मर्स्याङ्दीमा खादाको सट्टा फूल- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मर्स्याङ्दीमा खादाको सट्टा फूल

आश गुरुङ

लमजुङ — मर्स्याङ्दी गाउँपालिकाले सार्वजनिक कार्यक्रममा स्वागत गरिँदा प्रयोग गरिने जुनसुकै प्रकारको खादालाई रोक लगाएको छ । धार्मिक तथा व्यक्तिगत कार्यक्रममा भने रोक लगाइएको छैन । खादाको सट्टा फूलमाला प्रयोगमा जोड दिइने गाउँपालिका अध्यक्ष अर्जुन गुरुङले बताए । उनका अनुसार सरकारी पैसाबाट खादा किन्न गतवर्ष नै रोक लगाइएको थियो । 

पालिकामा व्यावसायिक रूपमा फूल खेती पनि सुरु भएको छ । केही स्थानीयले मौसमी फूलको खेती थालेका छन् । स्थानीय स्तरमै उत्पादन गरिएका फूललाई प्रवर्द्धन गर्न पनि पालिकाले सार्वजनिक कार्यक्रम, बैठक तथा भेलामा खादा प्रयोगमा रोक लगाएको हो । ‘खादा किन्दा पैसा लाग्छ । त्यो बाहिरबाट ल्याउनुपर्छ । हामीले फूल किन्दा यो रकम स्थानीय व्यवसायीलाई जान्छ । यसले स्थानीयलाई फाइदा पुर्‍याउँछ,’ उनले भने ।

स्थानीयस्तरमा उत्पादित वस्तुको प्रवर्द्धन र बजारीकरण साथै वातावरणीय असर न्यूनीकरण गर्न पालिकाभित्र सार्वजनिक कार्यक्रममा खादा प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाएको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रेमचन्द्र अर्यालले बताए । उनका अनुसार कार्यपालिका बैठकले स्थानीयस्तरमा उत्पादित फूलको प्रयोग, यसको बिक्रीवितरण तथा बजारीकरण गरी आयआर्जनमा वृद्धि र स्थानीय उत्पादनमा प्रोत्साहन गर्ने निर्णयसमेत गरेको छ । आइतबार एक सार्वजनिक सूचना जारी गरी निर्णय कार्यान्वयन गर्न पालिकाले सबै सरोकारवालासँग अपिलसमेत गरेको छ ।

मर्स्याङ्दी कृषि फार्मका प्रवर्द्धक नवीनराज कुइँकेलले पालिकाको निर्णयबाट फूल खेती गर्दै आएका किसानमा उत्साह छाएको बताए । ‘गाउँपालिकाको निर्णयले अब स्थानीयस्तरमा उत्पादित फूलले स्थानीयस्तरमै बजार पाउनेमा ढुक्क छौं,’ उनले भने । उनका अनुसार मर्स्याङ्दी कृषि फार्मले वडा ९ मा ३ रोपनी र भलामचौर मृचे नमुना कृषि फार्मले १० रोपनीमा सयपत्री फूल खेती गरेको छ । दुवै फार्ममा बाह्रै महिना उत्पादन हुने गरी फूल खेती गरिएको उनले बताए ।

दुवै फार्मले गतवर्षबाट फूल खेती गरेको हो । उक्त फूल सदरमुकाम बेंसीसहरका औपचारिक तथा अनौपचारिक कार्यक्रममा समेत प्रयोग हुने गरेको छ । फूलको माग बढ्दै गएको र फूल खेतीले राम्रो बजार लिएको कुइँकेलले दाबी गरे । ‘हामीले खादाको विरोध गरेका होइनौं । तर, खादा किन्ने पैसा फूलमा लगानी गर्दा यसले स्थानीय किसानलाई फाइदा पुग्छ । व्यवसायीकरणमा थप टेवा पुग्छ । वातावरण प्रदूषण हुनबाट रोकिन्छ । पुँजी गाउँमै रहन्छ भन्ने हो,’ उनले भने ।

प्रकाशित : आश्विन १२, २०७९ ११:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नाकामा ठगिन्छन् नेपाली

भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — चार महिनाअघि रोजगारीका लागि भारतको हिमाचल पुगेका बाँके कोहलपुरका पुष्कर शाही दसैंतिहार मनाउन मंगलबार कञ्चनपुरको गड्डाचौकी नाका हुँदै घर फर्किए । दिउँसो सीमावर्ती बजार वनबासा पुगेका उनले नेपाल–भारत सीमासम्म ५ गुणा बढी सवारी भाडा तिर्नुपर्‍यो ।

