विकट गाउँ झिलिमिली

ठाकुरसिंह थारु

नेपालगन्ज — बाँकेको विकट राप्ती सोनारी गाउँपालिका १ खासकुश्मामा पहिलोपटक मंगलबारबाट बिजुली बलेको छ  । विद्युत् विस्तारपछि त्यस क्षेत्रका सर्वसाधारणको बत्ती बाल्ने सपना पूरा भएको हो  ।

गाउँमा बिजुली पुग्न सकिएको थिएन । मंगलबार खासकुश्मास्थित डेढ सय सर्वसाधारणका घरमा बिजुली पुगेको हो ।


केही दिनमै बाँकी चार सय घरमा बिजुली पुग्नेछ । त्यसका लागि चार सय बिद्युत् मिटर वितरण गरिसकिएको छ । ऊर्जा, जालस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री वर्षमान पुनले बिजुली बालेर उद्घाटन गरेका हुन् । विकट क्षेत्रमा पहिलो पटक बिजुली बाल्न विद्युत् प्राधिकरणका प्रबन्ध निर्देशक कुलमान घिसिङ पनि मन्त्रीसँगै आएका थिए । मन्त्री पुनले राप्ती सोनारी र त्यसभन्दा बढी पछाडि परेको नरैनापुर गाउँपालिकाका सबै बस्तीमा विद्युत् पुर्‍याउने प्रतिबद्धता जनाए ।


नरैनापुर गाउँपालिकाका सर्वसाधारण अझै टुकीको भरमा छन् । त्यस क्षेत्रमा विद्युत् विस्तारको काम दुई दशकअघि सुरु गरिएको थियो । पछिल्लो नौ वर्षदेखि वनले रूख काट्न अनुमति नदिएको जनाउँदै काम रोकिँदै आएको थियो । वर्तमान सरकारले विद्युत् विस्तारका लागि रूख काट्न बाटो खोलिदिएपछि बिजुलीको सपना पूरा हुने भएको हो ।


खासकुश्मामा दसैंअघि नै बिजुली बाल्ने गरी कामलाई तीव्रता दिइएको थियो । नरैनापुरमा आगामी वैशाखसम्म विद्युत् विस्तार भइसक्ने छ । संघीय सांसद महेश्वर गहतराजले आउने नयाँ वर्षसम्म बिजुली बाल्ने लक्ष्यसहित काम सुरु गरिएको बताए । उनका अनुसार विभिन्न कारणले रोकिएको विद्युत् विस्तारको कामले गति लिएको छ । राप्ती पारि विद्युत् विस्तारका लागि १३ वटा ट्रान्सफर जडान भइरहेका छन् । ‘दसैंसम्म खासकुश्मामा बिजुली बाल्न सफल भएका छौं । अन्य क्षेत्रमा पनि विस्तार हुन्छ,’ उनले भने ।


गत साउन १४ गते बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले विद्युत् विस्तारको बाटो खुला गरेको थियो । उक्त निर्णयपछि नेपालगन्ज एयरपोर्टदेखि र राप्तीसोनारी गाउँपालिकाको फत्तेपुर क्षेत्रको वन हुँदै विद्युत् विस्तारको काम सुरु भएको थियो । कोहलपुरबाट धामपुरसम्म ३३ केभी प्रसारण लाइनको अनुमति दिने निर्णय गरेको हो । तर उक्त लाइन विस्तारका लागि दुई वर्षको अवधि भए पनि पाँच वर्षसम्म पूरा हुनसकेको थिएन । पछिल्लो पल्ट त्यहाँबाट ११ हजार केभी प्रशासण लाइनबाट नरैनापुरसम्म विद्युत् वितरण गर्ने गरी तयारीको भइरहेको छ ।


राप्तीपारि विद्युतीकरणका लागि ३३ केभी लाइन विस्तारमा बिनौना(फत्तेपुर–गंगापुर, कटकुइँया–मटैया–कालाफाँटा–लक्ष्मणपुर, कोहलपुर–धामपुर र नरैनापुर–वैजापुर तथा धामपुरमा सबस्टेसन गरी ५ भागमा बाँडिएको छ । कोहलपुरदेखि राप्तीपारि धामपुरसम्म विद्युत् पोल जडान भइसकेको छ । बिजुली विस्तारमा ढिलाइ भएको र विद्युतका पोल ढल्न थालेपछि सर्वसाधारण निराश थिए । नौ वर्षयता विद्युत् विस्तारको काम ठप्प थियो ।

प्रकाशित : आश्विन २४, २०७५ ०९:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

अझै उच्च मावि

उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषद्को खारेजीसँगै विद्यालयलाई उच्च मावि नलेख्न गरिएको परिपत्रको पालना अझैसम्म भएन
कान्तिपुर संवाददाता

पर्वत — उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषद् खारेज भएको दुई वर्षभन्दा बढी भइसक्यो  । २०७३ असार १५ मा शिक्षा ऐनको आठौं संशोधन गर्दै उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषद् सरकारले खारेज गरेको थियो  ।

