भरतपुर–बर्दघाट प्रसारण लाइनको काम रोकियो- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

भरतपुर–बर्दघाट प्रसारण लाइनको काम रोकियो

नवीन पौडेल

नवलपुर — भरतपुर–बर्दघाट २२० केभी प्रसारण लाइन निर्माण २०७२ मंसिरमा सम्पन्न भइसक्नुपर्ने हो । तर समय गुज्रिएको ६ वर्षसम्म पनि आयोजना सम्पन्न भएको छैन । मुआब्जा विवाद र बस्तीबाट प्रसारण लाइन विस्तार गर्न खोजिएको भन्दै पूर्वी नवलपरासीको विनयी त्रिवेणीका बासिन्दा आन्दोलित भएपछि काम रोकिएको हो । २ सय ४६ वटा टावरमध्ये २ सय ४४ निर्माण भए पनि २ टावर निर्माणमा अवरोध आएपछि आयोजना अलपत्र भएको हो ।

विनयी त्रिवेणी–२ का बासिन्दाले बस्तीभित्रबाट टावर राख्न नदिने अडान राखेर मुआब्जासमेत नलिएपछि काम अलपत्र परेको हो । स्थानीयले खोलाको किनार र वन क्षेत्रबाट प्रसारण लाइन विस्तार गर्न माग गरेको भए पनि सर्भे र काम सुरु भइसकेको भन्दै आयोजनाले पूर्वनिर्धारित स्थानबाट नै टावर राख्ने अडान लिएको छ । तर, स्थानीयले वर्षौंदेखिको बस्ती उजाड बनाउने उद्देश्यले बीच बस्तीमा टावर राख्न खोजिएको भन्दै सर्वोच्च अदालत, मानव अधिकार आयोग र विश्व बैंकमा उजुरी दिएका छन् ।

स्थानीय लामबहादुर गुरुङको घर नजिकैको जग्गामा टावर पर्छ । वर्षौंदेखि दुःख गरेर जोडेको सम्पत्तिमा प्रसारण लाइन पर्ने भएपछि उनले टावर नराख्न आग्रह गर्दै आएका छन् । बैंकले धितो पनि नलिने र टावरबाहेक तार पर्ने जग्गाको मूल्यसमेत नआउने भएपछि मुआब्जा नलिने र टावर पनि गाड्न नदिने भन्दै टोलवासी आन्दोलित भएका हुन् ।

‘आयोजनाको सर्भेको चरणमा नै हामीले बस्तीभन्दा टाढाबाट प्रसारण लाइन लैजान माग गर्दै आएका थियौं ।’ गुरुङले भने, ‘आयोजनाले प्रहरी प्रशासन लगाएर हाम्रो जग्गामा टावर खडा गर्न खोज्दै छ । हामीले कहींकतै पनि मुआब्जा लिन्छौं भनेका छैनौं र लिँदैनौं पनि । पुर्खौंदेखि बसेको बस्तीबाट हामी अन्य स्थानमा पनि जाँदैनौं ।’ अर्का स्थानीय कृष्ण विकको आँगनमा नै टावर छ । टावरको कारण आफू जोखिममा परेको भन्दै हटाउन माग गर्दै आएका छन् । आयोजनाको स्तानान्तरणका लागि गाउँलेले स्थानयि सरकारदेखि केन्द्रसम्म धाएका छन् ।

भरतपुर–बर्दघाट २२० केभी प्रसारण लाइन निर्माणको काम २०७२ असारदेखि बन्द भएपछि सरकारले जिल्लाको देवचुलीमा मुआब्जा विवाद मिलाएर काम सुरु गरेको थियो । सबै स्थानमा विवाद मिले पनि विनयी त्रिवेणीमा समाधान नहुँदा आयोजनाको काम अन्तिम चरणमा आएर रोकिएको छ । प्रसारण लाइन निर्माणको काम सुरुवाती चरणमा चीनको सेन्ट्रल चाइना पावर ग्रिड इन्टरनेसनल इकोनोमिक एन्ड ट्रेड कम्पनी (सीसीपीजीआई) ले गरेको थियो । विवादका कारण सो कम्पनीले २०७२ असारदेखि छोडेपछि अहिले चीनकै हिल्टनले काम गरिरहेको छ ।

‘चलनचल्तीको भन्दा बढी मुआब्जा दिँदासमेत स्थानीयले आयोजनाको काममा अवरोध गरेका छन्,’ आयोजना प्रमुख नरेशकुमार खड्काले भने, ‘हामी अहिले पनि छलफलमै छौं । विवाद समाधान गरेर काम सम्पन्न गर्ने छौं । यसका लागि स्थानीयले सहयोग गर्नुपर्छ ।’

प्रसारण लाइन निर्माणको ९८ प्रतिशत काम भएको छ । तर दुई प्रतिशत काम बाँकी हुँदा प्रभावित क्षेत्रका स्थानीयले सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा दायर गरेका थिए । अदालतले २०७७ चैत २५ गते अन्तरिम आदेश दिएपछि अहिले काम बन्द छ ।

