मनास्लुमा २२ वर्षयताकै कम पर्यटक- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मनास्लुमा २२ वर्षयताकै कम पर्यटक

गत आवमा १९४ विदेशी मात्रै मनास्लु क्षेत्र पुगे, जेठयता एउटै पनि पुगेनन् 
हरिराम उप्रेती

गोरखा — कोरोना संक्रमणले गत वर्षदेखि थलिएको पर्यटकीय क्षेत्र तंग्रिन नपाउदै फेरि प्रभावित बनेको छ । विदेशी पर्यटकको चहलपहलले गुल्जार रहने मनास्लु क्षेत्र यतिबेला सुनसान छ । ऐतिहासिक र धार्मिक पर्यटकको केन्द्रको रूपमा परिचित गोरखा दरबार, मनकामना मन्दिर, लिगलिगकोटलगायत क्षेत्र अवलोकन गर्न पर्यटक आउनै छोडेका छन् । धार्मिक गन्तब्य र पर्यटकीयस्थल सुनसान बनेसँगै त्यस क्षेत्रका होटललगायतका व्यापार, व्यवसाय नराम्ररी प्रभावित बनेको छ । 


अक्टोबर, नोभेम्बर, सेप्टेम्बर, अप्रिल र मे गरी पाँच महिनालाई मनास्लु भ्रमणका लागि उपयुक्त मानिन्छ । तर कोरोना जोखिमका पछिल्ला २ वर्षमा मनास्लु क्षेत्र पुग्ने पर्यटकको संख्या निकै कम छ । आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा एक सय ९४ मात्र विदेशी पर्यटक मनास्लु क्षेत्र पुगे । मनास्लु पर्यटकका लागि खुला भएको सुरुको वर्ष २०५५/५६ मा एक सय ४ पर्यटकले भ्रमण गरेका थिए । आव २०५६/५७ मा ६ सय ५९ विदेशी त्यहाँ पुगेका थिए । त्यसपछि बर्सेनि विदेशी पर्यटकको संख्या बढ्दै गएकोमा गत आवमा निकै कम पर्यटक त्यस क्षेत्र पुगेका हुन् ।

कोरोना जोखिम बढेसँगै मनास्लु क्षेत्र घुम्न आउने पर्यटकको संख्यामा कमी आएको मनास्लु संरक्षण क्षेत्र (एमक्याप) प्रमुख अजित तुम्बाहाम्फेले बताए । गत वर्षको चैतमा ५६ र वैशाखमा ७४ विदेशी मात्र मनास्लु क्षेत्र पुगेका थिए । दोस्रो लहरको संक्रमण सुरु भएपछि जेठयता एक जना पनि पर्यटक मनास्लु पुगेका छैनन् । ‘गत वर्षको भदौ, जेठ र असारमा पनि शून्य थियो,’ उनले भने, ‘यो वर्ष पनि अप्रिलदेखि पर्यटक छैनन्, गत आर्थिक वर्ष मनास्लु क्षेत्र आएको एकसय ९४ मध्ये पनि अधिकाशं मनास्लु हिमाल चढ्न आएकाहरू हुन् ।’

भूकम्प गएको वर्ष सन् २०१५ मा मनास्लु घुम्ने विदेशीको संख्या घटे पनि त्यसयता बढेको थियो । सन् २०१५ मा २ हजार ४ सय १९ पर्यटक मनास्लु पुगेका थिए । सन् २०१९ मा ७ हजार ५ सय ५५ पुगेको थियो । पर्यटक नआएसँगै मनास्लु क्षेत्रमा सबैभन्दा वढी होटल व्यवसाय धरापमा परेको छ । मनास्लु क्षेत्रमा झन्डै एक सय होटल पर्यटकको भरमा खुलेका छन् । ‘आम्दानीको बाटो भनेको होटल हो, पर्यटक नआएपछि बन्द छ,’ छेकम्पारका छिरिङ दार्जेले भने, ‘भाडाको घरमा होटल गर्नेको झनै विजोग छ ।’

यसैगरी दैनिक २ देखि ५ हजारसम्म भक्तजन आउने मनकामना मन्दिर पनि सुनसान छ । केवलकार बन्द छ । दैनिक डेढ सयदेखि दुइ सयसम्म भक्तजन मनकामना पुग्ने गरेका छन् । मनकामना क्षेत्रका होटल पनि थलिएका छन् ।

धार्मिक र ऐतिहासीक गोरखा दरबारमा पनि आगन्तुकको संख्या घटेको छ । गोरखा संग्रहालयको तथ्याङ्कअनुसार आव २०७७/७८ मा ३३ हजार २ आगन्तुक मात्र भित्रिए । त्यसअघिको वर्ष झन्डै आधा प्रतिशतले अवलोकनकर्ता घटेको संग्रहालयका प्रमुख नवराज अधिकारीले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र ६, २०७८ १२:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जनता आवास कार्यक्रम : भित्तो ठडियो, छानो छैन

