाले किन्नेबारे चासो नदिएको बताए । ‘डेंगुको किटको प्रभावकारीता नरहेको डब्लुएचओले बताइसकेको छ । त्यसअनुसार संघीय स्वास्थय मन्त्रालयले पनि सुचना निकालेको थियो,’ उनले भने, ‘त्यसैले किट किन्ने कुरालाई प्राथमिकता नदिएका हौं ।’ लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालका वरिष्ठ फिजिसियन डाक्टर नन्दु पाठकले अस्पतालमा किट अभावले डेंगु रोग पहिचानका लागि अस्पतालमा भर्ना भएका बिरामीलाई बाहिर परीक्षण गराउनु परेको बताए ।

जिल्लाको सबैभन्दा धेरै संक्रमण बुटवलमा छ । अहिलेसम्म उपमहानगरका एक हजार ३ सय ९० जनामा डेंगु संक्रमण भएको छ । बुटवल उपमहानगरका प्रमुख शिवराज सुवेदीले आफ्नो क्षेत्रमा डेंगु रोक्न चेतनामूलक र रोकथामका कार्यक्रम चलाएको बताए । उनका अनुसार उपमहानगरका ७, ११, १२, १७ र १८ लाई संकटग्रस्त घोषणा गरिएको छ ।

असोज पहिलो सातादेखि त्यस क्षेत्रका सहरी स्वास्थय केन्द्रमासमेत डेंगु परीक्षण थालिएको छ । त्यसका लागि उपमहानगरले प्रति केन्द्र ७५ किट उपलब्ध गराएको छ । सहरी क्षेत्रमा खाली तथा थोत्रा टायर र पानी जम्ने ठाउँ बढी भएका स्थानमा लामखुट्टे धेरै हुने भएकाले डेंगुको संक्रमण बढी भेटिएको छ ।

प्रकाशित : कार्तिक २, २०७६ ११:१६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बाग्दुला–भीमगिठे सडक : निर्माणमा अन्योल

गिरुप्रसाद भण्डारी

प्यूठान — बाग्दुला–भीमगिठे सडक निर्माणमा अन्योल बढेको छ । सडक सुधार तथा विकास आयोजनामार्फत निर्माण थालिएको सडक केएमसी/टुन्डी जेभि निर्माण कम्पनीले ठेक्का सम्झौता गरेको थियो । केएमसी इन्डियन निर्माण कम्पनी हो भने, टुन्डी नेपाली कम्पनी हो । केएमसी निर्माण कम्पनी भारतीय बैंकको कालोसूचीमा परेकाले एक्जिम बैंकले केएमसीसँग भएको ठेक्का तोड्न भनेपछि सडक निर्माणको काम अन्योलमा परेको हो ।

एक्जिम बैंकमार्फत भारत सरकारको ऋण सहयोगमा प्यूठानको बाग्दुलादेखि बागलुङको भीमगिठेसम्म ७३ दशमलव ६ किमि दूरी कालोपत्रे गर्न लागिएको थियो । एक्जिम बैंकको ठेक्का रद्ध गर्ने पत्र पछि अन्योलमा परेको आयोजना प्रमुख सुबोध देबकोटाले बताए । २ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँको लागतमा योजना निर्माणको लागि ठेक्का भएको थियो । निर्माण कम्पनीलाई साइडसमेत दिएको अवस्थामा ठेक्का तोड्ने पत्र आएको देवकोटाले बताए ।

‘निर्माण कम्पनीसँग सम्झौता भएर काम अगाडी बढाएका थियौं,’ उनले भने, ‘फिल्डमा नाप नक्साको काम भइरहेकै अवस्थामा रोक्न परेको छ ।’ ठेक्का भएको आयोजना तोड्ने सजिलो नभएकाले एक्जिम बैंकलाई पुर्नबिचार गर्न पत्र पठाएपनि हालसम्म कुनै जवाफ नआएको देवकोटाले बताए ।

हाल ट्रयाक खोलिएको सडकलाई ९ मिटर चौडा बनाएर ७ मिटर कालोपत्रे गर्न लागिएको थियो । यो सडकसँगै ठेक्का भएको लमही–घोराही–तुल्सीपुर र चन्दौटा–कृष्णनगर सडकमा काम अगाडी बढिसक्दा प्यूठानको सडक अन्योलमा छ । दलका नेताले काम सुरु हुने भयो भनेर प्रचार गर्न थालेको ३ वर्ष बढी भए पनि काम अझै सुरु नभएको गौमुखी गाउँपालिका २ अर्खाका मित्र थापाले बताए ।

‘सडकले उत्तरी प्यूठानको मुहार नै फेर्ने हामीले अपेक्षा गरेका थियौं,’ उनले भने, ‘वर्षौं सडक पूर्वाधारमा पछाडि परेको बाग्दुला–मच्छी–ठूलाबेंसी क्षेत्रका स्थानीयको राम्रो चौडा सडक निर्माण हुने आशा निराशामा बदलिएको छ ।’ सडक ‘हात्ती आयो हात्ती आयो फुस्सा’ भएको उनले बताए ।

सडक सुधार विकास आयोजनामार्फत बजेट परेपछि स्थानीय तह र प्रदेश सरकारलेसमेत यो सडकमा बजेट विनियोजन नगर्दा सडक जीर्ण हुँदै गएको छ । यो सडक निर्माण पूरा भएपछि बागलुङको बडीघाट गाउँपालिकास्थित भीमगिठे क्षेत्रमा मध्यपहाडी राजमार्गसँग जोडिनेछ ।

बाग्दुलादेखि अर्खासम्म ४४ किमि कच्ची सडक निर्माण भइसकेको छ । सडकले प्यूठानतर्फ प्यूठान नगरपालिका, झिमरुक र गौमुखी गाउँपालिका क्षेत्रलाई समेटेको छ भने, गुल्मीको मदाने गाउँपालिकाको अग्लुङ र बागलुङको बडीगाड गाउँपालिका समेटेको छ । सडकको सन् २०१६ मा डिटेल सर्भे गरिएको थियो ।

निर्माणपछि सडक क्षेत्रका १० हजार ९ सय १० घरधुरीका ५१ हजार ९ सय जनाले प्रत्यक्ष फाइदा पाउने भनिएको थियो । सडक निर्माण पूरा भएर कालोपत्रे भए प्यूठान, दाङ, रोल्पा, गुल्मी, अर्घाखाँचीका स्थानीयलाई केन्द्रीय राजधानी काठमाडौं जाने वैकल्पिक मार्गसमेत हुनेछ ।

भारतको कोइलावास, दाङको भालुबाङ, प्यूठानको बाग्दुला, बागलुङको भीमगिठे भएर म्याग्दीको बेनी र मुस्ताङ हुँदै चीन जोड्ने सडकको लक्ष्य छ । पूर्व–पश्चिम रागमार्गअन्तर्गत दाङको भालुबाङदेखि भीमगिठेसम्म १ सय ३२ किमि दूरीमा मध्यपहाडी राजमार्ग जोडिन्थ्यो ।

‘सडक निर्माणले यस क्षेत्रको समग्र आर्थिक विकासमा फड्को मार्ने आशा गरेका थियौ,’ गौमुखी गाउँपालिका अध्यक्ष विष्णुकुमार गिरीले भने, ‘काम रोकीएको कुराले हामी धेरै चिन्तित छौ ।’

प्रकाशित : कार्तिक २, २०७६ ११:१५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×