बाढीपहिरो पीडित : कोही त्रिपालमा, कोही छिमेकीका घरमा- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार

बाढीपहिरो पीडित : कोही त्रिपालमा, कोही छिमेकीका घरमा

ज्यान बच्यो तर खान, लाउन र बस्नको चिन्ता सुरू, राहतका लागि पहल गर्दै जनप्रतिनिधि
प्रदेश ब्युरो

पोखरा — बूढीगण्डकी नदी बस्तीतर्फ सोझिएपछि चुमनुब्री गाउँपालिका–३ सल्लेरिका चार घर बगाएको छ । जोखिम बढेपछि गाउँका सबै जना घर छाडेर पखेरामा त्रिपाल टाँगेर बसेका छन् ।

बूढीगण्डकी उर्लिएपछि घर छाडेर पखेरामा त्रिपाल टाँगेर बसेका चुमनुब्री–३ सल्लेरीका स्थानीय । तस्बिर सौजन्य : राजेन्द्र पराजुली

विस्थापित बनेकालाई ओतसँगै खानाको चिन्ता छ । ‘घरमा बस्ने स्थिति छैन, गण्डकीको छाल आँगनसम्मै आएको छ,’ पीडित इन्द्रबहादुर गुरुङले भने, ‘गाउँको कुनाको भित्ताको पाखामा टेन्ट टाँगेर बसेका छौँ, ठूलो पानी परे त्यहाँ पनि जोखिम छ । खानेकुराको पनि उस्तै समस्या छ ।’ खाद्य संस्थानबाट खरिद गरेको चामलले अहिले छाक टरेको उनले बताए । सल्लेरीका २५ घरपरिवार अहिले पखेरामा त्रिपाल हालेर बसेको स्थानीयले बताए ।

सूर्यबहादुर गुरुङको ६, सुन्दर गुरुङको ७, लक्ष्मण गुरुङको ४ र थरपति गुरुङको १ जनाको परिवार बुधबारबाट आमा समूहको भवनमा छन् । बुधबारका तुलनामा बिहीबार बूढीगण्डकीको बहाव घटे पनि बस्तीका घरमा गएर बस्ने अवस्था नरहेको स्थानीय गणेश कार्कीले बताए । गाउँको बाटोमुनिका ९ घर उच्च जोखिममा छन् । पुरानो घर भत्काएर जस्तापाता सार्ने अवस्था पनि नरहेको उनले बताए । दुवैतर्फ चट्टान रहेको र बीचमा सल्लेरी गाउँ र तल बूढीगण्डकी छ ।

बिहीबार हेलिकप्टबारबाट त्रिपाल म्याटलगायत सामग्री पुगेपछि केही राहत भएको कार्कीले बताए । हेलिकप्टर चार्टर गरेर आरुपोखरीका राजेन्द्र पराजुलीले सल्लेरीमा ४० थान त्रिपाल वितरण गरेका हुन् । त्यस्तै २८ वाक्सा चाउचाउ, तीन रोल म्याट्रेस, १ बोरा डोरी पुर्‍याएको पराजुलीले बताए । धार्चे गाउँपालिका–५ सिङलाका सुकबहादुर, साइँला गुरुङ, अर्का सुकबहादुर गुरुङको पनि घर बगाएको वडाध्यक्ष तुलबहादुर गुरुङले बताए । पीडित आफन्तको शरणमा पुगेका छन् । माछाखोलामा विस्थापित १० परिवार पनि आफन्तकोमा बसेको धार्चे गाउँपालिका अध्यक्ष सन्तोष गुरुङले बताए ।

छिमेकमा बास, पालिकाको गाँस

वर्षापछिको पहिरोले बुधबार ताराखोला गाउँपालिका–५ सिपका डिलबहादुर सुनारको घर पुरिएको छ । उनको घरका ५ जनाले भागेर ज्यान बचाए । ‘ज्यान बच्यो तर खाने, बस्ने केही बाँकी रहेन,’ सुनारले भने, ‘हारगुहार गर्दागर्दै घरको सबै सामान पुरियो ।’ उनको परिवार छिमेकीको घरमा आश्रय लिएर बसेको छ ।

टीकाराम विक, मिठे विक र कुमार विकको घर पनि पुरिएकाले उनीहरूको परिवारको पनि बिचल्ली भएको छ । के खाने, के लाउने भन्ने चिन्तामा परेका बेला बिहीबार बिहान गाउँपालिका अध्यक्ष प्रकाश घर्तीसहितको टोलीले उनीहरूलाई खाद्यान्नसहित राहत वितरण गरेको छ । चामल, दाल, नुन, तेल र केही लत्ताकपडा वितरण गरेको घर्तीले बताए । ‘बस्ने खाने केही पनि बाँकी रहेन, त्यसैले सहयोग लिएर गयौं,’ उनले भने, ‘बस्नका लागि भने छिमेकीको घरका कोठा खोजेका छौं ।’ पूर्णरूपमा घर क्षति भएकोले गाउँपालिका र जिल्ला दैवीप्रकोप उद्धार समितिमा सहयोगका लागि लेखी पठाउने तयारी भएको उनले बताए ।