निर्माणाधीन ८५० घर अलपत्र, विपन्न परिवार त्रिपालमुनि र छिमेकीको आश्रयमा
शिव पुरी

रौतहट — जनता आवास कार्यक्रमअन्तर्गत रौतहटमा निर्माणाधीन ८ सय ५० घर अलपत्र बनेका छन् । घरका भित्ता ठड्याइए पनि छाना हाल्न नसक्दा अलपत्र बनेका हुन् । बजेट अभाव देखाउँदै छाना नहालिएको हो । समयमा छाना लगाउन नसक्दा वर्षामा पानीले भिजेर अहिले कैयौं मुसहर परिवार समस्यामा छन् । उनीहरू कोही अर्काको घरमा शरण लिएर बसेका छन् कोही त्रिपालमुनि गुजारा गरिरहेका छन् ।

चन्द्रपुर, गौर, इशनाथ लगायत नगरपालिकामा कार्यक्रमअन्तर्गत निर्माणाधीन घरमा छाना लगाउन बाँकी छ । गत फागुनमा छाना लगाउन पर्नेमा बजेट अभावले त्यत्तिकै अलपत्र परेको हो । त्यसपछि मुसहर लगायतका दलित समुदाय चैत, वैशाखको हावाहुरी र वर्षाको पानी झेल्न बाध्य भएका छन् ।

सहरी विकास तथा भवन निर्माण कार्यालय वीरगन्जका इन्जिनियर वीरेन्द्र साहले गत फागुनमा नै बजेट सकिएकाले छाना लगाउन नसकेको बताए । ‘उसै बेला घर तयार भइसकेको थियो । बजेट भइदिएको भए छाना लगाएर बस्न मिल्ने हुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘बजेट अभावले छाना लगाउन नपाउदा विपन्नको बिजोग भयो । वर्षामा उनीहरूलाई निकै समस्या भयो ।’

गएको आर्थिक वर्षमा प्रदेश २ सरकारले जनता आवासका लागि १५ करोड बजेट निकासा गरेको थियो । उक्त रकमले ८ सय ५० घरको भित्ता ठड्याइएको इन्जिनियर साहले बताए । साहका अनुसार त्यसपछि बजेटका लागि पहल गर्दा निकै समय लाग्यो । ‘अहिले बल्ल अर्थ मन्त्रालयले १८ करोड रकम पठाएको छ । तर त्यसको अख्तियारी नपाएकाले काम गर्न सकेका छैनौं,’ उनले भने । ३/४ महिनाभित्रमा सबैका घरमा छाना लगाइसकिने कार्यालयले जनायो । कार्यक्रमअन्तर्गत जिल्लामा १ हजार ९ सय ७३ घर बनाउने योजना छ । त्यसमध्ये १ हजार १ सय ७५

वटा घर बनाउने सम्झौता भएकोमा बजेटकै कारण गत वर्ष ८ सय ५० वटा मात्र बनाउन सुरु गरेको हो । पूर्ण बजेट उपलब्ध भएको खण्डमा एउटा घर बनाउन ३ देखि ४ महिना मात्र लाग्छ ।

सहरी विकास कार्यालयका अनुसार एउटा घर बनाउन प्रदेश सरकारले ३ लाख ३६ हजार रकम उपलब्ध गराउँछ । आवास कार्यक्रमका अनुसार भने २ कोठाको १ घर बनाउँदा ३ लाख ७३ हजार लाग्छ । १० प्रतिशत घरधनीले श्रमदान गर्नुपर्छ । यसरी घर बनाउँदा समुदायबाट उपभोक्ता समिति गठन गर्नुपर्छ । समितिले पहिले किस्ताबापत ५५ प्रतिशत रकम पाउँछ । दोस्रो ३५ र तेस्रो काम सम्पन्न भएपछि १० प्रतिशतले भुक्तानी पाउने प्रावधान छ ।

रौतहटमा २०७३ चैतमा सर्भे गरी ०७४ जेठबाट घर बनाउन थालिएको हो । कार्यक्रमका संयोजक प्रदेश २ का सांसद बाबुलाल साहलेसमयमा बजेट निकासा नहुँदा निर्माण प्रभावित बनेको बताए । दुई वर्षअघि गौर नगरपालिका–८ ढाँगर बस्ती ४० घरको छाना लगाउन ढिला गरेपछि झन्डै २ वर्षसम्म समस्या भोग्नुपरेको थियो । चन्द्रपुरको डुमरियास्थित मुसहर बस्तीका झगरु मुसहरले छाना नहालिँदा वर्षामा बिजोग भएको गुनासो गरे । ‘फागुनमै छाना लगाइदिने भन्ने कुरा थियो,’ उनले भने, ‘अहिलेसम्म सुरसार छैन ।’

प्रकाशित : भाद्र ६, २०७८ १२:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×