हिंसापीडितको तीज : माइती न घर

दुधे सोतामा घरेलु हिंसापीडित महिलाको सामूहिक बसाइ छ । उनीहरु तीज मनाउन जम्मा भए, दर खाए । 
दुःखसुखका कथा बाँडे, नाचगान गरेर मन हलुंगो पारे । 
दुर्गालाल केसी

(दाङ) — घोराही उपमहानगरपालिका–१८ मसिनाकी सरस्वती केसीले तीजमा माइत जान नपाएको चार वर्ष भइसक्यो । हरेक तीजले उनलाई रुवाउँछ । उनको न माइती छ न घर । घरेलु हिंसामा परेपछि केसीले ४ वर्षअघि घर छोड्नुपरेको थियो । त्यसयता उनी आफू जस्तै पीडित महिलाका साथ घोराही–१३ दुधे सोतामा बस्छिन् । यस वर्ष पनि तीजको रौनक सुरु भइसक्यो । तीज नजिकिंदै गर्दा उनको मन कुँडिन थाल्छ । ‘रमाउन कहाँ जानु ? 

ZenTravel

आफ्ना कोही नभएपछि कतै जाने तयारी हुँदैन । गाउँघरमा जाऔं गरगहना र तडकभडका कपडा नै हुँदैनन्,’ उनले भनिन्, ‘आफैंलाई हिनताबोध हुन्छ । अनि कतै निस्कन मन लाग्दैन ।’

Meroghar

उनीजस्तै पीडित महिला मिलेर तीज मनाउने सोचमा पुगे । दुधे सोतामै जुटे र दर खाए । दुःखसुखका कथा बाँडे, नाचगान गरे । केही मन हलुंगो पारे । दुधे सोतामा घरेलु हिंसापीडित महिलाको सामूहिक बसाई छ । परिवारमा बस्न नसक्ने भएपछि उनीहरूले सामूहिक घर निर्माण गरी बसोबास थालेका हुन् । त्यहीं उनीहरूले जिविकोपार्जनका विभिन्न उपाय गरिरहेका छन् । सामाजिक अभियन्ता बिमला योगीले दिएको ५ कट्ठा जग्गामा तारबार गरी घरबास बनाएका छन् । कुखुरा, बाख्रापालन, तरकारी खेती र ऊनका कपडा बुन्ने सिप उनीहरूको जीवन निर्वाहको माध्यम बनेको छ ।

बिभिन्न ठाउँमा छरिएर रहेका महिलालाई सामूहिक घरमा बोलाएर दर खाने कार्यक्रम राखेको तुलसीपुरकी दिपा बस्नेतले बताइन् । ‘कसैका माइती छैनन् । कसैका बाआमा छैनन् । कसैका भए पनि बोलाउँदैनन् । पीडित भएपछि सबैले हेला गर्छन्,’ उनले भनिन्, ‘कसैका धेरै टाढा छन् । जानआउन खर्च पुग्दैन । अघिपछि रोएरै बसे पनि एक दिन हाँसौंन भनेर जमघट गर्‍यौं । सबैले एक अर्काका दुःख बुझ्यौं ।’

घरबाट निस्केपछिका केही वर्ष उनीहरूले तीज मनाउन ध्यान पनि दिएनन् । आफनै समस्या र चिन्ताले गाँज्यो । बिस्तारै आयआर्जनका उपाय खोज्दै जिविका निर्वाह हुन थालेपछि तीजको रौनकले पनि छुन थालेको घोराही ५ धर्नाकी सुश्मा परियारले बताइन् । ‘पहिले तीजको पनि मतलव लाग्दैनथ्यो । गरगहना र कपडा पनि नहुने । नाचगानमा जानै मन लाग्दैनथ्यो,’ उनले भनिन्, ‘यस वर्षदेखि हामी पीडित दिदीबहिनी नै मिलेर तीज मनाउन थालेका छौं । रमाइलोभन्दा दुःख बाँड्ने र भेट हुने अवसर भएको छ ।’ सुर्खेतकी बालिका जीसी पनि दर खाने कार्यक्रममा खुलेर नाचिन् । पहिलेका तीजमा रमाउन नसकेकी जिसी यसपाली आफूजस्तै साथीहरूको बीचमा भएपछि निकै रमाइन् ।

