जन्मदर्ताबाट वञ्चित

कान्तिपुर संवाददाता

बर्दिया — राजापुर नगरपालिका–४ का निरुद्दिन जसगढले ०६३ मा नेपाली नागरिकता प्राप्त गरे । उनका बाबु मोहद्दिन अहमद जसगढ र बाजे मस्तान अलीले पूरै जीवन राजापुरमा कपडा व्यवसायमै बिताए । बाबु र बाजेको निधन भइसकेको छ । पुस्तौदेखि बसोबास भए पनि परिवारका बालवालिका जन्म दर्ताबाट वञ्चित छन् । वडा कार्यालयले जन्म दर्ता गर्न नमानेको परिवारको आरोप छ । 

निरुद्दिनका जेठी छोरी चाँदबीबी एक कक्षामा पढछिन् । ६ वर्षीया उनको जन्म दर्ता भएको छैन । पञ्जिकरण ३५ दिन भित्र गरे जन्म दर्ता नि:शुल्क हुन्छ । त्यसपछि ५० रुपैयाँ जरिवाना गरेर दर्ता गर्नुपर्ने नियम छ । छोरा समिरुद्दिन नर्सरीमा पढ्छन् । उनको जन्म दर्ता भएको छैन । ८ महिने छोरा जलानुद्दिन जसगढको जन्म दर्ता रोकिएको छ । छोराछोरीको जन्मदर्ताका लागि निरुद्दिन पटकपटक वडा कार्यालय पुगे । अहिलेसम्म सुनुवाइ नभएको उनको गुनासो छ । ‘दर्जनौ पटक वडामा पुगिसके । न जन्म दर्ता गरिन्छ, न कैफियत लेखिन्छ । यो कस्तो विभेद हो,’ उनले भने, ‘नेपाली भएपनि हामीलाई नागरिक जस्तो व्यवहार गरिदैन ।’ छोराछोरीको जन्म दर्ता नहुँदा बिद्यालयमा नाम लेखाउन समस्या हुने गरेको उनले बताए ।

आफ्नो परिवार १२ औँ पुस्तादेखि राजापुर बजारमा बस्दै आएको उनले दाबी गरे । पुस्तौदेखि बस्दै आएपनि स्थानीय सरकारले नेपाली नागरिकका रुपमा स्वीकार नगर्दा पीडा हुने गरेको उनले बताए । ‘नागरिकता छ । पुस्तौदेखि राजापुरमै बसोबास छ । तर नेपाली मानिदैन,’ निरुद्दिनले भने, ‘वडा कार्यालयले हामीलाई नेपाली भएको स्वीकार गर्नु पर्‍यो । होइन भने गैरनागरिक हो भनि प्रमाणित गरिदिनु पर्‍यो ।’ स्थानीय अमित नागले ०६३ सालमा गाउँमा टोली आएका बेला नागरिकता बनाए । उनले जन्मदर्ताका लागि भौतारिनु परिरहेको बताए । आमाको नागरिकता नभएको भन्दै वडा कार्यालयले उनकी बहिनी १२ बर्षीया दुर्गा चौरसीयाको जन्म दर्ता गर्न मानेको छैन । ‘मेरो नेपाली नागरिकता बन्ने तर मेरो बहिनीको जन्म दर्ता गर्दैन,’उनले भने,‘दु:ख दिनुको एउटा सीमा हुन्छ नि ।’ स्थानीय रन्जित गुप्ताको परिवार यस्तै समस्यामा छ । नगरपालिकाका १ सय २५ घरधुरीलाई नेपाली नागरिकताको समस्या छ ।
ती परिवारका करिब २ सय ५० भन्दा बढीको नागरिकता र जन्म दर्ता हुनसकेको छैन । अनेक कागज मागेर नागरिकताबाट बन्चित गरिएको स्थानीयको गुनासो छ । पुस्तौदेखि बसोबास गरेका सर्वसाधारणले नागरिकता नपाउँदा समस्या भइरहेको छ । राजापुर–४ का वडा सचिव राजकुमार पौडेलले जन्मको आधारमा नागरिकताको सिफारिस गर्न सरकारले रोकेको दाबी गरे । जन्मदर्ता कसैको नरोकेको उनले दाबी गरे ।

