लगातारको पहिरोले सास्ती- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

लगातारको पहिरोले सास्ती

अस्थिर धरातल, मर्स्याङ्दीको कटान, माथिल्लो क्षेत्रमा रोपाइँ गरिनुलगायत कारणले पहिरो खस्ने गरेको हो 
आश गुरुङ

लमजुङ — उत्तिसै उत्तिसको रूख भएकाले ठाउँको नाम उत्तिसघारी । त्यही उत्तिसघारीमा पहिरो चल्यो । तल मर्स्याङ्दी नदी बगेको छ । मर्स्याङ्दीमा मिसिने गरी खरखर बग्ने पहिरो भएकाले बेंसीसहर नगरपालिका–६ चनौटे नजिकैको पहिरोलाई खरखरे पहिरो भनिन्छ । पहिरो यतिबेला दिनदिनै बगेको छ ।

लमजुङको बेंसीसहर–चामे सडकअन्तर्गत उत्तीसघारी खरखरेमा सडक फराकिलो बनाइँदै। तस्बिर : कान्तिपुर

दिनदिनै लोडरले पन्छाइन्छ । यो हिमाली जिल्ला मनाङ र लमजुङको मर्स्याङ्दी गाउँपालिका जाने–आउने एक मात्र सडक हो । उक्त सडक बेंसीसहरदेखि ३ किलोमिटरको दूरीमा पर्छ ।

स्थानीय शंकर रिमालका अनुसार अहिले बाटो हिँडिसाध्यै छैन । ‘अहिलेसम्म मानवीय क्षति भएको छैन,’ उनले भने । बेंसीसहर नगरपालिकाका कार्यक्रम अधिकृत मेघेन्द्र पोखरेलका अनुसार बाटो कहिले बन्द हुन्छ, थाहा हुँदैन । ‘बाटो खुला होला भनेर आयो, बन्द भइरहेको हुन्छ । फर्केर बगैंचाको झोलुंगे पुल हुँदै पारि तरेर बेलौती बिसौनाको झोलुंगे पुल तरेर चनौटे हुँदै आउजाउ गर्नुपरेको छ,’ उनले भने । बेंसीसहर–चामे सडक सरोकार, समन्वय तथा संघर्ष समितिका संयोजक एवं खुदी उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष सूर्यप्रकाश कतिलाका अनुसार अहिले खाद्यान्न आपूर्ति ठप्प छ । ‘बाटो खुलेपछि बेंसीसहरमा सामान लिन जान्छौं । आउँदा बन्द भइसकेको हुन्छ,’ उनले भने ।

मर्स्याङ्दी गाउँपालिका अध्यक्ष अर्जुन गुरुङले बेंसीसहर–चामे सडकको खुदी–बेंसीसहर खण्डमा खरखरे पहिरोले रुवाउने गरेको बताए । ‘काम परेर बेंसीसहर जाँदा र फर्किंदा खरखरेले रोक्छ,’ उनले भने । उनका अनुसार खरखरेको पहिरो रोक्ने दीर्घकालीन समाधानको प्रक्रिया अघि बढेको बताए । बेंसीसहर–६ का अध्यक्ष भोजबहादुर रिमालले पहिरोले माथिल्लो क्षेत्रका गाउँ नै जोखिममा परेको बताए । उनका अनुसार भिरालो जमिन, कमजोर धरातल, मर्स्याङ्दी नदीको कटान, पहिरोमा मूल फुट्नु, माथिल्लो क्षेत्रमा धान रोपाइँ गरिनु लगायत कारणले पहिरो खस्ने गरेको हो । पहिरो खसेपछि आउजाउ ठप्प हुँदा सबैभन्दा बढी बालबालिका र वृद्धवृद्धा समस्यामा पर्ने गरेको उनले बताए ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी होमप्रसाद लुइँटेलले खरखरेमा झरेको पहिरो पन्छाउने काम दिनदिनै भइरहेको बताए । ‘पहिरो पन्छायो, पानी परेपछि फेरि पहिरो खस्छ । यसले समस्या भएको छ,’ उनले भने, ‘बर्खायाम जसोतसो चलाउनुपर्ला । हिउँदबाट समस्या समाधानको दीर्घकालीन कार्य सुरु हुन्छ ।’

डुम्रे–बेंसीसहर–चामे सडक योजनाका प्रमुख डिभिजन इन्जिनियर अमितकुमार श्रेष्ठका अनुसार आगामी आर्थिक वर्षदेखि खरखरेको पहिरोलाई हटाएर नयाँ बाटो बनाउने काम सुरु हुन्छ । अहिले पहिरो खस्ने समस्या भएकाले एउटा लोडर खरखरेकै लागि राखिएको उनले बताए । उनका अनुसार खरखरे क्षेत्रमा मात्रै १ सय ९० मिटर काम गर्नुपर्छ । बजेटबाट बाटोमाथिको माटो निकाल्ने, तौल घटाउने, माथिल्लो क्षेत्रमा किला ठोक्ने, पानीलाई मुनिबाट निकाल्नेलगायत नयाँ प्रविधिबाट काम गरी सडक निर्माण हुने उनले बताए । उनका अनुसार आगामी आर्थिक वर्षदेखि बेंसीसहर–खुदी कालोपत्रको काम पनि सुरु हुन्छ ।

बेंसीसहरबाट मनाङसम्म सडक पुर्‍याउने भनी सडक विभागले आर्थिक वर्ष २०५१/०५२ मा बेंसीसहरबाट सडक निर्माण सुरु गरेको थियो । सडक निर्माण गरेकै वर्षदेखिको यो समस्या अहिलेसम्म पनि छ । पहिरोले माथिल्लो गाउँका २० घर बढी जोखिममा रहेको वडाध्यक्ष रिमालले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण ६, २०७८ १३:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

