कालीगण्डकी करिडोरमा कलोपत्रे

माधव अर्याल

रामपुर, पाल्पा — कालीगण्डकी करिडोर अन्तर्गत पीपलडाँडा–गैडाकोट १ सय ३० किलोमिटर खण्डमा धमाधम कालोपत्रे भइरहेको छ  । अहिले बेस तयार हुँदैछ  ।

नाली निर्माण, सडक चौडा, रिटेनिङ वाललगायतका काम भइरहेका छन् । यस खण्डको ठेकेदार भारतको ईकेके इन्फ्रास्टक्चर लिमिटेडले कामलाई तीव्रता दिएको जनाएको छ ।


उक्त कम्पनीले साढे चार अर्ब रुपैयाँमा पीपलडाँडादेखि गैडाकोटसम्म कालोपत्रेको ठेक्का लिएको हो । कम्पनीका आयोजना व्यवस्थापक धर्मध्वज कुँवरले पीपलडाँडा–रामपुर, रामपुर–डेढगाउँ, डेढगाउँ–बुलिङटार र बुलिङटार–गैडाकोट गरी चार भागमा काम भइरहेको बताए ।

उनका अनुसार ३ नोभेम्बर २०१८ मा काम गर्ने सम्झौता भएको थियो । सम्झौता अनुसार २०२१ डिसेम्बरसम्म काम सक्नुपर्छ । कम्पनीमार्फतका विभिन्न पेटी ठेकेदारले बीचबीचमा नाली निर्माण, रिटेनिङ वाल लगाउने काम लिएका छन् । ‘नाली निर्माण, रिटेनिङ वाल, सडक चौडा गर्ने काम भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘रामपुर, भलायटार, बुलिङटार र गैडाकोटमा साइट अफिस राखेर हेरचाह भइरहेको छ ।’


चौडा गर्ने क्रममा घर, विद्युत् पोल र रुखका समस्या बढी छन् । कालीगण्डकी करिडोर (गैडाकोट राम्दी मालढुंगा सडक योजना) योजना कार्यालय बर्तुङमार्फत यसको अनुगमन भइरहेको छ । कालीगण्डकी करिडोरका योजना प्रमुख नरेन्द्र सुवेदीले कामले तीव्रता पाएको जनाए ।

‘सानातिना समस्याबाहेक अवरोध छैन,’ उनले भने, ‘धमाधम काम भइरहेको छ ।’ यसको १५ जना प्राविधिकले रेखदेख गरिरहेका छन् । अहिलेसम्म चार प्रतिशत काम भएको छ । पीपलडाँडादेखि गैडाकोटसम्म कालीगण्डकी करिडोर अन्तर्गत २२ वटा पुल निर्माण भइरहेका छन् ।

‘३ दशमलव ५ प्रतिशत काम गर्नुपर्ने उल्लेख भए पनि उसले चार प्रतिशत काम सकेको छ,’ योजना प्रमुख सुवेदीले भने, ‘सन्तोषजनक काम भइरहेको छ । अहिलेसम्म निर्माण व्यवसायीलाई दोष लगाउने ठाउँ देखिएको छैन ।’ उनले तोकिएको प्रतिशतभन्दा केही बढी नै काम गरेको बताए । यस क्षेत्रमा निर्माण भएका पुल समयमा नसकिएको स्थानीयले गुनासो गरेका छन् ।


राम्दी–रिडी ट्र्याक खुलेन
कालीगण्डकी करिडोर अन्तर्गतको राम्दी–रिडी सडक खण्डमा भने अझै ट्र्याक खुलेको छैन । सात वर्षअघि नै बहुवर्षीय योजना अनुसार ट्र्याक खोल्न रकम विनियोजन भएकाले तीन वर्षभित्र सबै काम पूरा हुनुपर्नेमा सात वर्षसम्म काम सकिएको छैन । राम्दीदेखि अर्गलीसम्म ट्र्याक खुलेको क्षेत्रमा समेत सवारी साधन चल्न मुस्किल हुने अवस्थामा सडक पुगेको छ । सडक निर्माणको काममा भएको ढिलाइले पहिला खनेका सडकसमेत अहिले पुनः खन्नुपर्ने अवस्थामा पुगेका छन् ।


