तीन प्रदेश जोड्ने तेलपानी सडक

सुदूरपश्चिमको भुरीगाउँबाट कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर पुग्ने छोटो दूरीको ५१ किलोमिटर सडक निर्माण हुने
ठाकुरसिंह थारु

बर्दिया — पाँच दशकअघि चिठीपत्र पुर्‍याउन खनिएको भुरीगाउँ–तेलपानी सडक सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशको लाइफलाइनका रूपमा विस्तार हुने भएको छ ।

भुरीगाउँबाट कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर पुग्न निकै छोटो दूरीको ५१ किलोमिटर सडक निर्माणका लागि सर्वोच्च अदालतले निकास दिएपछि सडक बन्ने बाटो खुलेको हो ।


सरकारले यो सडक निर्माणका लागि बजेटसमेट छुट्याएको छ । बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्ने भएका कारण सडक विस्तारका लागि विवाद हुँदै आएको थियो । सडक विस्तारसँगै त्यहाँबाट एक घण्टामै वीरेन्द्रनगर पुग्न सकिनेछ । ठाकुरबाबा नगरपालिका–२, भुरीगाउँ अम्रेनीदेखि कर्णाली प्रदेशको बरहाताल गाउँपालिका तेलपानी हुँदै कर्णालीसम्म चिठीपत्र पुर्‍याउन ०२५ सालमा जिल्ला पञ्चायतले हुलाकी सडकको ट्र्याक खोलेको थियो ।


हुलाकीहरूले त्यही बाटो भएर चिठीपत्र ओसारपसार गर्थे । कर्णालीका सर्वसाधारणले बर्दिया आउन यही बाटो प्रयोग गर्थे । एक दिन पैदल हिंडेर वीरेन्द्रनगर पुग्न सकिने स्थानीयले बताए । वर्षा सिजनबाहेक उक्त सडकमा सार्वजनिक साना सवारी साधनबाट यात्रु बोक्ने गरिएको छ । तर, सडक विस्तार र मर्मत हुन नसकेका कारण वर्षा सिजनमा सवारी साधन बन्द हुने गरेका थिए ।


‘बर्दियाका लागि मात्रै होइन, सिंगो सुदूरपश्चिम प्रदेशका सर्वसाधारणलाई पनि कर्णाली पुग्न सबैभन्दा छोटो दूरीको बाटो यही हो । सडक विस्तारसँगै घण्टाभरमै बर्दियाबाट कर्णाली पुग्न सकिन्छ,’ भुरीगाउँ–तेलपानी सडक निर्माणका लागि लामो समयदेखि वकालत गर्दै आएका हरिबहादुर थापाले भने, ‘उक्त सडक प्रदेश ५ को पश्चिम क्षेत्र, सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशको लाइफलाइन बन्नेछ ।’


छोटो दूरीको सडक भएका कारण कर्णाली र तराईको उत्पादन सहजै ल्याउन/लैजान सकिनेछ । दैनिक उपभोग्य बस्तुको मूल्यसमेत कर्णालीबासीलाई सस्तो पर्नेछ । बर्दिया र सुदूरपश्चिमका सर्वसाधारणलाई कोहलपुर भएर वीरेन्द्रनगर पुग्ने झन्झट हट्नेछ ।


‘तेलपानी सडकले कर्णालीमात्रै होइन, सुदूरपश्चिम प्रदेशको मुहार पनि फेर्नेछ । कम दूरीको यात्रामै त्यस ठाउँसम्म पुगिने भएकाले ढुवानी खर्च पनि कम पर्नेछ,’ थापाले भने, ‘कर्णालीमा खाद्यान्न महँगो पर्नुको कारण ढुवानी मूल्य बढी पर्नु नै हो । यो सडकले महँगीलाई घटाउन पनि सहयोग पुर्‍याउनेछ ।’


भुरीगाउँदेखि कोहलपुर पुग्न ५४ किलोमिटर दूरी पार गर्नुपर्छ । कोहलपुरबाट कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर पुग्न रत्न राजमार्ग हुँदै १ सय २ किलोमिटरको यात्रा गर्नुपर्छ । ‘तेलपानी सडक निकै छोटो बाटो हो । यसले तीनवटै प्रदेशलाई सहजै जोड्छ,’ सडक डिभिजन कार्यालय नेपालगन्जका सूचना अधिकारी नेत्रविलास पौडेलले भने, ‘त्यसैले सरकारले त्यसलाई प्राथमिकतामा पारेर बजेट छुट्याएको छ ।’


उनका अनुसार सडक निर्माणका लागि डीपीआर तयार भइसकेको छ । सडक निर्माण गर्दा हुनसक्ने वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकनको काम भइसकेको छ । वन मन्त्रालयले स्वीकृत गरेपछि सडक विस्तारको काम सुरु हुनेछ । प्रकाशित : भाद्र ३०, २०७६ १०:०९