माथिल्लो मनाङ फड्केको भरमा

चामेबाट माथिल्लो क्षेत्र पुग्ने डेढ किलोमिटर बाटो बाढीले भत्काएको छ, कडा चट्टानी भीरमा नयाँ ट्य्राक खोल्न काम सुरू भएन 
आश गुरुङ

लमजुङ — जेठ १४ मा मनाङमा पहिलो पटक भीषण बाढी आयो । तिमाङखोला छहरा र माथिल्लो क्षेत्रमा काठेपुल बगायो । थान्चोक र तिमाङबीचको काठेपुल पनि बगायो । जेठ ३१ को बाढीले तिमाङखोलाको बेलिब्रिज र स्याल्क्युखोला लघु जलविद्युत् आयोजना पनि बगायो ।

माथिल्लो मनाङमा सडक बगाएपछि भ्राताङको पहिरोमा आउजाउ गर्न काठको फलेक राखेर बनाइएको फड्के । तस्बिर : कान्तिपुर

त्यतिबेला मर्स्याङ्दीको बाढीले नासों गाउँपालिका–१ तालबजार डुबाएको थियो । चामेमा ५ घर डुबाएको थियो । घट्टेखोलाले ५ घर बगाएको थियो । असार २ को बाढीले धारापानीमा नासों गाउँपालिका कार्यालय, २ वटा बैंकका कार्यालयसहित १० घर बगायो । त्यहीबेला बेंसीसहर–चामे सडकको मनाङ खण्ड तालगाउँदेखि चामेसम्म तहसनहस बनायो ।

त्यतिबेला धेरैलाई माथिल्लो मनाङको सडकबारे चासो थिएन । मनाङ ङिस्याङ गाउँपालिका–१ पिसाङका छिरिङ गुरुङका अनुसार तलेखुदेखि माथिल्लो क्षेत्र तहसनहस छ । माथिल्लो मनाङदेखि भ्राताङ भीर नजिकैसम्म मर्मतको काम भइरहेको छ । ‘भ्राताङ भीरबाट सडक निकाल्ने कुनै उपाय छैन । एग्रो मनाङ (स्याउ फार्म) का कर्मचारी र स्थानीयले काठको फड्के बनाएका छन् । जोखिम मोलेर त्यहींबाट वारपार हो,’ उनले भने, ‘केही गरी फड्के भाँचियो या हिँड्नेको खुट्टामात्रै ठोक्किएमा पनि सिधै मर्स्याङ्दीमा खसिन्छ । मर्स्याङ्दीको बाढीमा मिसिएपछि सास न लास ।’

मनाङका अगुवा विनोद गुरुङका अनुसार भ्राताङदेखि तलेखुसम्मको सडक सबै बिग्रिएको छ । मान्छे हिँड्न पनि गाह्रो छ । ‘मर्स्याङ्दीको बाढीले चट्टानमा बनेको बाहेक सबै सडक तानेको छ । गाडी त के, मान्छे हिँड्ने बाटोसमेत छैन,’ उनले भने । मर्स्याङ्दी छेउका सडक सबै बाढीले भत्काएको छ । ‘डेढ महिना भयो भ्राताङ भीरमाथि अलिअलि बाटो बनाएको छ । भ्राताङ भीर कटेर जानआउन कठिन छ,’ उनले भने ।

तल्लो क्षेत्रबाट मानिससमेत आउजाउ गर्न नसक्ने अवस्था आएपछि मुस्ताङबाट थोराङ्ला (५,६१६ मि.) उचाइको पास गरेर खच्चडमार्फत खाद्यान्न ल्याइएको छ । माथिल्लो मनाङमा खाद्यान्न नआएको डेढ महिना भयो । सडक नभएकाले तल (बेंसीसहर–चामे) बाट केही आउँदैन । भोकै हुने अवस्था आएपछि मुक्तिनाथ फेदीबाट दुई दिन लगाएर माथिल्लो मनाङमा खाद्यान्न आपूर्ति सुरु गरिएको हो । उनका अनुसार पिसाङमा दुई ट्रिप र खाङसारमा एक ट्रिप चामल, नुनतेल, दाललगायत खाद्यान्न ल्याइएको छ । उनका अनुसार मुक्तिनाथ फेदीसम्म सवारी चल्ने र त्यसपछि खच्चडमार्फत खाद्यान्न ल्याइएको हो ।

‘बेंसीसहरबाट गाडीमा ल्याउँदा प्रतिकिलो १० रुपैयाँ पर्थ्यो । अहिले मुस्ताङबाट थोराङला पास गरेर खच्चडमार्फत ल्याउँदा प्रतिकिलो ४० रुपैयाँ भाडा परेको छ,’ उनले भने । सबैभन्दा बढी मर्का मजदुरलाई परेको छ । ‘स्थानीयले १/२ महिना जोहो गरेका हुन्छन् । मजदुरले सकिनेबित्तिकै किनेर खाने हो । किनेर खानलाई दोकानमा खाद्यान्न छैन । तलबाट ल्याउने बाटो छैन,’ उनले भने ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णु लामिछानेका अनुसार माथिल्लो मनाङ पुग्ने करिब डेढ किलोमिटर बाटो छैन । भीर मात्रै भएकाले नयाँ बाटो खोल्न गाह्रो परेको उनले बताए । ‘भ्राताङदेखि तलेखुसम्मको बाटो खुलाउन सकिएको छैन,’ उनले भने ।

प्रकाशित : श्रावण ५, २०७८ ०७:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×