वनबासादेखि नेपाल–भारत सीमासम्मको भाडा ५० रुपैयाँ हो । दसैंतिहारमा घर फर्किने नेपाली कामदारबाट अहिले सीमा क्षेत्रमा मनपरी भाडा उठाउने गरिएको छ । भारततर्फका सवारी चालकले पाँच गुणासम्म बढी भाडा असुल्ने गरेका छन् । ५० रुपैयाँ तिर्नुपर्नेमा अढाई सय बुझाएको शाहीले बताए ।

उनी प्रायः नेपालगन्जको रुपैडिया नाकाबाट आउजाउ गर्थे । पहिलो पटक गड्डाचौकीबाट आएका उनलाई स्थानीय भाडाका विषयमा जानकारी थिएन । ‘वनबासादेखि दुई जना आयौं, साढे ५ सय तिर्‍यौं,’ शाहीले भने, ‘कति भाडा पर्छ भनेर थाहा नहुँदा दुःख पाइयो ।’ सोमबार राति हरिद्वारबाट सार्वजनिक यातायात चढेर वनबासा पुगेका उनले ४ सय ९० रुपैयाँ भाडा तिरेका थिए । तर वनबासादेखि सीमानाकासम्म ८ किलोमिटर दूरीमा उनले त्यसभन्दा बढी भाडा तिरे ।

शाही जेठ दोस्रो साता रोजगारीका लागि हिमाचल पुगेका थिए । उनी बर्सेनि स्याउ टिप्ने सिजनमा हिमाचल पुग्छन् । दुई/चार महिना मजदुरी गरेर दसैंतिहारमा घर फर्किन्छन् । ‘दसैंतिहार मनाएर फेरि काममा फर्किन्छौं,’ उनले भने, ‘यो बाटोमा धेरै लुटपाट हुँदो रहेछ, अब उतै (रुपैडिया) बाट जान्छौं ।’ अछाम ढकारीका गंगा बुढाले पनि सीमा क्षेत्रमा दोब्बर भाडा तिरेको सुनाए ।

हिमाचलबाटै फर्किन लागेका उनले पनि ५० रुपैयाँ भाडा तोकिएको वनबासादेखि नेपाल–भारत सीमासम्म १ सय भारतीय रुपैयाँ तिरेका हुन् । साउन दोस्रो साता खेतीपातीको काम सकेर हिमाचल पुगेका उनी दुई महिना स्याउ टिप्ने काम गरेर घर फर्किन लागेका हुन् । ‘खेती भित्र्याउने बेला पनि भयो, दसैंतिहार पनि आयो,’ उनले भने, ‘अलिअलि कमाएर घर फर्किन लागे पनि बाटोमै खर्च हुन थाल्यो ।’

गड्डाचौकी नाकामा यतिबेला दसैंतिहारका लागि घर फर्किनेको भीड बढ्न थालेको छ । रोजगारीका लागि भारतका विभिन्न क्षेत्रमा पुगेका नेपाली चाडबाड मनाउन घर आउन लागेका हुन् । तर फर्किंदा बाटोमै भाडामा ठगिने तथा नशालु पदार्थ खुवाएर लुटिनेलगायतका घटना भइरहन्छन् । लामो दूरीको यात्राका क्रममा भन्दा पनि सीमानाकाको छोटो दूरीका भाडामा यात्रु बढी ठगिन्छन् । छोटो दूरीमा चल्ने मोटरसाइकल, अटोरिक्सा र साना सवारी चालकहरूले मनपरी भाडा असुल्ने गरेका हुन् । तर यसरी ठगिनेहरू प्रहरीलाई खबर गरे सोधपुछ गर्ने तथा अनावश्यक झमेला हुने डरका कारण उजुरी नगरेर घरतिरै जाने गरेका छन् । ‘कहीं पनि केही नभनी हिँड्यौं, प्रहरीकहाँ गए समय पनि बर्बाद हुन्छ,’ बुढाले भने, ‘त्यतिबेलासम्म त हामी घर पुगिहाल्छौं ।’

घर फर्किनेको चाप बढेसँगै नाकामा कडाइ गरिएको छ । प्रहरीले यात्रुको सुरक्षाका लागि हेल्प डेस्कसमेत स्थापना गरेको छ । सुदूरपश्चिम प्रदेश प्रहरी कार्यालयबाट कुकुरसमेत ल्याएर मंगलबारदेखि जाँच भइरहेको हो ।

प्रकाशित : आश्विन १२, २०७९ ११:१०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×