स्थानीय तहमा नियमविपरीत भुक्तानी

माधव अर्याल

पाल्पा — आन्तरिक लेखा परीक्षण नहुँदा स्थानीय तहमा नियमविपरीत भुक्तानी भइरहेको छ । यसरी भुक्तानी गरेकामा हरेक वर्ष महालेखा परीक्षकको कार्यालयले गल्ती औंल्याउने गरेको छ । तैपनि, स्थानीयले तहले सुधार गर्न सकेका छैनन् ।

गत आवमा महालेखा परीक्षकले तानसेन नगरपालिकाका विभिन्न शीर्षकमा ५० बढी गल्ती औंल्याएको थियो । त्यसअघिका वर्षमा यस्ता गल्ती झन् धेरै थिए । नगरपालिकाले महालेखालाई दिएको जवाफ झाराटराई रहेको पाइएको छ ।

विभिन्न शाखासँग नियमित गरिने र गरिँदै आएको भन्ने जवाफ पठाएर अनियमितता ढाकछोपको प्रयास गरिएको छ । नगरपालिकाको लेखा समिति सक्रिय नभएकाले आन्तरिक लेखा परीक्षण भएको छैन । लेखा समितिले देखाएका गल्तीसमेत सुधार गरिएको छैन । ‘लेखा समिति नाम मात्रको रहेको हामी पनि स्वीकार्छौं,’ नगरपालिकाका लेखा समिति संयोजक महेश्वर श्रेष्ठले अघिल्लो नगरसभामा बुझाएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ, ‘जसले गर्दा गल्तीलाई सुधार्नेभन्दा ढाकछोप गर्ने चलन छ ।’

नगरपालिकाद्वारा सञ्चालित योजनामा बेरुजु, काम पूरा नभएर पनि भुक्तानी, कर्मचारी, जनप्रतिनिधिले पेस्की लिएर फर्स्योट नहुनु र कागजपत्रसमेत दुरुस्त नहुनुलगायत गल्ती महालेखा परीक्षकको कार्यालयले औंल्याएको छ । नगरपालिकाले विकास निर्माणका काममा समेत अनियमित ढंगले खर्च गर्दै आएको देखिएको महालेखाले जनाएको हो ।

महालेखा परीक्षक कार्यालयले विभिन्न ऐन, नियम एवं कार्यविधिमा उल्लेख भएका कार्यालयको कामसँग सम्बन्धित आन्तरिक नियन्त्रणको व्यवस्थाको कार्यान्वयन गर्नुपर्ने उल्लेख गरेको छ । दैनिक तथा भ्रमण भत्ता खर्चको बिल भुक्तानी गर्दा भ्रमण प्रतिवेदन संलग्न नगरी भुक्तानी लिएर अनियमितता गरेको महालेखाले औंल्याएको छ ।

नगरपालिकाले भने आगामी दिनमा दैनिक तथा भ्रमण भत्ता खर्चको बिल भुक्तानी गर्दा प्रतिवेदन संलग्न गरी भुक्तानी गर्ने बेहोराको जवाफ दिएको छ । लेखा अधिकृत दिवाकर अर्यालले विगतमा भएका गल्तीलाई सुधारेर लैजाने बताए । तानसेन नगरपालिकाले मूल्य नखुलेको पुराना सामानको मूल्य कायम गरी जिन्सी अद्यावधिकै नगरेको महालेखा परीक्षणले औंल्याएको छ ।

तानसेनले जिन्सी खाता अद्यावधिक र प्रमाणित गरेर राखेको छैन । नगरपालिकाले अभिलेख गर्ने र जिन्सी खाता प्रमाणित गर्छौं भन्ने प्रतिबद्धताको जवाफ महालेखालाई दिएको छ । राजस्व असुली र दाखिलामा समेत नगरपालिका चुकेको देखिएको छ । साबिकको गाविसबाट नगरपालिकामा जोडिन आएका वडालाई राजस्व असुली र दाखिला व्यवस्थित गरी व्यवसाय दर्ता, नक्सापासलगायत नियमानुसार गर्न महालेखाले निर्देशन दिएको छ ।

तानसेन नगरपालिकाले वार्षिक खरिद योजना तयार नगरेर गल्ती गरेको उसले औंल्याएको छ । सार्वजनिक खरिद नियमावली, २०६४ को नियम ८ (१) ले सार्वजनिक निकायले १० लाख रुपैयाँभन्दा बढी रकमको खरिद गर्नुपर्ने भएमा आगामी आवको अनुमानित वार्षिक कार्यक्रम तथा बजेट तयार गर्नुपर्छ । आगामी आवमा गर्ने वार्षिक खरिद योजना तयार गर्नुपर्ने हुन्छ ।