परिषद् खारेज भएसँगै मुलुकभरका उच्च मावि माध्यमिकमा परिणत हुनुपथ्र्यो । तर, यहाँका धेरैजसो उच्च माविले आफ्नो लेखिएका बोर्ड अझै हटाएकै छैनन् ।


कतिपय विद्यालयले त अझैसम्म उच्च मावि लेखिएका छाप र लेटर प्याड पनि परिवर्तन गरेका छैनन् । पुरानै छाप र लेटर प्याडले काम चलाउँदै आएका छन् । यसले गर्दा विद्यार्थी र सरोकारवालामा पनि भ्रम छ । ग्रामीण क्षेत्रका विद्यालयले मात्रै होइन, सदरमुकामकै विद्यालयले उच्च मावि लेखिएको बोर्ड हटाएको छैन ।

सदरमुकाम कुश्माकै पुरानो शिक्षालय नारायण माविले उच्च मावि लेखेको बोर्ड अझै राखेको पाइएको छ । पैयुँ गाउँपालिकाको जनसेवा संस्कृत मावि, फलेवासको त्रिभुवन मावि र मोदी गाउँपालिकाको नवजागृति माविलगायतले पुराना होर्डिङ बोर्ड अझै हटाएका छैनन् । यिनमा केही विद्यालयमा अझै लेटर प्याड र छाप पुरानै छ ।


उच्चमावि लेखेका होर्डिङ बोर्ड नहटाउनु लापरबाही भएको कुश्माका नगर शिक्षा अधिकृत राजेन्द्रबहादुर क्षत्री बताउँछन् । ‘हामीले केन्द्रबाट परिपत्र आउनेबित्तिकै सबै विद्यालयलाई सच्याउन पत्राचार गरेका थियौं,’ उनले भने, ‘केही विद्यालयले अझै सच्याएकै छैनन् । यो लापरबाही नै हो ।’ बोर्ड फेर्न कञ्जुस्याइँ गरेका विद्यालयहरू भने बोर्डको विषय प्राथमिकतामा नपरेको बताउँछन् । ‘अन्य सबै कामकाजमा उच्च माध्यमिक शब्द हटेको छ,’ नारायण माविकी प्रधानाध्यापक अम्बिका लोहनीले भनिन्, ‘बोर्ड फेर्ने कुरा प्राथमिकतामा नपरेकै हो । लापरबाही गरेको होइन ।’ विद्यालयका सबै कागजी काममा तत्कालीन जिल्ला शिक्षा कार्यालयबाट पत्र आएलगत्तै २०७३ को शैक्षिक सत्रमै नाम सच्याइएको उनले दाबी गरिन् । होर्डिङ बोर्डमा तुरुन्त सुधार गरिने उनले बताइन् ।


उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषद् खारेज भइसकेपछि कक्षा ९ देखि १२ कक्षालाई माध्यमिक तह कायम गरी त्यसको पाठ्यक्रम र परीक्षाका लागि राष्ट्रिय परिक्षा बोर्ड गठन भएको छ । त्यस्तै सम्बन्धनको काम शिक्षा विभाग र पाठ्यक्रमसम्बन्धी जिम्मेवारी पाठ्यक्रम विकास केन्द्रमा सरेको छ । परिषद् खारेज भएसँगै कक्षा ११ र १२ मा अध्यापनरत शिक्षकहरूको जिम्मेवारी माध्यमिक विद्यालयमै सरेको छ ।

परिषद्ले मुलुकभर १७ हजार दरबन्दी कायम गरेका त्यस्ता शिक्षकमध्ये केही शिक्षा आयोगको परीक्षा दिएर स्थायी भइसकेका छन् । केहीले सुविधा लिएर बाहिरिएको शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ पर्वतका प्रमुख उद्धिमराज पौडेल बताउँछन् । ‘तत्कालीन समय उच्च माविका शिक्षकले अहिले मावि द्वितीय श्रेणीको पारिश्रमिक पाउनुहुन्छ,’ उनले भने, ‘विद्यालयहरूको हकमा सबै माध्यमिक नै हुन् । ऐन संशोधन भएर पुरानो संरचना खारेज भइसकेको अवस्थामा उच्च मावि लेख्नै पाइँदैन ।’

विद्यालय प्रशासन र व्यवस्थापन समितिको हेलचेक्र्याइँ गर्दा दुई वर्षभन्दा लामो समय होर्डिङ बोर्ड नफेरिएको उनले बताए । परिषद् खारेज भएसँगै विद्यालय शिक्षा १२ कक्षासम्मको भएको छ । सोही वर्षदेखि एसएलसीलाई एसईईमा रूपान्तरण गर्दै एसईई, ११ र १२ कक्षाको नतिजासमेत ग्रेडिङ सिस्टममा सार्वजनिक हुँदै आएको छ ।

प्रकाशित : आश्विन २४, २०७५ ०९:३४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×