सुरुमा ट्र्याक खोल्दा जनसहभागितामा आधारित सडक निर्माण कार्यक्रममा उत्साही भएर श्रमदानमा स्थानीय सहभागी भएकाले छिटो निर्माण भएको थियो । तीन/चार वर्षसम्म बजेट विनियोजन नहुँदा स्थानीय बासिन्दा निरास भएका थिए । उत्तर–दक्षिण लोकमार्ग (कालीगण्डकी करिडोर) अन्तर्गत अर्गली–रामपुर–गैडाकोट १ सय ३२, रिडी–गुल्मी–बाग्लुङ ८८ किलोमिटर, बाग्लुङ–बेनी–जोमसोम ८७, जोमसोम–कोरला १ सय ५ किलोमिटर पर्छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ १, २०७६ ११:०५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भिमाद–रिसिङ श्रृंगपथ : ४ पटक म्याद थप, काम भएन

श्रृंगपथमा ओटासिलको काम ३ बर्ष अघि सकिनु पर्नेमा अझै ४ किमीमा ग्राभेलबाहेकको काम भएको छैन
प्रताप रानामगर

दमौली — तनहुँको भिमाददेखि रिसिङ जोड्ने श्रृंगपथको ओटासिलको काम ३ वर्ष अघिनै सकिनुपर्ने हो । पटकपटक म्याद थपे पनि ठेकेदारको लापरबाहीले कामको प्रगति भने हुन सकेको छैन । सडक स्तरोन्नति नहुँदा स्थानीयबासी र यात्रुले सास्ती खेप्नु परेको छ ।

पटकपटक म्याद थप गर्दा पनि काम नभएको जिल्ला पूर्वाधार विकास कार्यालय नवलपुरका प्रमुख लक्ष्मी भण्डारीले बताए । ‘श्रृंगपथको ओटासिल गर्ने कार्य प्रगति नाजुक अवस्था छ,’ उनले भने, ‘थप गरिएको म्याद पनि सकिएको छ ।’


चोथौ पटक थप गरिएको म्याद गत कात्तिकमा सकिएको छ । अहिलेसम्म ४५ प्रतिशत मात्र काम भएको उनले बताए । रिसिङसम्मको १७ किलोमिटरमध्ये रिसिङतर्फको ४ किमी दुरी ओटासिल छ । अर्को ४ किमी सडकमा ग्राभेलको काम भए पनि वर्षाको पानीले बगाएको छ । नाली पनि केही मात्रामा बनेको छ ।

‘ठेकेदारलाई धैरैपटक म्याद थप गरियो, उनले भने, ‘तर, कामले गति लिएन । ठेक्का तोड्ने तयारीमा छौं ।’ ठेक्का तोड्नका लागि प्रक्रिया सुरु गरेको र कामको प्रगतिका बारेमा जानकारी गराउन पत्रपत्रिकामा सूचना प्रकाशन समेत गरिएको छ । ‘ठेकेदार कार्यालयमा आएर काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै जाने गर्छन, उनले भने, ‘तर, काम गर्दैनन् ।’ सडक स्तरोन्नतिको जिम्मा स्वच्छन्द मना संयुक्त जेभीले लिएको हो ।