कार्यालयले विगतमा १० लाखभन्दा बढी रकमको खरिद कार्य गरेको छ । तर, वार्षिक खरिद योजना तयार गरेको नपाएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । नगरपालिकालाई प्राप्त हुने आय रकमको दोहोरो लेखा प्रणालीका आधारमा अभिलेख राख्न महालेखाको सुझाव छ ।

प्रकाशित : भाद्र २४, २०७६ १०:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गमगढी–नाग्मा सडक : २ महिनापछि खुल्यो अवरोध

जिल्लाका व्यवसायी भन्छन्, ‘अब सडक खुल्यो, दसैं तिहारका लागि सामान ल्याउन सजिलो हुने भयो’ 
राजबहादुर शाही

मुगु — अविरल वर्षाका कारण २ महिनादेखि अवरुद्ध भएको नाग्मा–गमगढी सडक सोमबारदेखि खुलेको छ । सडक खुलेसँगै स्याउ बाहिर पठाउन किसानले तयारी थालेका छन् ।

सडक अवरुद्ध हुँदा जिल्लामा उत्पादित स्याउ बाहिर पठाउन नसकेको किसानको गुनासो थियो । वर्षाका कारण असार अन्तिम साताबाट सडक अवरुद्ध बनेको हो । गमगढीको ताल्चा क्षेत्रको हिलो र पहिरो पन्छाएपछि सडकमा यातायतका साधन सञ्चालन हुन थालेका छन् । उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष कमल बुढाका अनुसार सडक अबरुद्ध हुँदा दैनिक उपभोग्य सामग्रीको अभाव हुन थालेको थियो ।

ढुवानी सहज भएपछि बढाइएकोमूल्यसमेत घट्ने उनले जानकारी दिए । डोजरमार्फत हिलो र पहिरो पन्छाएपछि सडक खुलेको उनको भनाइ छ । ‘सडक सुचारु भएपछि एक दर्जन बढी मालबाहक गाडी गमगढी भित्रिएका छन्,’ उनले भने, ‘नेपालगन्ज र सुर्खेतबाट चामल, चिनी, दाल, मैदा, तेललगायत दैनिक उपभोग्य सामग्री ढुवानी गरिएका गाडी गमगढी भित्रिएका हुन् ।’

सवारी साधन सहज रुपमा जिल्लामा भित्रिएसँगै कृषिजन्य उत्पादनले बजार पाउने किसानको भनाइ छ । ‘अब सडक खुल्यो, दसैं तिहारका लागि सामान ल्याउन सजिलो हुने भयो,’ व्यापारी जयबहादुर शाहीले भने, ‘वर्षाका कारण एक दर्जन गाडी बाटोमै अलपत्र परेका थिए ।’ उनका अनुसार स्याउ नेपालगन्ज, सुर्खेतलगायत स्थानमा पठाउन पनि सहज भएको छ ।

सडक अबरुद्ध हुँदा किसानले टिपेका स्याउ घरगोठमा थन्क्याइएको उनले जानकारी दिए । सडक डिभिजन कार्यालयका अनुसार जुम्लाको सिजा क्षेत्रमा खसेको पहिरो पनि डोजरमार्फत पन्छाइएको हो । मुगु खण्डको सातमोड क्षेत्रमा गएको पहिरो डिभिजन कार्यालयले पन्छाएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी जयकुमार घिमिरेले बताए । ‘सडक खुलेपछि रारा भ्रमणमा आउने पर्यटकलाई सहज भएको छ,’ उनले भने, ‘साना/ठूला यातायातका साधन सहजै जिल्लामा भित्रन थालेका छन् ।’

गमगढी–नाग्मा सडक सञ्चालनमा आएको सात वर्षसम्म कालोपत्रे नहुँदा जिल्लाबासी र रारा घुम्न आउने पर्यटक सास्ती भोग्न बाध्य छन् । आगामी वर्षदेखि कालोपत्रेको काम सुरु गर्न लागिएको सडक डिभिजन प्रमुख श्रवणकुमार घिमिरेले बताए । उनका अनुसार त्यसका लागि आवश्यक पहल सुरु गरिएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २४, २०७६ १०:००
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्