कुल १ अर्ब २० करोड रुपैयाँ बराबरको ७४ किलोमिटर लामो प्रसारण लाइन निर्माण भइरहेको हो । ३२ टावर निर्माण गर्न कानुनी तथा प्राविधिक समस्या देखिएपछि मुआब्जा दिएर स्थानीय सहमत भए पनि दुई वटा टावरको मात्र काम बाँकी रहेको हो ।

प्रकाशित : आश्विन ११, २०७८ १२:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पूर्वबाट बुटवल जान भैरहवाको यात्रा 

पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत दाउन्नेदेखि बुटवलसम्मको सडकमा सवारी चालक र यात्रुलाई सधैं सास्ती 
नवीन पौडेल

परासी — दसैं नजिकिँदै गर्दा सडकमा आवागमन बाक्लिन थालेको छ । पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत दाउन्नेदेखि बुटवलसम्मको सडकको दुरवस्थाले भने सवारी चालक र यात्रुले सधैं सास्ती खेप्नुपरेको छ । मुख्य सडकको खाल्टाखुल्टी र डाइभर्सनका कारण यात्रा कष्टपूर्ण छ ।

सडकको दुरवस्थाका कारण पूर्व–पश्चिम राजमार्ग हुँदै पश्चिमतर्फ सञ्चालन हुने यात्रुवाहक बस भुमहीबाट सोझै बुटवल नगएर भैरहवा हुँदै जानुपर्ने अवस्था आउँदासमेत मर्मतका लागि कसैले पनि चासो दिएका छैनन् । भुमहीबाट बुटवलको ३७ किलोमिटर यात्रा तय गर्नका लागि यात्रु र सवारी चालकले भुमही–भैरहवा हुँदै बुटवलसम्म पुग्न ५८ किलोमिटरको घुमाउरो यात्रा गर्नुपर्छ । यसले सबैभन्दा बढी एम्बुलेन्स र उपचारका लागि बुटवल जानुपर्ने पश्चिम नवलपरासीका बासिन्दालाई मर्का परेको छ ।

‘नयाँ निर्माण गर्ने नाममा भइरहेको संरचना बिगार्ने र मर्मत नगर्दा हामीले दुःख पाएका छौं । अहिलेको बाटोमा मोटरसाइकल र स्कुटर चलाउन पनि निकै गाह्रो छ,’ सुनवलको भुमहीका योगेन्द्र भण्डारीले भने, ‘सडकको अवस्थाले गर्दा ४० मिनेटमा पुगिने स्थानमा २ घण्टाभन्दा बढी लाग्ने गरेको छ । सबैभन्दा दुःख अचानक बिरामी भएर अस्पताल जानुपरेमा सडकको अवस्थाका कारण बीचैमा ज्यान जाने जोखिम छ ।’ भुमहीदेखि बुटवलसम्म सुनवल र देवदहमा पुल भासिएको छ भने तीन स्थानमा डाइभर्सन निर्माण गरिएको छ । जसले गर्दा सहज रूपमा यात्रा गर्न कठिनाइ छ । हिलो र धूलोका कारण पनि यस सडक खण्डमा यात्रा गर्नका लागि यात्रु र सवारी चालक दुवै मान्दैनन् ।

‘सडक जीर्ण हुँदा ट्राफिक व्यवस्थापनमा निकै समस्या छ । डाइभर्सनमा एउटा गाडी फस्यो भने घण्टौंसम्म जाम हुन्छ,’ जिल्ला ट्राफिक कार्यालय पश्चिम नवलपरासीका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक वासुदेव नेपालले भने, ‘सडक खराब हुँदा सबैलाई गाह्रो परेको छ ।’पूर्व–पश्चिम राजमार्ग विस्तारका क्रममा छ । जसका लागि चाइना स्टेट कम्पनीले ठेक्का पाएको छ । तर ठेकेदार कम्पनीले पुल, कल्भर्ट र सडक निर्माण गर्न जथाभावी सडक वरपर खन्ने, माटो हाल्ने गर्दा पुरानो सडक जीर्ण बन्दै गएको हो । सडक विस्तारका क्रममा पुल निर्माणका लागि बनाइएको डाइभर्सनबाट वर्षामा बाढी पस्दा सडक बगाउने र बस्तीमा समेत पानी पसेपछि स्थानीयले समेत विरोध जनाएका थिए । डाइभर्सन निर्माण गर्दा प्रयोग गरिने डोजरले वरपरको सडक भत्काए पनि ठेकेदार कम्पनीले वास्ता नगर्दा सडक थप जीर्ण हुँदै गएको छ ।

सडक विस्तारको काम तोकिएको समयमा नहुने र जीर्ण सडकको मर्मत पनि समयमा नहुने हो भने यात्रा कष्टकर हुने सडक डिभिजन कार्यालय बुटवलका प्रमुख जयलाल मरासिनीले बताए । ‘हामीले ठेकेदार कम्पनीलाई पटक–पटक ताकेता गरेका छौं । सामान्य बिग्रिएको स्थानमा मर्मत पनि भएको छ,’ उनले भने, ‘तर वर्षाका कारण मर्मत हुन नपाउँदै पानीको भलले सडक भत्काउने गर्दा समस्या छ । अब हिउँद लागेपछि केही सहज होला ।’

प्रकाशित : आश्विन ८, २०७८ ०७:५६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×