डलरको अवैध कारोबारीविरुद्ध मुद्दा- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

डलरको अवैध कारोबारीविरुद्ध मुद्दा

दुई पटक प्रहरीको फन्दाबाट उम्केका छिरिङढुन्डु गुरुङ तेस्रो पटक हिरासतमा पुगे
कान्तिपुर संवाददाता

कास्की — विदेशी मुद्राको अवैध कारोबार गरेको आरोपमा पक्राउ परेका छिरिङढुन्डु गुरुङलाई राजस्व अनुसन्धान विभागले शुक्रबार जिल्ला अदालत कास्कीमा विदेशी मुद्रा (अमेरिकी डलर) ओसारपसारसम्बन्धी शीर्षकमा मुद्दा दर्ता गराएको छ ।

विभागका शाखा अधिकृत गणेश खनालले गुरुङविरुद्ध मुद्दा दर्ता गराएका हुन् । खनालको नेतृत्वमा ७ जनाको समूहले गुरुङलाई पोखरा ल्याएको थियो । ‘जुन ठाउँबाट पक्रिएको हो त्यही जिल्लामा मुद्दा दर्ता गराउनुपर्छ,’ खनालले भने, ‘गुरुङलाई पोखराबाटै पक्रिएकाले यहीं मुद्दा चलाएका छौं ।’

काठमाडौंबाट पोखरा आउँदै गरेको बा२ख ३९५० नम्बरको माइक्रो बसमा सवार गुरुङलाई पोखरा–३२ मजुवामा सवारी जाँचका क्रममा गत मंसिर १० को साँझ पक्राउ गरिएको हो । प्रहरीले सिटमुनि झोलामा राखेको अवस्थामा १ लाख ९४ हजार २ सय अमेरिकी डलर (२ करोड ३२ लाख रुपैयाँ) बरामद गरेको थियो । त्यसबाहेक २ थान मोबाइल, एउटा चेकबुक र नागरिकताको प्रमाणपत्र पनि बरामद गरेको थियो । मुस्ताङको लो–घेकर दामोदरकुण्ड–१ घर भई पोखरा–९ शिवालयचोक बस्दै आएका ४२ बर्षिय गुरुङ विदेशी मुद्रा ओसारपसारको काम गर्दै आएका थिए ।

प्रहरीको अनुसन्धान अनुसार गुरुङ जहाजबाट काठमाडौं जाने र माइक्रोमा करोडौं अवैध डलर लिएर पोखरा आउने गर्थे । प्रहरीले विदेशी मुद्राको अवैध कारोबार भएको सुराकीको आधारमा सवारी जाँच गरेको थियो । दुई पटकसम्म प्रहरीको फन्दाबाट उम्केका उनी तेस्रो पटक हिरासतमा पुगे । प्रारम्भिक अनुसन्धानपछि प्रहरीले मंसिर १२ मा उनलाई अवैध रकमसहित विभागमा बुझाएको कास्की प्रहरी प्रमुख एसपी रमेश थापाले बताए ।

कास्की प्रहरीले यो घटना संगठित अपराध रहेको र थप कुरा खुलाउन नसकिने भन्दै पक्राउ परेको भोलिपल्टै गुरुङलाई सार्वजनिक गरेको थियो । अवैध रकमले अवैध कारोबार गर्न सक्ने प्रहरीको अनुमान छ । प्रहरीका अनुसार प्रारम्भिक बयानका क्रममा गुरुङले यसअघि पनि यसरी नै ठूलो परिमाणमा डलर लिएर पोखरा आउने गरेको स्वीकार गरेका छन् । गुरुङले विभागमा दिएको बयानमा आफूले ५० हजार रुपैयाँ पाउने आसले अर्कैको रकम ल्याइदिएको बताएका छन् । आफूले २५ हजार काठमाडौंमा पाएको र बाँकी २५ हजार रुपैया पोखरा पुगेपछि पाउने भनी रकम लिएर पोखरा आएको बताएका छन् । काठमाडौंको महाबौद्धमा रहेको अकुपेमा रेस्टुरेन्टका मालिक ढोल्पुले उक्त रकम रेस्टुरेन्ट अगाडि दिएको बताएको विभागले जनाएको छ ।