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

वन्यजन्तु हेर्न अब गोविन्दपुर

ठाकुरसिंह थारु

बर्दिया — ठाकुरबाबा नगरपालिका–५, गोविन्दपुरका जीवनकुमार चौधरी पाहुनालाई हौस्याउँदै थिए, ‘रतुवा निस्कियो है । अलि पर हेर्नुस् त ऊ नीलगाईको झुण्ड । त्यो बँदेलको बगाल हो ।’ अहिले गाविन्दपुर गाउँछेउकै खोदउ सामुदायिक वनमा दिउँसै वन्यजन्तु हेर्न पाइन्छ ।

उक्त सामुदायिक वनमा गैंडा, हात्ती, पाटेबाघ, चितुवा र बाह्रसिंगेलगायत वन्यजन्तु छन् । ‘तपार्इं जतिबेला आउनूस् कुनै न कुनै वन्यजन्तु सहजै देख्न पाउनु हुन्छ । यो हाम्रो वनको विशेषता हो,’ चौधरीले भने, ‘वन्यजन्तु हेर्न अब टाढा जानुपर्दैन, यहीं आए हुन्छ ।’ दक्षिणमा भारतीय जंगलसँग जोडिएको यो सामुदायिक वन १ सय ८६ हेक्टर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ ।
भुरीगाउँ बजारबाट पाँच किलोमिटर दक्षिण–पश्चिममा गोविन्दपुर गाउँ छ । छेउमै सामुदायिक वन छ । वन्यजन्तु हेर्न आउने पाहुनाका लागि १२ होमस्टे खोलिएका छन् । प्राकृतिक वातावरणका होमस्टेमा बस्ने र सामुदायिक वनमा घुम्दै रमाउने वातावरण मिलाइएको छ । वनमा पैदल घुम्दै वन्यजन्तु हेर्न सकिन्छ ।

बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जसँग उक्त वन जोडिएका कारण वन्यजन्तु बढी देखिने गरेका हुन् । स्थानीयले वन्यजन्तुको संरक्षण गर्दै आएका छन् । पर्यटकलाई आकर्षित गर्न स्थानीय संरक्षणमा जुटेका हुन् । ‘संरक्षण गरेकै कारण घरछेउको हाम्रो सामुदायिक वनमा दुर्लभ वन्यजन्तु हेर्न पाइन थालेको हो । नीलगाई, बँदेल त आँगनमै आउँछन्,’ गोविन्दपुर होमस्टे सञ्चालक समितिका अध्यक्ष वीरबल कुसमाले भने, ‘हाम्रो गाउँको आकर्षण भनेकै वन्यजन्तु हुन् ।’

भुरीगाउँ बजारछेउ रहेको गोविन्दपुर गाउँ भने प्रचारप्रसार अभावमा ओझेलमा छ । सञ्चार माध्यमको आँखामा पनि उक्त गाउँ परेको छैन । जसका कारण आन्तरिक र बाह्य पर्यटकको रोजाइमा गोविन्दपुर पर्न नसकेको स्थानीयको भनाइ छ । ‘सुरुआत भएर पनि होला गाउँको प्रचार हुन सकेको छैन । तर, थाहा पाएका पाहुना भने वन्यजन्तु हेर्न आउन थालेका छन् । कोही होमस्टेमा रात पनि बिताउँछन्,’ अध्यक्ष कुसमाले भने, ‘बिस्तारै पाहुना आउने क्रम बढ्दै गएको छ ।’

वन्यजन्तु हेर्न सामुदायिक वनमा मचान बनाइएको छ । वन क्षेत्रमा प्रवेश निःशुल्क छ । होमस्टेमा थारु परिकारको मजा लिन सकिन्छ । थारु परम्पराअनुसार पाहुनाहरूको सत्कार गरिन्छ । ढिक्री, लोकल कुखुरा, घोंघी, माछा र सिद्रा लगायतको परिकारको स्वाद पाहुनाले पाउने गरेका छन् ।

नगरपालिका आफैंमा प्राकृतिक रूपमा निकै धनी छ । बर्दिया निकुञ्ज र थुप्रै सामुदायिक वन छन् । नगरपालिकाले गोविन्दपुरमा होमस्टे सञ्चालनका लागि सहयोग गरेको छ ।

ठाकुरबाबा नगरपालिका प्रमुख घननारायण श्रेष्ठले गोविन्दपुरका होमस्टे प्रवर्द्धनका लागि आर्थिक सहयोग गरिरहेको र यसलाई पर्यटकीय क्षेत्रका रूपमा विकास गरिरहेको बताए । ‘गोविन्दपुर निकै सुन्दर गाउँ हो । प्रकृृतिले भरिपूर्ण छ । वन्यजन्तु पनि प्रसस्त छन्,’ उनले भने, ‘पर्यटकलाई यहाँसम्म ल्याउन सक्ने हो भने गाउँको विकास आफैं हुनेछ ।’

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७६ १०:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×