साबिककै धारमा फर्काइयो मर्स्याङ्दी- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार

साबिककै धारमा फर्काइयो मर्स्याङ्दी

आश गुरुङ

लमजुङ — मनाङ सदरमुकाम चामेस्थित लोकप्रिय माविको भवन भत्काउने गरी धार परिवर्तन गरेको मर्स्याङ्दी नदी यथास्थितिमा बग्न थालेको छ । नदी आफ्नै धारमा बग्न थालेपछि यसबाट हुन सक्ने थप जोखिम तत्कालका लागि टरेको छ ।

अविरल वर्षापछि मर्स्याङ्दीमा जेठ ३१ यता आएको बाढीले पारिपट्टिका घर डुबाउनुका साथै ठाडोखोलाले हुलाक कार्यालयसहित होटल तथा आवास बगायो । सदरमुकाम चामेमा बजार क्षेत्र छियाछिया बनायो । तल्लो क्षेत्रको धारापानी बजार बगायो भने तालगाउँ पूरै डुबायो । चामेमा माथिल्लो मनाङ आउजाउका लागि निर्मित बेलिब्रिजले नदी थुनेपछि नदीले पुलको दायाँबायाँ च्यापेको थियो । पुलमुनिबाट पानी बगाउने भन्दै खोस्रिन लगिएको एक्स्काभेटर बाढीमै फसेको थियो ।

मध्य असारबाट बाढी चामेबजारतर्फ आउन थालेपछि लोकप्रिय माविको भवन, झोलुंगे पुलसमेत बगायो । त्यसपछि माथिल्लो मनाङको सिंगो मनाङ ङिस्याङ गाउँपालिका र चामे गाउँपालिका–५ सँग सडक सम्पर्क टुटेको थियो । प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णु लामिछानेका अनुसार सडक सबै बगाएपछि चामेमा अन्यत्रबाट मेसिनरी सामग्री लैजान सकिएको थिएन । भ्राताङबाट एग्रो मनाङको एक्स्काभेटरले आफ्नो ट्रयाक बनाउँदै बुधबार चामे आइपुगेपछि बिहीबारबाट बेलिब्रिजमा अड्किएको ठूल्ठूला काठ, मुढा, स्याउला, ढुंगामाटो झिक्न थालेको हो । ‘स्याउ फार्मबाट ल्याइएको एक्स्काभेटरले यति काम गर्‍यो । नत्र अरु कुनै उपाय थिएन’ उनले भने । सेना र प्रहरीले काठ काट्ने ठूलोखाले ‘स’ लगेर पुलमै काटेका सशस्त्र प्रहरीको पर्वतीय उद्धार तालिम शिक्षालय मनाङका एसपी सूर्यप्रसाद आचार्यले बताए । ‘हामी पहिलेदेखि नै खटेका थियौं । एक्स्काभेटरबिना काम थिएन । एक्स्काभेटरले बल्ल पानी खोल्यौं,’ उनले भने ।

‘एक्स्काभेटरले पुलमा अड्किएको ठूल्ठूला काठहरु तान्ने र प्रहरी साथै सेनाले माथिबाट काठहरु काट्ने र खोतल्ने गरेपछि पानी आफ्नै धारमा बग्न थाल्यो’ उनले भने । सशस्त्र प्रहरी बल नं. ३२ गुल्म, चामे मनाङका डीएसपी होमनाथ पन्थीले लामो समयको प्रयासपछि मर्स्याङ्दीलाई आफ्नै धारतर्फ बगाउन सफल भएको बताए । चामे–५ का अध्यक्ष कैले गुरुङका अनुसार मर्स्याङ्दी नदी पुलमुनिबाट बग्न थालेपछि तत्काललाई जोखिम छैन । बाढीले यसअघि जमेको बलौटेलाई पनि बगाएर लगेको छ । ‘हामी आत्तिएका थियौं । जनप्रतिनिधि, सुरक्षाकर्मी, नागरिक सबै खटियौं । बल्ल आज सफलता मिलेको छ । पुलमुनिबाट पानी बग्न थालेपछि अब ढुक्क भइयो,’ उनले भने ।

प्रजिअ लामिछानेका अनुसार ९५ प्रतिशत पानी बेलिब्रिजमुनिबाट बग्न थालेको छ । प्राविधिक परीक्षण गरेर मात्रै सवारी गुडाउने योजना रहेको पनि उनले सुनाए । उनका अनुसार चामेदेखि तिमाङसम्मको बाटो खुलेको छ । अब विस्तारै भ्राताङसम्मको बाटो खुल्नेछ ।

