आकाशे पानी प्लास्टिक पोखरीमा

वीरेन्द्र केसी

अर्घाखाँची — वर्षाको आकाशे पानी अहिले पोखरीमा संगालिन्छ । पिउने पानीको संकट भए पनि यसले खेतबारीमा सिँचाइका लागि पानी अपुग भएको छैन । घरैपिच्छे बनेका प्लास्टिकका पोखरीले सिँचाइ सहज बनेको स्थानीयले बताए । 

प्लास्टिक पोखरीमा पानी संकलन गर्दै किमडाँडाका कृषक । तस्बिर : वीरेन्द्र/कान्तिपुर

घरको छेउमा पोखरी बनाएर वर्षाको पानी संकलन गर्ने र हिउँदे बालीमा सिँचाइ उपलब्ध भएपछि कृषकलाई राहत मिलेको छ । केही कृषकले व्यावसायिक तरकारी खेती गरेका छन् ।

अग्ला डाँडाका बस्तीमा पनि पोखरीले बारीमा सिँचाइ सम्भव भएपछि उत्पादन वृद्धि भएको छ । बीउसमेत नजोगिने बारीमा अहिले राम्रो हिउँदे बाली फलेको छ । पछिल्लो समय यहाँका स्थानीय तहले पनि प्लास्टिक पोखरीलाई प्राथमिकता दिएका छन् । कृषि उत्पादनलाई वृद्धि गर्न ‘एक घर एक प्लास्टिक पोखरी’ अभियान नै संचालन गरिएको छ ।

मालारानी गाउँपालिका–८ की पुतला विकको घरमा हिउँदमा हरियो तरकारी उत्पादन हुनै मुस्किल थियो । बन्दा, काउली, सिमीको तरकारी खान मन लागे बजार झर्थिन् । घरमा प्लास्टिक पोखरीमा पानी संकलन गर्न थालेपछि अहिले यी तरकारी उनको बारीमै फलेका छन् । पोखरीको पानी तरकारीका बोटमा थोपा सिँचाइको माध्यमबाट राखिन्छ ।

‘बिरुवाले पानी पाएपछि फल दिँदो रहेछ । अहिले त तरकारी किन्नै परेको छैन,’ उनले भनिन्, ‘पिउने पानी कुवामा गएर ल्याउँछु । सिँचाइका लागि प्लास्टिक पोखरी बरदान साबित भएको छ ।’ आफनै बारीमा फलेको तरकारी मिठो र स्वादिलो लागेको उनले बताइन् । ६० हजार लिटर पानी अटने एउटा पोखरी छ । अब बिक्री गर्नलाई पनि तरकारी खेती गर्ने उनले सुनाइन् । सन्धिखर्क नगरपालिका–८, किमडाँडाका पुष्करनाथ बन्जाडेले डेढ लाख पानी अटने दुईवटा पोखरी बनाएका छन् ।

वर्षामा आकाशे पानी संकलन गर्छन् । त्यही पानीले हिउँदे तरकारी बारीमा सिँचाइ गर्न पुग्छ । उनको पाखोबारीमा अहिले लटरम्मै तरकारी फलेका छन् । ‘वर्षामा प्लास्टिक पोखरी भरिन्छ । हिउँदमा पनि हात धोएको, भाँडा माझेको र कपडा धोएको पानी यही पोखरीमा जम्मा गर्छु,’ उनले भने, ‘यसले १२ रोपनी पाखोबारीमा वर्षे र हिउँदे तरकारी खेती गरेर वर्षमा १५ लाख रुपैयाँ आम्दानी भइरहेको छ ।’

गाउँका धेरै किसानले अहिले मौसमी तथा बेमौसमी तरकारी खेती गर्न थालेको बन्जाडेले बताए । वैदेशिक रोजगारीमा जान छाडेर यता लाग्ने युवा पनि प्रशस्त छन् । ‘सुक्खा जमिनमा बाह्रै महिना तरकारी खेती कसरी गर्ने भन्ने उपाय खोजियो,’ बन्जाडेले भने, ‘पोखरीमा जम्मा भएको पानी तरकारीका बोटमा राखेपछि उत्पादन भयो ।’ अहिले उनको बारीमा लौका, घिरौला, तोराय, बोडी, फर्सी फलेका छन् । हिउँदमा आलु, मुला, साग, बन्दा, काउली, सिमीलगायतका तरकारी उत्पादन गर्छन् ।

