दुई सातामा पनि भेटिएन नरभक्षी बाघ- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार

दुई सातामा पनि भेटिएन नरभक्षी बाघ

नारायण शर्मा

पूर्वी नवलपरासी — दुम्किवास आसपासमा मान्छे खाने बाघ समात्न गरिएको प्रयास दुई साता भइसक्दा पनि सफल हुन सकेको छैन । 

दुई साताअघिदेखि विनयी त्रिवेणीको विनयी सामुदायिक वनमा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको हात्तिसहितको टोलीले बाघको खोजी कार्य सुरु गरे पनि अझै समात्न सकेको छैन । क्यामराबाट नरभक्षी बाघ पत्ता लगाएर यकीन गर्नुपर्ने भएकाले समस्या भएको हो ।

आइतबार बिहानसम्म बाघ हेर्न राखिएको क्यामेरामा बाघ हिँडेको पाइला प्रशस्तै देखिएको छ । बाघ नियन्त्रणमा लिने टोली प्रमुख तथा घढियाल प्रजनन तथा वन्यजन्तु उद्धार शाखाका प्रमुख सरोजमणी पौडेलले नरभक्षी बाघ भेटिएपछि हात्ती र प्राविधिक थपिने जानकारी दिए ।

बाघ खोजीमा खटिएका सहायक वन अधिकृत अमृत ज्ञावालीका अनुसार हाल दुई महिनाअघि बाघले मान्छे खाएको स्थान दुम्किबास र अरुणखोलाबीचमा रहेको विनयी सामुदायिक वनमा बाघको खोजी भइरहेको छ । त्यहाँ बाघको पाइला धेरै नै भेटिएको छ ।

क्षेत्र ठुलो भएकाले कुन स्थानमा बसेको छ भन्ने पत्ता लगाउन समस्या भएको छ । ४ हजार हेक्टरभन्दा धेरै क्षेत्रफलमा फैलिएको जंगल भएकाले पत्ता लगाउन समस्या भएको छ । मान्छे खाएको स्थान आसपासमा फेरि बाघको मुभमेन्ट देखिएकाले खोजी त्यतै केन्द्रित गरिएको ज्ञवालीले जानकारी दिए । बाघ रहेको क्षेत्र नारायणी नदीको किनारबाट उत्तरतर्फको ठुलो क्षेत्र भएकाले खोजीमा समस्या भएको छ ।

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका सहायक वार्डेन राजु घिमिरेले तीनवटा हात्तीसहित १५ जना प्राविधिकको सहयोगमा नरभक्षी बाघको खोजी सुरु गरिएको दुई साता बितिसक्दा पनि बाघ पत्ता नलागेर हैरान भएको बताए ।

मान्छे खाएको स्थानमा देखिएको बाघका पाइला र अहिले फेला परेको बाघको पाइलामा अध्ययन गरेर एउटै हो वा फरक फरक बाघ हो भन्ने यकीन गर्न सकिने उनले जानकारी दिए । ५ साताअघि बाघले मान्छे खाएको स्थान र हाल बाघ हिँडेको क्षेत्र एउटै भएकाले अब पत्ता लाग्नेमा प्राविधिकहरू भने आशावादी छन् । दुवै पटक भेटिएको बाघको पाइला अध्ययनपछि मात्र त्यो यकीन गर्न सकिने उनको भनाइ छ । बाघको यकीन भएपछि हात्ती र बाघ खोज्ने प्राविधकको संख्या थप्ने दाउमा निकुञ्ज प्रशासन रहेको छ ।

‘हात्ती परिचालन भएको सुइँको पाएपछि जोडी बाघ अन्यत्र हिँडेको अनुमान छ । ठुलो जंगलमा बाघको खोजी कार्य जटिल र खर्चिलो छ । तीनवटा हात्ती र १५, १६ जना प्राविधिकको खर्च दैनिक रुपमा ६५ हजार आसपास खर्च हुन्छ,’ सहायक वार्डेन घिमिरेले भने त्यसैमा मान्छे खाएकै बाघ पत्ता लगाउने काम झन जटिल र जोखिमपूर्ण छ ।

दुम्किवास आसपासको क्षेत्रमा गत साढे २ महिनाको अवधिमा बाघले दुई जनाको ज्यान लिएको छ भने अर्का एक जना गम्भीर घाइते छन् । बाघ आतंकपछि स्थानीय जंगल जान छाडेका छन् । ‘पछिल्लो समय त्यहाँ बाघले तीन दिनअघि दुईवटा गाईवस्तु खाएको छ । हाल खोजी भइरहेको ठुलो क्षेत्रमा धेरै बाघ हिँडेको देखिन्छ‚ त्यसैबाट नरभक्षी बाघ पत्ता लगाउने काम जटिल छ‚’ ज्ञवाली भन्छन्‚ ‘प्रयास जारी छ ।’