श्रीमान् र परिवारका अन्य सदस्यको हिंशाका कारण घरमा बस्न नसक्ने अबस्था भएपछि निस्किएका पिडितहरू अहिले बिभिन्न उद्यम गरेर नयाँ जीवन चलाइरहेका छन् । सबैजना मिलेर एकले अर्कालाई सघाउने पनि गर्छन् । एकले अर्काको बच्चाको हेरचाह गर्छन् । कतिपय महिलाहरू घरेलु हिंशाबाट पिडित भएपछि न्यायको खोजीमा निस्कन्छन् । न्याय प्रणाली लामो भएकाले उनीहरूलाई बसोबासको समस्या हुन्छ । फर्केर पहिलेकै घरमा जान पनि नसकिने, माइतीले पनि राम्रो नमान्ने । अरु कतै वैकल्पिक व्यवस्था पनि नहुने । यस्तो बेलाको आश्रय बनेको छ दुधेसोताको सामूहिक घर । यहाँ आएपछि तत्काल भोकभोकै हुनुपर्दैन ।

विभिन्न आयमूलक काम गरेर जिविका चलाउन सकिन्छ । हिंसापीडित महिला संगठित भएर सक्षम महिला सामुदायिक संस्था गठन गरेका छन् । यही समूहमा आबद्ध भएर सबै पिडित महिला एकजुट भएका छन् । हिंशापिडित महिलालाई संरक्षणको समस्या भएपछि पिडितहरू नै मिलेर सामूहिक घर निर्माण गरेको अध्यक्ष रचना सुवेदीले बताइन् । ‘यो घर सबैको साझा थलो बनेको छ । तीजमा जाने माइती घर यही नै हो,’ उनले भनिन्, ‘कोही नभएको बेला आफूजस्तै दिदीबहिनीसँग दुःख भुलाउँदै बस्ने ठाउँ हो ।’ बिभिन्न कारणले हिंशामा परेका महिला यो घरमा आश्रय लिइरहेको उनले बताइन् । ‘यहाँ आएपछि तत्कालै बस्नेखाने जोहो आफै गर्न सकिन्छ,’ उनले भनिन्, ‘केही न केही काम गर्ने ठाउँ छ । सिप सिक्न सकिन्छ । काममा लागेपछि दुःख पनि बिर्सिन्छ । यसपालीको तीज पनि यहीं जुटेर मनाइरहेका छौं ।’

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७६ १६:३०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

फिबा विश्वकप बास्केटबल बेइजिङमा सुरू

कान्तिपुर संवाददाता

बेइजिङ — सन् २०१९ फिबा विश्वकप बास्केटबल बेइजिङस्थित ओलम्पिक हल, राष्ट्रिय पौडी केन्द्रमा शुक्रबार राति शुभारम्भ गरिएको छ ।

फिबा विश्वकपको १८औं संस्करण उद्घाटनमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ लगायत फिबाका अध्यक्ष होरासियो मुराटोरे, महासचिव एन्ड्रियास जाग्लिस् र चीनको भ्रमणमा रहेका फिलिपिनी राष्ट्रपति रोड्रिगो डुटेर्टे सहित चिनियाँ नेताहरू पनि सहभागी भएका थिए।

उद्घाटन समारोहमा फिबाका अध्यक्ष मुराटोरेले २०१९ विश्वकप बास्केटबलको इतिहासमा महत्वपूर्ण कदम भएको बताए। उनले प्रतियोगिता आयोजनाका लागि बेइजिङप्रति कृतज्ञता ज्ञापन गरे । उनको निमन्त्रणामा राष्ट्रपति सीले प्रतियोगिता सुरू भएको घोषणा गरे ।

उद्घाटन अवधिमा पैचिङ अपेरा, पियानो, तथा चिनियाँ विशेषतायुक्त र आधुनिक प्रस्तुतिहरू देखाइएको थियो। चिनियाँ बास्केटबल संघका अध्यक्ष याओ मिङले विश्वकप ट्रफी प्रदर्शन गरे । ‘चीन तयार छ’ बोलको गीत गएका किशोरकिशोरीहरूले प्रतियोगिता हुने ८ सहरको भाव झल्काए।

त्यस्तै बास्केटबल प्रेमी टिनएजरहरूले फूर्तिका साथ ‘म बास्केटबल प्रेमी’ बोलको गीत गाएका थिए । ३२ जना बालबालिकाले बास्केटबलको स्वरूप झल्किने खालको पोशाक लगाएका थिए । जसमा सहभागी ३२ देशको भावना समेटिएको थियो ।

प्रत्येक ४/४ वर्षमा आयोजना हुने फिबा विश्वकप बास्केटबल खेलकुदको सबैभन्दा ठूलो स्पर्धा हो । अगष्ट ३१ तारिखबाट सुरू भएको प्रतियोगिताको अन्तिम चरणका खेलहरू सेप्टेम्बर १५ तारिखमा सम्पन्न हुनेछन् ।

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७६ १५:२८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×