प्रकाशित : श्रावण १६, २०७८ १४:२१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मर्स्याङ्दीको धार चामेतिर

गाउँपालिका र रेडक्रसलगायतका कार्यालय अन्यत्र सारियो 
आश गुरुङ

लमजुङ — एकनास बगिरहेको धमिलो बाढी घट्ने कुनै सुरसार छैन । माथिल्लो मनाङ जान निर्माण गरिएको बेलिब्रिज बाँधजस्तै देखिएको छ । धार परिवर्तन गरेपछि पानीको बाढीको बहाव चामे बजारतर्फ बढेको छ ।

मर्स्याङ्दीको बाढीले बगाएको मनाङको सदरमुकाम चामेस्थित लोकप्रिय मावि । तस्बिर: कान्तिपुर

बाढीले लोकप्रिय माविको एउटा मात्रै भवन सग्लो राखेको छ । ‘मर्स्याङ्दीले स्कुलतर्फ च्याप्दै छ,’ प्रधानाध्यापक शंकरदास कोइरालाले भने, ‘बाँकी भवन पनि जान्छ । सिंगो चामे र मनाङ मर्स्याङ्दीमा बग्दै छ । अब के गर्ने ?’

मर्स्याङ्दीले पक्की पर्खाल उठाएर बनाएको खेलमैदान सबै बगाइसकेको । हाल नदी ५०/६० मिटर वर बगेको छ । ‘हेर्दाहेर्दै डाइनिङ हल, कार्यालय, शिक्षक आवास, कक्षाकोठा बगायो । कति राम्रा, चिटिक्कका कोठा थिए । सबै लग्यो,’ उनले भने, ‘यस्तो कहिल्यै देखेको थिएन । बर्बादै बनायो ।’

बर्खायाममा मर्स्याङ्दी जति उर्लिए पनि बाटोसम्म भने कहिल्यै नआएको चामे गाउँपालिका–५ का अध्यक्ष कैले गुरुङले बताए । बुधबार रातिदेखिको बाढीले चामे बजारतर्फ कटान बढाउँदै वडा ४ को कार्यालय र गाउँपालिकाको आवास जोखिममा परेपछि सरेको छ । रेडक्रस पनि सरेको छ ।

निमित्त प्रमुख जिल्ला अधिकारी शारदा चालिसेका अनुसार बाढीबाट जोगिन अब भाग्ने ठाउँ पाउन मुस्किल छ । उनका अनुसार प्रभु बैंक, सिटिजन बैंकको कार्यालय पनि सारिएको छ । केही होटल, खाजा पसल तथा स्थानीय पनि सरेका छन् । ‘प्रहरी जोखिम मोलेर काम गरिरहेका छन् । हामी आफैं खटिएका छौं,’ उनले भनिन्, ‘मर्स्याङ्दीले यस्तै कटान गरिरहे चामे बजार संकटमा पर्छ ।’

मनाङलाई सरकारले संकटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गरे पनि नागरिक, सार्वजनिक तथा निजी सम्पत्ति जोगाउन जिल्लास्थित सरकारी निकायबाहेक प्रदेश र संघीय सरकारलेचासो दिइएको छैन । चामेस्थित सशस्त्र प्रहरी बलको ३२ नम्बर गुल्मका डीएसपी होमनाथ पन्थीले थप क्षति हुन नदिन आफूहरू खटिएको भए पनि सफलता प्राप्त हुन नसकेको बताए ।


जेठ १४ र ३१ यताको वर्षा र बाढीपहिरोपछि मनाङमा ठूलो क्षति भयो । मनकारीले हेलिकप्टरमार्फत राहत पुर्‍याउनेबाहेक खाद्यान्न ढुवानी ठप्प छ । सडक सञ्जाल अवरुद्ध छ ।

प्रजिअ विष्णु लामिछानेले बाढीपहिरोबाट ७० घर पूर्णरूपमा क्षति भएको बताए । करिब २ सय घरमा आंशिक क्षति पुगेको अनुमान छ । उनका अनुसार सुरुमा १ हजार जना विस्थापित भएका थिए । तीमध्ये केही घर फर्किएका छन् । जिल्लाभित्र र बाहिरका ६ सय विस्थापित रहेका उनले बताए । ‘हामी निकै तनावमा छौं । कहाँ के गर्ने र के गर्न सकिन्छ भन्नेमा चिन्तित छौं,’ उनले भने, ‘तर के गर्नु, बाढी घटेन । झन् चामे बजार नै जोखिममा परेको छ ।’

प्रकाशित : श्रावण ८, २०७८ ०७:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×