यसअघि पनि उनले ढोल्पुकै रकम पोखरा ल्याएको र उक्त रकम लिन तिब्बतीयन आएको उनले बताएका छन् । प्रहरीले पक्राउ गरेपछि मात्र डलर कति छ भन्ने थाहा पाएको बताएका गुरुङले यसअघि पोखरा ल्याएको डलर कति थियो भन्ने आफूलाई जानकारी नभएको बताए । गुरुङको साथबाट अवैध डलर बरामद गरेपछि प्रहरीले नेपाल राष्ट्र बैंकका प्राविधिक लगेर बरामद डलर सक्कली रहेको पुष्टि गरेको थियो ।

एसपी थापाले डलरको तस्करीसँग सुन पनि जोडिएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको बताए । प्रहरीले यसमा ठूलो संख्यामा गिरोह नै संलग्न हुन सक्ने जनाएको छ । विभागका अधिकृत खनालले खुला सीमानाका कारण भारतबाट अवैध सुन तस्करी हुने गरेको र त्यसको ‘कनेक्सन’ अवैध विदेशी मुद्रासँग जोडिएको हुन सक्ने तथा पोखरा ‘ट्रान्जिट हब’ बन्न सक्ने बताए । ‘यसमा ठूलो गिरोह संलग्न छ, हामी अनुसन्धान गर्दै छौं’ उनले भने ।

विदेशी विनियम (नियमित गर्ने) ऐन, २०१९ को दफा ३(१) विदेशी विनियम कारोबार गर्न चाहने व्यक्ति, फर्म, कम्पनी वा संस्थाले बैंकबाट इजाजतपत्र लिनुपर्ने कानुनी प्रावधान छ । सोही ऐनको दफा ४(१) मा कसैले पनि बैंकको स्विकृति नलिई इजाजतपत्र प्राप्त व्यक्तिसँग बाहेक अरू व्यक्तिसँग विदेशी विनिमय कारोबार गर्न नहुने व्यवस्था कानुनले गरेको छ । गुरुङलाई विदेशी मुद्रा विनिमय नियमित गर्ने ऐन २०१९ र विदेशी मुद्रा अपचलनसम्बन्धी ऐनअनुसार मुद्दा दर्ता गरिएको विभागले जनायो ।

प्रकाशित : पुस १२, २०७८ ११:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

याक खर्कतिर, चौंरी गुफामा

चौंरी र याकलाई यसरी छुट्याउनुको कारण याकले गर्मी सहँदैन, चौंरी हिमालमा बस्न सक्दैन । याकलाई हिउँदमा भारी बोकाउन मिल्दैन, चौंरीलाई मिल्छ ।
आनन्द गौतम

ताप्लेजुङ — आफ्ना २ सय याकलाई मिक्वाखोला–५ पापुङका मिलन दोर्ची शेर्पाले हालै संखुवासभा पुर्‍याए । ती याक ताप्लेजुङको तोक्पेगोला हुँदै संखुवासभाको भोटखोला–२, खर्कमा ल्याएर छाडिए । बेलाबेला चौंरी हेरिदिन स्थानीयलाई जिम्मा दिएका उनले त्यसबापत पछि गोठ फर्काउने बेलामा एउटा चौंरीको बाच्छो वा आपसी समझदारीमा पैसा दिने गर्छन् । 

हेरालुले याकलाई १५–२० दिनमा एक पटक नुन खुवाइदिनुपर्छ । हेरिदिनेका लागि एक बोरा चामल र तरकारी पनि पुर्‍याएका छन् । हेरालोले हिउँ परेका बेला अप्ठेरो भीरतिर गए फर्काइदिनुपर्छ । याक आफ्नै समूहमा रहेर चर्छन् । जब चिसो कम हुन्छ तब गएर आफ्नै जिल्लाको खर्कमा फर्काउँछन् । यहाँका ताम्ला शेर्पाले पनि सय वटा याक भोटखोलै पुर्‍याइदिए । तर मिलन र उनका याकको चरन झन्डै एकदिनको फरकमा छ ।

सात दिनको फरकमा पुर्‍याएका उनले करिब ३ हजार २ सय मिटर उचाइँको लोदेन खर्कमा छोडिदिएका छन । उनी आफैं भने चौंरी लिएर गुफातिर लागेका छन । सयको हाराहारीमा चौंरी र बाछाबाछी लिएर झरेका हुन् । ताप्लेजुङ, तेहृथुम र संखुवासभा जिल्लाको संगमस्थल गुफापोखरी क्षेत्र पारिलो र न्यानो भएकाले त्यहाँ झरेका हुन ।

