सडक मापदण्ड मिचेर घरैघर- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार

सडक मापदण्ड मिचेर घरैघर

प्रकाश बराल

बागलुङ — तीन दशकअघि पोखरा–बागलुङ राजमार्ग निर्माण गर्दा सडकको मापदण्ड ३० मिटर थियो । सडक भने साँघुरो बन्यो । बागलुङ नगरपालिकाले नगरक्षेत्रभित्रको सडकलाई राजमार्ग नमानी पहुँच मार्ग नामकरण गरेर २१ मिटर मात्रै कायम गराइयो ।


उक्त २१ मिटर पनि मिचेर नगरपालिकामा बनेका घरटहराले अहिले सडक साँघुरिएको छ । अहिले सडक मापदण्ड मिचेर घरैघर बनेका छन् । पहिला बनेका घरको कारण नयाँ बन्नेले पनि मापदण्ड मिचेका छन् ।

बागलुङ बजारको सडकमा फुटपाथ छैन । त्यसैले नालीमै जोडेर बनेका घरटहरा, जथाभावी राखिने निर्माण सामग्रीसमेतले दुर्घटनाको जोखिम बढाएको छ । ‘फुटपाथ नहुँदा पैदलयात्री सडकमै हिँड्छन् । कैयौंपटक दुर्घटना भएको छ,’ स्थानीय शान्ति रानाले भनिन्, ‘निर्माण सामग्रीले पनि यात्री र सवारीलाई हैरानी पारेको छ ।’

पैदल यात्री सडकमै हिँड्नुपर्ने अवस्था छ । ‘सवारीको चाप बढेपछि कार्यालय समयमा अधिकांश चोकमा जामले हैरान परिन्छ,’ स्थानीय चालक ज्योति नेपालीले भने, ‘गाडी साइड लगाउने ठाउँ नभएर धेरै समस्या परेको छ ।’ नगरभित्र ट्राफिकले एकतर्फी नो पार्किङको व्यवस्था गरे पनि अधिकांश स्थानमा दोहोरो पार्किङले बजार अस्तव्यस्त बन्दै आएको छ ।

सडकको मापदण्डविपरीत बनेका घरटहरा भत्काउन बागलुङ नगरपालिकाले तीन वर्षअघि नै गरेको पत्राचार फिर्ता लिएपछि यो समस्या बढ्दै गएको हो । पोखरा बागलुङ राजमार्गकै मापदण्डभित्र बनेका घरटहरा भत्काउन पत्राचार गरे पनि राजनीतिक दबाबले फिर्ता भएको हो । बानपा–२ ले ३ वर्षअघि १८ वटा घरटहरा तत्काल भत्काउन सार्वजनिक सूचनासमेत जारी गरेको थियो । तर एकाएक आफ्नै निर्णय फिर्ता लिएपछि बजारभित्रको सडक विस्तार अभियान प्रभावित भएको हो । नयाँ जनप्रतिनिधि आएपछि सडक चौडा पार्नेबारे कुनै पहल भएको छैन ।

मध्यपहाडी लोकमार्ग हाल बागलुङ नगरपालिका–१ को बाङगेचउरदेखि वडा ४ को उपल्लाचौरतर्फ जाने रुट तय भएको छ । त्यसबाहेक वडा २ को ट्राफिक चोकलाई पोखरा बागलुङ खण्डकै जिरो किलो मानिएको थियो । उक्त स्थानसम्म पुरानै मापदण्ड पनि पूरा नभएको हो । पुरानो मापदण्डमा सडकको बीच भागबाट साढे १० मिटर छाडेर घरटहरा बनाउनुपर्नेमा केही घरले पूरा गरेका थिएनन् । केही पुरानै घर अहिलेसम्म नभत्काएकोले सडक चौडा बन्न नसकेको हो ।

पुरानो मापदण्ड पनि मिचिएर घरैघर भएपछि सडकमा दोहोरो सवारी पार गर्नसमेत कठिन भएको हो । बागलुङको ट्राफिक चोक र रामरेखा क्षेत्रका सडक सबैभन्दा साँघुरा छन् ।

प्रकाशित : आश्विन १५, २०७९ ०९:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लोप हुँदै चिनो–कागुनो

कान्तिपुर संवाददाता

हुम्ला — जिल्लाको पहिचानसँग जोडिएका कागुनो, चिनो, फापरजस्ता रैथाने बाली हराउँदै गएका छन् । दुर्गम गाउँमा समेत सस्तो मूल्यमा चामल पाइन थालेपछि रैथाने बाली देख्न मुस्किल हुन थालेको हो । 

जिल्लामा हवाई मार्गबाट बर्सेनि हजारौं क्विन्टल चामल भित्रने गरेको छ । कम उत्पादन हुने जिल्लाका उच्च हिमाली क्षेत्रमा खेती हुन छोडेपछि बाहिरको खाद्यान्नको परनिर्भरता बढेको हो । ग्रामीण क्षेत्रमा रैथाने बालीको खेती हुन छाडेको खार्पुनार्थ गाउँपालिका–४ का राज जेठाराले बताए ।

जिल्ला सडक सञ्जालमा नजोडिए पनि हवाई मार्गबाट सहज खाद्यान्न आपूर्ति हुन थालेपछि अधिकांश गाउँमा खेती हुन छाडेको उनी बताउँछन् । ‘जिल्लाका अधिकांश खेतीयोग्य जमिनमा सिँचाइ सुविधा छैन,’ उनले भने, ‘बाहिरबाट आउने चामलले रैथाने बाली विस्थापित गरेको छ, दुःख धेरै र उब्जनी कम हुने भएपछि खेतीयोग्य जग्गामा पनि बाली लगाउन छोडिएको छ ।’ उनका अनुसार सडक सुविधा नहुँदा जिल्लावासी अहिले पनि महँगो मूल्यमा हवाई ढुवानी गरिएको खाद्यान्न उपभोग गर्न बाध्य छन् ।

चिनियाँ सीमा जोडिएका क्षेत्रमा तिब्बतबाट खाद्यान्न आपूर्ति हुने गरेको छ । जिल्लाका अधिकांश क्षेत्रमा ६ महिना मात्र खेती गरिन्छ । सिँचाइ सुविधा नभएका खेतीयोग्य जमिन हिउँदका ६ महिना बाँझै रहन्छन् । काउनी, चिनो, मार्सेलगायत बाली हराएपछि खाद्य संस्थान र बजारको चामलको भर पर्नुपरेको जेठारा बताउँछन् ।

कृषि विकास कार्यालयको तथ्यांकअनुसार जिल्लामा एक हजार आठ सय बढी खेतीयोग्य जमिन छ । कार्यालयका प्राविधिक बलबहादुर फडेराले उत्पादन कम हुने भएपछि अधिकांश गाउँमा खेती गर्न छोडिएको बताए ।

‘अधिकांशलाई आफ्नो उत्पादनले ६ महिना पनि खान नपुग्ने भएपछि खेतीयोग्य जग्गा बाँझिँदै गएको हो’ उनले सुनाए । युवापुस्ता पलायन हुनु, सिँचाइ सुविधा नहुनु, परम्परागत खेतीमा बढी दुःख हुनु, बाहिरको खाद्यान्नमा निर्भर हुनुलगायत कारण रैथानेबाली देख्न मुस्किल भएको उनको भनाइ छ । स्थानीय सरकारले कृषिलाई आधुनिकीकरण गर्न सके रैथानेबाली संरक्षणमा टेवा पुग्ने उनी बताउँछन् ।

प्रकाशित : आश्विन १५, २०७९ ०९:३९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×