प्रकाशित : माघ ९, २०७८ १०:०९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोभिड खोप पासविरुद्ध युरोपका विभिन्न सहरमा विरोध प्रदर्शन

ददी सापकोटा

काठमाडौँ — कोरोना भाइरस महामारी अन्त्य गर्ने आशामा सरकारले लगाएको खोप पास र अन्य नियमहरूको विरोधमा शनिबार हजारौं मानिसहरूले युरोपेली राजधानीहरूमा प्रदर्शन गरेका छन् ।

ग्रीसको एथेन्स, फिनल्यान्डको हेलसिन्की, बेलायतको लन्डन, फ्रान्सको पेरिस, लियोँ र मार्सेई, नेदरल्यान्ड्सको आम्टरडम, स्विडेनको स्टकहोम, स्विजरल्यान्डको बर्न, बेल्जियमको ब्रसेल्स लगायतका शहरमा खोप पासविरोधी प्रदर्शनहरू भएका छन् ।

पेरिसमा मार्चले सयौं प्रदर्शनकारीहरूलाई आकर्षित गरेको छ । उनीहरूले सोमबारदेखि जारी गरिएको नयाँ कोभिड-१९ पासको परिचयको विरोध गरेका हुन् । घरेलु उडान, खेलकुद कार्यक्रम, बार, सिनेमा घर र अन्य मनोरञ्जन स्थलहरूमा प्रतिबन्ध लगाउँदा खोप लिन अस्वीकार गर्नेहरूको जीवनलाई गम्भीर रूपमा प्रतिबन्धित गरेको आरोप प्रदर्शनकारीले लगाएका छन् ।

फ्रान्सेली मिडियाका अनुसार प्रदर्शनकारीहरूले लियों, मार्सेई, बोर्दो, लिल लगायतका अन्य शहरहरूमा पनि सयौंको संख्यामा प्रदर्शन गरेका थिए ।

त्यस्तै, स्विडेनको स्टकहोल्म शहरस्थित मध्यभागमा खोप पासको विरोध गर्दै मार्च पास गरिएको छ । 'फ्रिडम मुभमेन्ट'द्वारा आयोजित खोप पासविरुद्धको प्रदर्शनका लागि प्रदर्शनकारीहरू विभिन्न सहरका मुख्य चोकमा भेला भएका थिए । स्विडेनमा ५० भन्दा बढी व्यक्तिहरू इन्डोर कार्यक्रमहरूमा भाग लिन खोप लगाएको प्रमाणपत्र आवश्यक पर्दछ । प्रदर्शनकारीहरूले यसको तीव्र रुपमा विरोध गरेका छन् ।

फ्रान्सेली मिडियाले रिपोर्ट गरेअनुसार नाजी समर्थक 'नव-नाजी नोर्डिक प्रतिरोध आन्दोलन' का प्रतिनिधिहरूले ब्यानरसहित प्रदर्शनमा भाग लिएका थिए । नाजीका समर्थकहरुले विगतमा स्विडेनमा हिंसात्मक घटनाहरू गराएकाले प्रदर्शनमा त्यस समूहलाई प्रहरीले नजिकबाट निगरानी गरेको जनाइएको छ ।

स्वीडेनको दोस्रो ठूलो सहर गोटेबोर्गमा पनि खोप पासविरोधी प्रदर्शन भएको छ ।

फिनल्यान्डको प्रहरीलाई उद्धृत गर्दै फ्रान्सेली मिडियाहरूले जनाएअनुसार शनिबार झन्डै ४ हजार मानिसले राजधानी हेलसिङ्कीको मध्य भागस्थित बिच सडकमै विरोध प्रदर्शन गरेका थिए । 'वर्ल्ड वाइड डेमोन्स्ट्रेसन' नामक समूहले उक्त प्रदर्शन आयोजना गरेको थियो ।

फिनिस सरकारले प्रतिबन्धहरूमा कार्यक्रमहरू सीमित गर्ने वा केहि निषेध गर्ने, विश्वविद्यालयका कक्षाहरू अनलाइनमार्फत गर्ने, रेस्टुरेन्ट सेवा सीमित गर्ने र मानिसहरूलाई उच्च जोखिम हुने र भिडभाडयुक्त ठाउँहरू बन्द गर्ने नियम बनाएको थियो । रेस्टुरेन्ट र कार्यक्रमहरुमा प्रवेशको लागि खोप पास चाहिने बनाइएको छ ।

