मासिने खतरामा लोपोन्मुख छन्त्याल भाषा- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मासिने खतरामा लोपोन्मुख छन्त्याल भाषा

रासस

म्याग्दी — म्याग्दीमा बसोबास गर्ने अल्पसङ्ख्यक छन्त्याल समुदायको पुर्ख्यौली छन्त्याल भाषा संकटमा परेको भन्दै सरोकारवाला पक्षबाट चिन्ता व्यक्त गरिएको छ । छन्त्याल समुदायका युवा पुस्ताले आफ्नो मौलिक भाषा सिक्न र संरक्षण गर्न नसक्दा भाषा नै नासिने खतरा बढेको हो ।


बोलीचालीमा अत्यन्त कम प्रयोग गरिए पनि लिपि नपाइएको हुँदा छन्त्याल खाम भाषा पुस्तान्तरण हुन नसकेपछि लोप हुने अवस्थामा पुगेको रघुगंगा गाउँपालिका– ६ ठाडाखानीका ८३ वर्षीय युवबहादुर छन्त्यालले बताए । उनका अनुसार बूढापाकाले बोले पनि नयाँ पुस्ताका बालबालिका र युवायुवतीले आफ्नो भाषा बोल्न छाडेका छन् ।

लिपि र शब्दकोश प्राप्त गर्न नसक्नु र आधुनिकताको प्रभावका कारण नयाँ पुस्ताले आफ्नो मातृभाषा प्रयोग गर्न संकोच मान्नु तथा बसाइँसराइ जस्ता कारणले भाषा लोप भएको उनको भनाइ छ ।

'भाषा जानेका र बोल्न रुचि राख्ने बूढापाका मेटिँदै गए, युवापुस्ता आफ्नो पुर्ख्यौली पेसा छाडेर विदेश वा सहरमा बसाइँ सरे, उनीहरूले आफ्नो भाषा बोल्न छाडे,' छन्त्यालको बाहुल्यता रहेको गुर्जाका अगुवा कमल छन्त्यालले भने, 'लिपि र शब्दकोशसमेत नभएकाले पुराना पुस्तासँगै छन्त्याल भाषा पनि नासिने खतरा छ ।'

नेपाल छन्त्याल संघ म्याग्दीका अनुसार २०६८ को जनगणना अनुसार नेपालका १९ जिल्लामा ११ हजार ८१० छन्त्याल समुदायको जनसङ्ख्या छ । छन्त्याल समुदाय सबैभन्दा बढी म्याग्दी र बागलुङमा छन् । कुल छन्त्याल समुदायको सङ्ख्या मध्यम्याग्दीमा ७०.२ र बागलुङमा ३५.४१ प्रतिशत छ ।

नेपाल छन्त्याल संघ म्याग्दीका सचिव मन छन्त्यालका अनुसार विभिन्न जातजातिको मिश्रित बसोबास, सहर तथा विदेशप्रतिको मोह, विदेशी भाषा सिक्ने आकर्षण र विद्यालयमा अङ्ग्रेजी तथा नेपाली भाषामा मात्र पठनपाठन हुने जस्ता कारणले छन्त्याल भाषा लोप हुन लागेको हो ।

म्याग्दीको धवलागिरि गाउँपालिकाको गुर्जा, मल्कवाङ, मच्छिम, रघुगंगाको ठाडाखानी र कुइनेमंगलेमा छन्त्याल समुदायको बसोबास रहेको छ । जनगणनाको पछिल्लो प्रतिवेदनअनुसार कूल जनसङ्ख्यामध्ये ३६.२७ प्रतिशतले आफ्नो मातृभाषा बोल्ने गर्छन् । छन्त्याल समुदायको बसोबास भएको बस्तीका विद्यालयमा मातृभाषामा पठनपाठन गर्ने तयारी गरेको रघुगंगाका अध्यक्ष भवबहादुर भण्डारीले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : मंसिर १९, २०७८ १४:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बिइङ ह्युमनका म्यानेजर स्रोत नखुलेको रकमसहित पक्राउ

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — 'बिइङ ह्युमन'का म्यानेजर तथा व्यापारी हिरोसी खनाल स्रोत नखुलाएको रकमसहित पक्राउ परेका छन् । काठमाडौंको दरबारमार्गस्थित खनालले सञ्चालन गरेको कपडा पसलबाट शुक्रबार साँझ साढे ५ बजे प्रहरीले पक्राउ गरेको हो ।


प्रहरीका अनुसार खनाललाई विशेष सूचनाका आधारमा ६९ लाख ५० हजार रुपैयाँसहित कपडा पसलबाटै पक्राउ गरिएको हो ।

खनाललाई पक्राउ गरी ललितपुरको पुल्चोकस्थित सम्पत्ति शुद्दिकरण अनुसन्धान विभागमा पठाइएको छ । 'दरवारमार्गस्थित बिइङ ह्युमन कपडा पसलमा गई चेकजाँच गर्दा श्रोत नखुलेको रकम जम्मा ६९,५०,००० रुपैयाँ फेला परेको हुँदा बरामदी मुचुल्कासमेत गरी सोधपुछ गर्दा श्रोत खुलाउन नसकेकोले म्यानेजर हिरोसी खनाललाई नियन्त्रणमा लिई महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौं ल्याई अनुसन्धान गरी थप अनुसन्धान तथा कारवाहीको लागि सम्पत्ति शुद्दिकरण अनुसन्धान विभाग, पुल्चोक ललितपुर पठाइएको छ,' महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौंका प्रवक्ता प्रहरी उपरीक्षक दिनेशराज मैनालीको हस्ताक्षरमा जारी भएको विज्ञप्तिमा जनाइएको छ ।

खनाललाई प्रहरीको महानगरीय प्रहरी वृत्त दरवारमार्ग र महानगरीय प्रहरी परिसरको संयुक्त टोलीले पक्राउ गरेको विज्ञप्तिमा जनाइएको छ । भारतीय कलाकार सलमान खानले सुरु गरेको बिइङ ह्युमन एक परोपकारी संस्थाको रुपमा चिनिन्छ ।

प्रकाशित : मंसिर १९, २०७८ १४:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×