म्याद सकिएपछि ठेकेदार औपचारिक सम्पर्कमा नआएको ग्रामिण यातायात सुदृढीकरण कार्यक्रमका इन्जिनियर दिलिप उप्रेतीले बताए । ‘म्याद सकिएपछि ठेकेदार सम्पर्कमा छैनन्,’ उनले भने । लामो समयसम्म सडक स्तरोन्नति नहुँदा स्थानीय र यात्रुले सास्ती खेप्नुपरेको श्रृंगपथ माझकोट सडक खण्डका सचिव धनबहादुर थापाले बताए । ‘ठेकेदारको लापरवाही भयो,’ उनले भने, ‘तीन वर्षअगाडि सम्पन्न गर्नुपर्ने ओटासिल अझै हुन सकेको छैन ।’

उपभोक्ता समिति र स्थानीयले पटकपटक ठेकेदारलाई दबाव, सम्बन्धित कार्यालयमा डेलिगेसनदेखि सडक अबरुद्धसम्म गर्दा पनि सुनुवाइ नभएको स्थानीयले बताए । ठेकेदारले चरम लापरबाही गरेको र अब पनि म्याद थपेमा काम सम्पन्न गर्ला भन्ने नलागेको स्थानीयको भनाइ छ । ठेक्का तोडेर नयाँ प्रक्रियामा जादा उपयुक्त हुने भन्दै थापाले इमान्दार र समयमा काम सक्ने ठेकेदार कम्पनी छनौट गर्नुपर्ने बताए ।


दैनिक सयभन्दा बढी सवारी साधन चल्ने सडक हिउँदमा धुलाम्मे र बर्खायाममा हिलाम्मे हुन्छ । ग्रामिण सडक भएपनि सवारी साधनको चाप छ । यसले छेउछाउका बस्तीलाई ठूलो असर परेको छ । धुलोका कारण स्वास्वप्रश्वासमा समस्या देखिएको स्थानीय मायादेवी थापाले बताइन । ‘सडकको धुलोले घर पुरिन्छ’ उनले भनिन्, ‘धुलोले सास फेर्न पनि गाह्रो हुन्छ ।’ खाना र लत्ताकपडामा पनि धुलोले हैरानी पार्ने उनको भनाइ छ । ठेकेदारले समयमा बाटो बनाइदिए यस्तो समस्या हुन्थेन भन्ने उनलाई लागेको छ ।


निर्माण कम्पन्नी स्वछन्द मनाले भमादको पुरानो स्कुलदेखि रिसिङसम्म १७ किमी सडक ओटासिलको काम ०७३ असोज मसान्तमा सक्नुपर्थ्यो । १८ महिनाभित्र काम सक्नुपर्ने भनिए पनि पटकपटक म्याद थप गरिएको तर प्रगति भने नभएको हो । १० करोड ५८ लाखमा काम सक्नुपर्ने सम्झौता छ ।


‘श्रंगपथको ओटासिल गर्न संयुक्त रूपमा काम गर्ने भनेर ठेक्का लिइयो,’ ठेकेदार जयराम लामिछानेले भने, ‘पाटर्नरले धोका दिए ।’ ठेकेदार महेन्द्र अधिकारीले कामको सबै जिम्मा लिएर पनि जिम्मेवारी पूरा नगरेको र अहिले एक वर्षदेखि सम्पर्कमै नरहेको उनले बताए । आवश्यक कच्चा पदार्थको पैसा पनि क्रसर उद्योगलाई अधिकारीले नदिएको र यसले थप कच्चा पदार्थ उद्योग ल्याउन नपाएको उनको गुनासो थियो । म्याद सकिए पनि असार मसान्तसम्म देखिने गरी कार्यालयसंग प्रतिबद्धता गरेको उनले बताए ।


सडकको ट्र्याक २०२० सालमा खुलेको हो । अहिले तनहुँको भिमाद, रिसिङ, घिरिङ, पाल्पाको रामपुर, नवलपुरको डेढगाउँ जाने मुख्य प्रवेशद्धार मानिन्छ । यही सडक खण्डलाई गण्डकी प्रदेश सरकारले कोरलादेखि त्रिवेणी नाका जोड्ने प्रदेशको मुख्य सडकको रूपमा लिएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ १, २०७६ १०:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्