प्लास्टिकको पोखरीकै भरमा पालीका पुनाराम विकले डेढ वर्षदखि एक रोपनी पाखोबारीमा तरकारी खेती गरिरहेका छन् । ‘यो बारीमा गहुँ छर्दा बीउसमेत फर्किंदैनथ्यो,’ उनले भने, ‘अहिले डेढ वर्षमा डेढ लाख रुपैयाँ कमाइ भयो । अब त दुई रोपनी बारीमै तरकारी खेती गर्छु ।’ वर्षामा आकाशे पानी संकलन गर्ने र हिउँदमा तरकारी खेती गर्ने उपाय राम्रो भएको उनले सुनाए । जिल्लाका ६ वटै स्थानीय तहले प्लास्टिक पोखरी वितरण गरेका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र १०, २०७६ ०९:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हुलाकी सडकको काम रोकियो

कान्तिपुर संवाददाता

बर्दिया — सदरमुकाम गुलरियामा हुलाकी सडक काम पाँच महिनादेखि रोकिएको छ । मापदण्डविपरीत निर्माण गरिएका संरचना नभत्काइएकाले निर्माण रोकिएको आयोजनाले जनाएको छ ।

वन कार्यालयदेखि जिल्ला प्रहरी कार्यालयसम्मका ९० प्रतिशत बढी घरटहरा भत्काइएको छ । पुरानो बजार भन्सार रोडका धेरैजसो संरचना भत्काउन बाँकी छन् । ठेकेदारले गत साउनभित्र सडक निर्माण पूरा गर्ने सम्झौता थियो ।

गुलरिया नगरपालिकाले १२/१२ मिटर सडक मापदण्ड तोकेकाले भन्सार रोडका व्यवसायी र घरधनीले मुआब्जा माग गर्दै सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा दायर गरेका छन् । सडक मापदण्डअनुसार संरचना नबनेका कारण विद्युत्, टेलिफोनका पोल, खानेपानी र नाली बन्न सकेका छैनन् ।

नगरपालिकाले मापदण्डविपरीत बनाइएका संरचना भत्काउन तीनपटक सूचना सार्वजनिक गरेको थियो । सूचना जारी गरे पनि भन्सार रोडका बासिन्दाले अटेर गरेका छन् । स्थानीय समिम राइनले घर–टहरा भत्काउनुपूर्व नगरपालिकाले सर्वपक्षीय बैठकसमेत आयोजना नगरी जबर्जस्ती गरेकाले अटेर गरेको बताए । ‘हामी विकासविरोधी होइनौं,’ उनले भने, ‘छलफल गर्ने वातावरण पनि बनाइएन ।’ गुलरिया नगरपालिकाको गृहकार्यको अभावले बजार क्षेत्रको सडक नबन्दा अस्तव्यस्त भएको स्थानीयले गुनासो पोखेका छन् ।

बजार क्षेत्रमा जताततै खाडल बन्दा सर्वसाधारणले सास्ती भोग्नुपरेको उनले बताए । हुलाकी आयोजना प्रमुख युवराज पोखरेलले गुलरिया नगर क्षेत्रमा मापदण्डविपरीतका संरचना नभत्किँदासम्म काम अघि नबढ्ने बताए ।

ठेकेदार कम्पनी गणपति निर्माण सेवाले वेलवा चोकदेखि मूर्तिहा सीमासम्म करिब १८ किमि सडक निर्माण गरी कालोपत्रे गर्ने सम्झौता गरेको हो । ग्रामीण क्षेत्रमा सात किमि र सहरी क्षेत्रमा १३ मिटर चौडा कालोपत्रे निर्माण हुने सम्झौतामा उल्लेख छ ।

प्रकाशित : भाद्र १०, २०७६ ०९:०२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्