यहाँ भने मिलन र ताम्लाको गोठ सँगसँगै जस्तो छ । भारी बोकाउन मिल्ने भएकाले दोबाटोलाई पनि हेरेर गुफा ल्याउने गरेको मिलन बताउँछन । हिउँ परेर बाटो बन्द हुँदा वा सडकदेखि भित्री बजारसम्म चौंरीलाई बोकाएर गन्तव्यमा भारी पुर्‍याउँछन र आम्दानी गर्छन् । चौंरी र याकलाई यसरी छुट्याउनुको कारण याकले गर्मी पटक्कै सहँदैन । चौंरी हिमालमा रहन सक्दैन । याकलाई हिउँदमा भारी बोकाउन मिल्दैन । भारी बोकाएको खण्डमा शरिरको भुत्ला झर्छ र शरिरमा घाउ भएर रोगाउँछ । चाँडो मर्छन् । चौंरीलाई यो वेला भारी बोकाउन सकिन्छ । त्यसैले गुफापोखरीको बाघखोला बस्ति माथीको खर्कमा चौंरीका गोठ भेला हुन थालेका छन ।

याककालागि बस्ती रहने, कम हिउँ पर्ने र सजिलो खर्कको खोजिमा संखुवासभा पुर्‍याउने गरेको पापुङका धार्कला शेर्पा वताउँछन । यिनीहरू यति सम्वेदनसिल हुन्छन् की भैंसीले खाएको आहालको पानी खाए पनि रोगाउँछन् । भारी हिउँ पर्ने भएमा उनीहरूले पहिल्यै थाहा पाउँछन । आफ्नो समुहका याक वरिपरि गोलो घेरा लगाएर बस्छन । जव हिउँ पर्न रोकिन्छ, सिङले उदिनेर हिउँ फाल्दै वाहिर निस्कन्छन । उनीहरूले योबेला नुनको धेरै अपेक्षा गर्ने ओलाङचुङगोलाका नुपु शेर्पा बताउँछन ।

हिउँ नपरेको तर अधिक चिसो भएको बेला ठुलो रुख, ढुंगा र ओडारको आड लागेर बस्छन । हिउँमा पुरिएर निस्किएपछि घाँसको खोजीमा निस्कन्छन । योवेला हिउँले नुहाएको मालिङगोको घाँस उनीहरूलाई सहज हुन्छ । त्यो घाँस खोज्ने क्रममा अप्ठेरो भिर तिर जाने र लड्ने जोखिम पनि तेत्तिकै हुने नुपुको अनुभव छ । उनले भने, ‘त्यस्ता गौंडाहरू सम्भव भएसम्म हिउँ नपर्दै अग्लो घोचा, किला गाडेर बार्ने गरिन्छ ।’

हेरालोलाई योबेला चनाखो भइदिन अनुरोध गर्ने गरेको पनि नुपु बताउँछन् । ताप्लेजुङको फक्ताङलुङ गाउँपालिका–७ ओलाङचुङगोला, याङमाका बासिन्दाले पनि यो बेला चौंरी र याकलाई फरक खर्कमा पुर्याउँछन । दुहुना र कमजोरलाई घरको तलामा ल्याएर बाँधिन्छ । चिसोले खाएपछि वस्तुलाई उठ्न कठिन हुने भएकाले विशेष निगरानी गर्ने गरेको नुपु बताउँछन् । ‘हिमाली क्षेत्रको मुख्य आयस्रोत र व्यवसाय पशुपालन भएकाले रेखदेखमा ध्यान पुर्‍याउनुपर्छ,’ पापुङका धार्कलाले भने ।

हिउँद र वर्षा दुवै सिजनमा भारी बोकाउने, दूध र मोहीबाट छुर्पी बनाउने, चमरका रूपमा चौंरीको पुच्छर बेच्ने र बाछाबाछी बिक्री गरेर आम्दानी गर्ने हिमाली क्षेत्रका बासिन्दाले बर्खायाममा भने ५२ सय मिटर उचाइसम्म चौंरी चराउन लैजाने गरेका छन् । त्यही बेला पर्यटक र स्थानीयको भारी बोकाउँछन् । औलमा भने हिउँदको सिजनमा लेकबाट अलैंची, धुपीलगायत सामान औल झार्ने र औलबाट चामल, नुनलगायत खाद्य सामग्री गाउँमा लैजाने गर्छन् ।

प्रकाशित : पुस १२, २०७८ १०:४६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×