युरोपमा हेल्थ पास कि खोप पास ?
ओमिक्रोन भेरियन्ट युरोपमा द्रूत रूपमा फैलिँदै गर्दा हेल्थ पासलाई खोप पासमा बदल्ने कि नबदल्ने भन्नेमा युरोपेली मुलुकहरूमा मतभिन्नता देखिएको छ । फ्रान्सेली सरकारले आफ्नो कोभिड-१९ स्वास्थ्य पासलाई भ्याक्सिन पासमा रूपान्तरण गरेको छ । खोप वा रोगबाट निको भएको प्रमाण देखाउनुपर्ने नियमले कतिपय सार्वजनिक स्थानहरूमा मानिसहरूको पहुँच सीमित गरेको छ । यो प्रणाली धेरै युरोपेली देशहरूमा पहिले नै लागू गरिएको त छ तर यसले विवादहरू पनि निम्त्याएको देखिन्छ ।

फ्रान्सेली सरकारले लागू गरेको नयाँ खोप पास प्रणालीअन्तर्गत खोप वा कोभिड-१९ बाट निको भएको प्रमाण देखाउने व्यक्तिहरूले मात्र पास पाउन सक्नेछन् । यो प्रावधानलाई सरकारले गत सोमबारबाट लागू गरेको छ । जर्मनी, अस्ट्रिया र चेक गणतन्त्रलगायत धेरै युरोपेली देशहरूमा पहिले नै परीक्षण भइरहेको छ ।

अस्ट्रियाले नोभेम्बरको अन्तमा देशभरि तालाबन्दी गरेपछि कडा स्वास्थ्य उपायहरू लागू गर्‍यो । गत डिसेम्बर १२ देखि लकडाउन खुकुलो हुन थालेपछि देशव्यापी रुपमा टूजी नियम लागू भएको छ । खोप लगाएका वा गत ६ महिनायता निको भएका व्यक्तिहरूले मात्र रेस्टुरेन्ट, होटल, पसल, सामुदायिक केन्द्रहरू र खेलकुद हलहरूमा प्रवेश गर्न सक्छन् ।

इस्टोनिया, लातभिया, चेक गणतन्त्र, आयरल्याण्ड र माल्टा लगायत धेरै युरोपेली देशहरूले राष्ट्रिय खोप पासको बाटो रोजेका छन् । तर‚ खोप पास लिने उमेर माल्टा र इस्टोनियामा १२ वर्ष, अस्ट्रियामा १५, फ्रान्स र जर्मनीमा १८ वर्षा छ भने केहि देशले १२ वर्षको उमेरबाट नै यो आवश्यक बनाएका छन् ।

बालबालिकालाई खोप
फ्रान्सले डिसेम्बर २२ मा ५ देखि ११ वर्षका बालबालिकाहरूलाई खोप दिन थालेको थियो । फ्रान्सको सार्वजनिक स्वास्थ्य सेवाका अनुसार फ्रान्सको ५ देखि ११ वर्षका ५८ लाख योग्य बालबालिकाको जनसंख्याको एक दशमलब आठ प्रतिशतले पहिलो मात्रा पाएका छन् । हालसम्म शून्य दशमलव चार प्रतिशतले मात्रै पूर्ण खोप लगाएका छन् । फ्रान्सेली स्वास्थ्य मन्त्रालयको तथ्याङ्कअनुसार लगभग एक लाख ७५ हजार बालबालिकाले पहिलो खोप लगाएका छन् ।

इटालीका ५ देखि ११ वर्ष उमेर समूहका ३६ लाख मध्ये २६ प्रतिशतले एक मात्रा र ६ दशमलव ४५ प्रतिशतले दुई मात्रा पाएका छन् । स्पेनले मंगलबारसम्म आफ्ना ३४ लाख बालबालिकामध्ये ४५ प्रतिशतलाई एक मात्रा दिएको थियो ।

त्यस्तै पोर्चुगलले ६ लाखभन्दा बढी योग्य युवाहरूलाई खोप लगाएको छ । आयरल्यान्डले आफ्ना चार लाख ८० हजार बालबालिकामध्ये १० प्रतिशतभन्दा बढीलाई खोप लगाएको छ ।

प्रकाशित : माघ ९, २०७८ ०९:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×