‘जन्म दर्ता रोकिएको छैन । कागज पुर्‍याएर आएका सबै बालवालिकाको दर्ता भइरहेको छ,’ उनले भने,‘ गुनासो कसले गर्यो । म कहाँ पठाई दिनुस अहिले बनाएर पठाइदिन्छु । तर नागरिकता बनाउने अधिकार मलाई छैन ।’ पीडितले नागरिकता बनाउनका लागि आवश्यक पर्ने कागजात वडा कार्यालयले दिन नमानेको आरोप लगाएका छन् । ‘कागजात सबै पुर्‍याएका छौँ । तर वडाबाट सिफारिस दिइएको छैन,’ निरुद्दिनले भने । प्रमुख जिल्ला अधिकारी रामबहादुर कुरुम्वाङले प्रक्रिया पूरा भएका व्यक्तिका लागि नागरिकता बनाउन आवश्यक पर्ने कागजात सिफारिस दिन निर्देशन दिइसकेको बताए । राजापुर–४ का वडाध्यक्ष रमण रेग्मीले कार्यालयमा जन्म दर्ता गराउने सबैको पन्जिकरण गरिरहेको बताए । दाबी गरे ।

प्रकाशित : आश्विन ३०, २०७६ १०:०७
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

दाङको विकट जंगल भित्र बैठक बसिरहेको स्थानबाट नेत्रविक्रम चन्दका दाजुसहित २१ नेता पक्राउ [अपडेट]

मध्यपश्चिम कमाण्डको बैठकस्थल प्रहरी नियन्त्रणमा
दुर्गालाल केसी

दाङ — प्रहरीले दाङमा बिहीबार बिहान नेत्रविक्रम चन्द नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको बैठक स्थल नियन्त्रणमा लिई २१ नेताहरु पक्राउ गरेको छ ।

राजपुर गाउँपालिका ४ मुग्रेठा खोलास्थित जंगलको बीचमा मध्यपश्चिम कमाण्डको बैठक बसिरहेको अवस्थामा राति १ बजे बैठकस्थल घेरा हालेर केन्द्रीय सदस्यहरुसहित २१ नेताहरुलाई पक्राउ गरिएको जिल्ला प्रहरी प्रवक्ता डिएसपी विनोदविक्रम शाहले बताए।

पक्राउ पर्नेमा नेकपा केन्द्रीय सदस्य तथा लुम्बिनी ब्यूरो र मध्यपश्चिम कमाण्ड ईञ्चार्ज चन्द्रबहादुर चन्द ‘वीरजंग’सहित महत्वपूर्ण नेताहरु छन्। चन्द्रबहादुर नेकपा महासचिव नेत्रविक्रम चन्दका दाजु रहेको बुझिएको छ।

पक्राउ पर्ने अन्य नेताहरुमा राप्ती ब्यूरो ईञ्चार्ज केशबहादुर बाँठा, राप्ती ब्यूरो संयोजक रामबहादुर थापा, राप्ती ब्यूरो कार्यालय सचिव सविन पोख्रेल, दाङ जिल्ला ईञ्चार्ज यमलाल कटुवाल, जिल्ला सेक्रेटरी प्रदिप वली, युवा संगठनका केन्द्रीय अध्यक्ष वविन केसी, बुद्धिजिवी संगठनका सुनिल पौडेल, जिल्ला जनपरिषद् सदस्य एकराज चौधरी र राजपुर गाउँपालिका सेक्रेटरी धनबहादुर बोहोरा छन्।

यसैगरी राष्ट्रिय दलित मोर्चाका जिल्ला अध्यक्ष सुरज विक, राप्ती ब्यूरोका सदस्य तिलक पुन, हितप्रसाद रोका, पोष्टमान घर्ती, दलबहादुर खत्री, अमित घर्ती मगर, बालकृष्ण शर्मा, जीत क्षेत्री, रमेश आचार्य, बिष्णु थापा र कुलबहादुर ओली पनि पक्राउ परेका छन्। उनीहरुबारे थप अनुसन्धान भैरहेको डिएसपी शाहले बताए।

बैठकस्थल मुग्रेठा नेपाल भारत सीमा क्षेत्रमा पर्छ। त्यहाँ पुग्न ५ घण्टा बढी पैदल हिँड्नुपर्ने भएकाले रातभर हिँडेर पक्राउ गरेको डिएसपी शाहले जानकारी दिए।प्रहरीले यसलाई ठूलो सफलताका रुपमा लिएको छ।

प्रकाशित : आश्विन ३०, २०७६ १०:०५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×