फैलिँदै सडक सञ्जाल

सडक निर्माणसँगै  आर्थिक, सामाजिक, धार्मिक र पर्यटन विकासमा जिल्लाले काँचुली फेर्ने सर्वसाधारणको विश्वास
कमल पन्थी

(बर्दिया) — सदरमुकाम गुलरिया लामो समयसम्म सडक सम्पर्कविहीन थियो । सीमावर्ती मुर्तिहाबाट बस र रेल चढेर रुपैडिहा हुँदै नेपालगञ्ज जानुपर्ने बाध्यता थियो । तीन दशकको बीचमा जिल्लाले सडक सञ्जालमा प्रगति गरेको छ । सदरमुकाममात्र नभएर ग्रामीण क्षेत्रको मुहार पनि फेरिँदैछ । 

बर्दियाको गुलरिया–भुरीगाउँ र राजापुर सडक निर्माण गर्दै मजदुर । तस्बिर : कमल/कान्तिपुर



गुलरिया–नेपालगन्ज हुलाकी सडक निर्माण भएको झन्डै ३० वर्ष भयो । अहिले यसको स्तरोन्नति कार्यले गति लिएको छ । ३ महिनाभित्र गुलरिया–भुरीगाउँ–राजापुर खण्ड कालोपत्र हुँदै छ । त्यसपछि जिल्लाभित्र एक ठाउँबाट अर्को ठाउँसम्म पुग्न सहज हुनेछ । यसले गाउँ र सहरको दूरी घटाउँदैछ । पहिले गुलरियाबाट राजापुर ४० किमि पार गर्न चार घण्टाको बस यात्रा गर्नु पर्थ्यो । अहिले उक्त दूरी सवा घण्टामै पार गर्न सकिन्छ । कर्णालीमा पुल निर्माण भएको छ । हुलाकी सडक पक्की बनेको छ । यसले यात्रा सहज र सुविधाजनक भएको हो ।

यसैगरी गुलरिया–भुरीगाउँ ३३ किमि दूरी पार गर्न ३ घण्टा लाग्ने गरेको थियो । सडकमा खाडल थिए । ग्राभेल भएकाले तीव्र गतिमा गाडी सञ्चालन गर्न सम्भव थिएन । अहिले एक घण्टामै यो दूरी पार गर्न सकिन्छ ।
गुलरिया–राजापुर–भुरीगाउँ करिब ७० किमि सडकमध्ये ८० प्रतिशत कालोपत्रे भइसकेको छ । गुलरियाको विवादित भन्सार रोड क्षेत्रमा मापदण्डविपरीतका घर/टहरा भत्काउन थालिएको छ । त्यो पूरा भएपछि असोजभित्र हुलाकी सडक निर्माण सकिने गुलरिया नगरपालिकाका प्रमुख मुक्तिनाथ यादवले बताए ।

नेपाल–भारत सीमाको रजनवादेखि बारबर्दियाको रम्मापुर जोड्ने सडक निर्माण कार्य पनि सुरु भएको छ । यो सडक निर्माण भएपछि आर्थिक, सामाजिक, धार्मिक र पर्यटन विकासमा जिल्लाले काँचुली फेर्ने विश्वास गरिएको छ । दुई वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने गरी अहिले सडक निर्माणको काम भइरहेको छ । यसको लागत करिब एक अर्ब रुपैयाँ रहेको छ । यो सडकलाई जिल्लाको उत्तर–दक्षिण लाइफलाइन मानिएको छ ।

निर्माणपछि त्यस भेगका झण्डै एक लाख बासिन्दा लाभान्वित हुनेछन् । उक्त सडक स्तरोन्नति नहुँदा यहाँ उत्पादित खाद्यान्न ओसारपसारमा समस्या हुँदै आएको छ । अब दुई लेनको सडक रम्मापुरदेखि बारबर्दियाको जब्दीघाटसम्म निर्माण हुने भएको छ । रजनवाबाट जब्दीघाटसम्म चार लेनको सडक निर्माण गरिने गुलरिया नगरपालिकाका सव–इञ्जिनियर अर्जुन लम्सालले बताए । भारतीय ऋण सहयोगमा निर्माण हुन लागेको उक्त सडकको ठेक्का पीआरएल कुमार जेभीले लिएको छ ।

