कावासोतीको खेतमा बम फेला- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार

कावासोतीको खेतमा बम फेला

नारायण शर्मा

नवलपरासी पूर्व — पूर्वी नवलपरासीको कावासोतीस्थित खेतमा ग्रिनेड बम फेला परेको छ । कावासोती नगरपालिका वडा नम्बर १४ को पत्थर खोलामा बाँध बाँध्न स्याउला काट्ने क्रममा बम भेटिएको हो ।


जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता दिलीप गिरीका अनुसार बम निष्क्रिय पार्न अरुणखोलास्थित सेनाको वन तथा पर्यावरण गणको टोली फिल्डमा खटिएको छ । बम कस्ले कुन प्रयोजनले राखेको हो भन्ने अनुसन्धान भइरहेको गिरीले जानकारी दिए ।


प्रकाशित : श्रावण ९, २०७८ १३:२१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गाउँका सुत्केरीको अकालमै मृत्यु

तीन वर्षमा तीन सुत्केरीको अकालमा मृत्यु
कुम्भराज राई

ओखलढुंगा — डोमा शेर्पा बाँचिरहेकी भए उनको काखमा एक महिनाको छोरा हुन्थ्यो । ठमठम हिँडेर गाउँकै पेसला पोलिक्लिनिक पुगेकी डोमा शेर्पाले छोरा त जन्माइन् । तर आफ्नो ज्यान जोगाउन सकिनन् । यो घटना मोलुङ गाउँपालिका ६, श्रीचौरको हो । गत जेठ ३१ गते २७ वर्षकी डोमाले सुत्केरी भइसकेपछि अत्यधिक रक्तस्रावकै कारण ज्यान गुमाइन् । 

‘यदि सक्नुहुन्न भने हामी मिसन अस्पताल लान्छौं भनेर भन्यौं’ जाङबुले भने, ‘तर अवस्था सामान्य छ, यहीं ठीक हुन्छ भनेर पोलिक्लिनिकका स्वास्थ्यकर्मीले भन्नुभयो । झन्डै तीन घण्टापछि सुत्केरीको मृत्यु भयो ।’ गत साउन १ मा सुत्केरी व्यथाकै कारण मोलुङ गाउँपालिका ७, पात्ले बाख्रेकी ३५ वर्षीया सुनिता लामिछानेले ज्यान गुमाइन् । सुनिताको तेस्रो सन्तान जन्मिँदै थियो । त्यसअघि एक छोरा र छोरी उनले घरमै जन्माएकी थिइन् ।

सुत्केरी मिति भन्दा २१ दिनअघि नै असारको ३१ गते रातिदेखि उनलाई पेट दुख्यो । सुरुमा सामान्य दुखाइ होला भन्ने अनुमान गरे । उनका श्रीमान् भीम लामिछानेले भने, ‘तर बिहानपख सुत्केरी व्यथा लागेको रहेछ । बिहान ८ बजे छोरी जन्मिइन् ।’ छोरी जन्मिएको केही समयपछि आमालाई सास फेर्न गाह्रो भयो ।बाटो खराब भएकाले गाउँलेले स्ट्रेचरमा बोकेर गाउँपालिकाको प्राप्चास्थित स्वास्थ्य चौकीमा पुर्‍याए । स्वास्थ्यकर्मीले अक्सिजन लेभल कम र धड्कन तीव्र भएकोले स्लाइन लगाएर मिसन अस्पताल पठाउन खोज्दा सुत्केरीको अस्पताल नपुगी मृत्यु भयो ।

किन जान्छ सुत्केरीको ज्यान ?

यी दुई प्रतिनिधिमूलक घटना हुन् । हरेक एकदेखि दुई वर्षको अन्तरमा जिल्लामा एकदेखि दुई जना आमाले सुत्केरी व्यथाकै कारण ज्यान गुमाउँदै आएका छन् । तीन वर्षअघि खिजिदेम्बा गाउँपालिका–९, पात्लेकी एक सुत्केरीले समयमा उपचार नपाउँदा रक्तस्रावकै कारण ज्यान गुमाइन् ।

मोलुङ गाउँपालिकामा गएको पाँच वर्षमा तीन जना आमाले सुत्केरी व्यथाकै कारण ज्यान गुमाइसकेका छन् । जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयसँग विगतका वर्षहरूमा के कति आमाहरूले सुत्केरी व्यथाका कारण ज्यान गुमाएका छन् भन्ने तथ्यांक छैन । तीन वर्षमा १ जना मात्रै आमाको ज्यान गएको तथ्यांक देखिन्छ । ‘तीन वर्षमा तीन जनाको ज्यान गएको छ’ जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख सुमन तिवारीले भने, ‘यसरी आमाहरूको ज्यान जानुको कारण चेतनाकै कमी भएको देखिन्छ ।’

सरकारले जोखिममा परेका सुत्केरी महिलालाई हेलिकप्टरबाट निःशुल्क उद्धार गर्ने व्यवस्था छ । तर गाउँमा यसबारे धेरैलाई जानकारी छैन । बच्चा जन्मिएको झन्डै चार घण्टापछि श्रीमती गुमाएका मोलुङ–७ पात्लेका भीम लामिछानेले हेलिकप्टरबाट उद्धार गर्नेबारे आफूलाई केही थाहा नभएको बताए । ‘मलाई त यस्तो केही थाहा थिएन । कसैले भनेन’ उनले भने ।

‘अटेरीले जान्छ ज्यान’

मोलुङ गाउँपालिका ६, श्रीचौरकी डोमा शेर्पाले ज्यान गुमाउनुको कारण चेतनाकै अभाव भएको गाउँपालिकाको स्वास्थ्य शाखा प्रमुख वेदहरि दाहालको भनाइ छ । उनका अनुसार डोमाको बच्चाको अवस्था केही जटिल भएकाले एक महिनाअघि मिसन अस्पताल जान सुझाव दिइएको थियो । तर उनीहरूले अटेर गरे । ‘ स्वास्थ्यकर्मीले अल्ट्रासाउन्ड गरेर बेलैमा यसबारेमा जानकारी गराइएको थियो ।’ दाहालले भने, ‘तर उनीहरूले आफ्नो समस्यालाई लुकाएर गाउँको पोलिक्लिनिकमा भर पर्दा अकालमा ज्यान गुमाउनुपर्‍यो ।’

बेलामा जानकारी नगराउँदा अकालमा आमाको ज्यान गएको मोलुङ–७ का वडाअध्यक्ष हेम सुनुवार बताउँछन् । भौगोलिक विकटताले पनि समयमा बिरामीलाई उपचारका लागि अस्पताल पुर्‍याउन सकिएको छैन । ओखलढुंगा सदरमुकाममा रहेको मिसन अस्पतालमा गर्भवतीलाई निःशुल्क आवासीय सुविधासहित प्रसूति सेवाको व्यवस्था छ । शल्यक्रिया गरी सुत्केरी गराउने सुविधा भए पनि गाउँमा सुत्केरीले बेलाबेलामा ज्यान गुमाइरहेका छन् ।

प्रकाशित : श्रावण ९, २०७८ १३:१४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×