सडक सुधार विकास आयोजनाकी प्रमुख कल्पना अधिकारी सुवेदीले सन् २०२१ सम्म यहाँ ३० किमि सडक निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य रहेको बताइन् । फोर लेन सडकको सर्भेसमेत भइसकेको छ । रम्मापुरबाट सडक निर्माण कार्य थालनी भएको छ । चार लेनका लागि गुलरिया नगरपालिकाभित्र २४ मिटर सडक चौडा पार्ने काम सुरु भएको छ । रम्मापुर–जब्दीघाट १५ मिटर चौडा हुनेछ । पूर्व–पश्चिम राजमार्ग हुँदै पहाडी जिल्ला पुग्न यो सडक निकै महत्त्वपूर्ण हुने बारबर्दिया नगरपालिका प्रमुख दुर्गाबहादुर थारुले बताए । ‘गुलरिया–भुरीगाउँ–राजापुर हुलाकी सडक खण्ड निर्माण कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको छ,’ उनले भने, ‘रम्मापुर–रजनवा सडक निर्माणले यस क्षेत्रको विकासमा फड्को मार्नेछ ।’ अर्कोतर्फ तीन प्रदेश जोड्ने गरी भुरीगाउँ–सुर्खेत सडक निर्माणाधीन छ ।

प्रकाशित : आश्विन २, २०७६ १०:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गुराँस मास्ने नै संरक्षणमा

नवीन पौडेल

(नवलपुर) — हुप्सेकोट गाउँपालिका–५ का रणबहादुर राना लालिगुराँस संरक्षण कसरी गर्ने भन्ने चिन्तामा छन् । केही वर्ष अगाडिसम्म डाँडाभरि देखिने गुराँस अहिले देखिन छाडेको छ । खोरिया फँडानीसँगै गुराँस पनि मासिएको हो । अहिले यही गुराँस संरक्षणका लागि राना जस्तै हुप्सेकोट–५ का स्थानीय संरक्षणमा लागिपरेका छन् । 

‘पहिला बाबु बाजेले यसको महत्त्व बुझ्न सकेनन् । तत्कालको आवश्यकता पूरा गर्न खोरिया फाँडेर खेती गर्न थाले,’ रानाले भने, ‘न खेती भयो, न गुराँस नै रह्यो । अहिले गुराँस फुलाएर पर्यटक आकर्षित गर्न कम्मर कसेका छौं ।’ हुप्सेकोट–५ धौवादी रुद्रपुरगढीमा केही वर्ष पहिले रातै लालिगुराँस फुल्थ्यो ।

स्थानीयवासीले लालिगुराँस काटे । खोरिया फाँडेर अदुवा खेती गर्न थालेपछि लालिगुराँस मासियो । अहिले गाउँपालिकाले नांगो डाँडामा गुराँस फुलाएर पर्यटकीय क्षेत्र बनाउने योजना ल्याएपछि स्थानीय पनि यसको संरक्षणमा लागि परेको स्थानीय खड्गबहादुर रानाले बताए । ‘हामीले नै मास्यौं, अब हामी गाउँले मिलेर यसको संरक्षणमा जुटेका छौं,’ उनले भने, ‘मगर होमस्टे, लालिगुराँस अनि हाम्रो मौलिक संस्कृतिले पाहुनालाई स्वागत गर्नेछौं ।’

हुप्सेकोट गाउँपालिकाले यस क्षेत्रलाई पर्यटकीय क्षेत्र बनाउन लालिगुराँस संरक्षण अभियान नै चलाएको छ । गाउँपालिकाले ५ हजार लालिगुराँसका बिरुवा यस क्षेत्रमा रोप्ने लक्ष्य लिएको छ । त्यसमध्ये एक हजार विरुवा रोपिसकिएको छ ।

रुद्रपुरगढी ऐतिहासिक स्थल हो । यहाँ सेन वंशीय राजा बस्ने गरेको इतिहास छ । पाल्पाको सेन राजाको थलोको रुपमा यो गढिलाइ चिनिन्छ । सेन वंशको यहाँ पुरानो दरबारको भग्नावशेष पनि छ । यसको संरक्षण र लालिगुराँस फुलाउन सके यस क्षेत्रमा पर्यटकको आकर्षण बढ्ने हुप्सेकोट गाउँपालिकाकी अध्यक्ष लक्ष्मी पाण्डे बताउँछिन् । ‘तराई भएपनि रुद्रपुरमा वर्षभरि नै चिसो हावा चल्ने शीतल वातावरण छ,’ उनले भनिन्, ‘पूर्वपश्चिम राजमार्गबाट केहि घण्टामा नै रमणीय गुराँस फूल्ने स्थानमा बसेर हिमाल हेर्न सकिने यो स्थान पर्यटकका लागि आकर्षणको केन्द्र बन्नेछ ।’ गुराँस रोपेर स्थानीयवासीलाई संरक्षणको जिम्मा लगाउने स्थानीय तहको तयारी छ ।

प्रकाशित : आश्विन २, २०७६ १०:२४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्