‘कम्तीमा ३ लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराउन सकियो भने सानोतिनो घर बनाएर बस्न सक्छन्,’ घर्तीले भने, ‘प्रहरीले मुचुल्का बनाइसकेको छ ।’ जिल्ला प्रहरी प्रमुख कृष्णबहादुर पल्लीमगरका अनुसार जिल्लाका ३० परिवार विस्थापित भए पनि २० घरले मर्मत गरेर बस्न सक्ने अवस्थाका छन् । १० घर पूर्ण क्षतिग्रस्त बनेका छन् । ताराखोलाका ४, बागलुङ नगरपालिका–७ का १ र काठेखोलामा ५ घरमा बढी क्षति भएको हो ।

वर्षाको समयमा पाल टाँगेरभन्दा बसिरहेको घरकै कोठा मर्मत गरेर राख्न जनप्रतिनिधिले पहल गरेको बताए । ‘तत्कालै घर बनाउने, मर्मत गर्ने अवस्था छैन त्यसैले छिमेकीकै घरमा सुरक्षित राख्ने र राहत स्वरूप खाद्यान्न दिने भएका छौं,’ काठेखोला–७ का अध्यक्ष प्रेम लामिछानेले भने, ‘मर्मत गरेर बस्न सक्नेलाई मौसम सफा भएपछि सहयोग गर्नेछौं ।’

बाढीपीडितलाई राहत बाँड्न सुरु

बाढीपहिरोले घर भत्किएका बाढीपीडितका लागि राहत वितरण सुरु गरिएको छ । अस्थायी बसोबास तथा तत्कालका लागि परिवारको गर्जो टार्न सहजताका लागि जिल्ला प्रशासन र रेडक्रसले राहत वितरण सुरु गरेका हुन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारी देवी पाण्डे खत्रीका अनुसार जलजला गाउँपालिकाको विभिन्न वडामा घर गुमाएका परिवारका लागि नगद, खाद्यान्न, लत्ताकपडा तथा अस्थायी टहरो निर्माणका लागि त्रिपाल वितरण गरिएको छ ।

‘सबै क्षेत्रको तथ्यांक आइसकेको छैन,’ खत्रीले भनिन्, ‘जलजलामा १५ घर भत्किएका छन् ।’ जलजलाको नाङ्लिबाङमा ७ र अन्यत्र ८ घर भत्किएको उनले बताइन् । जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिको निर्णयमा घर पूर्णरूपमा क्षति भएकालाई प्रतिपरिवार १५ हजार, लत्ताकपडा, खाद्यान्न वितरण गरिएको छ । त्यस्तै जिल्ला रेडक्रसले घर भत्किएका परिवारलाई त्रिपाल, लत्ताकपडा तथा भाँडाकुँडा वितरण गरेको छ ।

जलजला गाउँपालिकाले पनि बाढीपीडितलाई राहत वितरण सुरु गरेको छ । गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत अर्जुन शर्माका अनुसार घर पूर्णरूपमा क्षतिग्रस्त भएका १५ सहित पालिकाभर करिब ७० परिवार विस्थापित भएका छन् । ‘परिवारको अवस्था हेरेर २ देखि २० हजारसम्म राहत दिने निर्णय भएको छ,’ उनले भने, ‘वितरण पनि सुरु गरेका छौं ।’ ७० परिवारलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ ।

कालीगण्डकीको डेढगाउँ पुल भासियो

पूर्वी नवलपरासीको पहाडी क्षेत्र डेढगाउँ र तनहुँ जोडने कालीगण्डकी नदीमाथिको पक्की पुल जोखिममा परेको छ । बाढीले पुलको उत्तरी किनार खोल्दै लगेर भासिएका कारण पुल बग्ने जोखिम भएको हो ।

बौदीकाली गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रदीपचन्द्र सुवेदीका अनुसार पुलको उत्तरतर्फको तटबन्धन भासिएका कारण गाडी खस्ने भएकाले आउजाउ बन्द भएको छ । तटबन्धन भासिएका कारण पुल कति खेर खस्छ भन्ने त्रास बढेको उनले सुनाए । यो जिल्लाको दुर्गम उत्तरी भूभाग र तनहुँ जोडने एकमात्र पक्की पुल हो ।

-हरिराम उप्रेती (गोरखा), प्रकाश बराल (बागलुङ), अगन्धर तिवारी, (पर्वत) नारायण शर्मा (पूर्वी नवलपरासी)

प्रकाशित : असार ५, २०७८ ११:५७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बाढीपहिरोले ठाउँठाउँमा सडक अवरुद्ध

पुल र कजवे भत्कायो, गुल्मी, अर्घाखाँची र प्यूठानमा बढी क्षति
प्रदेश ब्युरो

भैरहवा — प्यूठानमा अविरल वर्षापछि आएको बाढीले झिमरुक नदीमा निर्माणाधीन पुल भत्काएको छ । जिल्लाको ऐरावती गाउँपालिका–१ माझीदमार र अर्घाखाँचीको शीतगंगा–७, चिउरेखोला जोड्ने निर्माणाधीन मोटरेवल पक्की पुल भत्काएको हो ।

कपिलवस्तुको बनगाई–मनोहरापुर सडक खण्डअन्तर्गत खुटेनीमा अविरल वर्षाले भत्किएको पक्की कजवे। तस्बिर : मनोज पौडेल/कान्तिपुर

चार दिनअघि ढलान भएको पुल बगाएको ऐरावती गाउँपालिका अध्यक्ष नविलविक्रम शाहले बताए । ‘खोलाले टेका बगाएपछि पुल भत्किएको हो,’ उनले भने, ‘७० मिटर लम्बाइको पुलको ३५ मिटर स्ल्याब भाँचिएको छ ।’

७ करोड १२ लाख रुपैयाँमा निर्माण सम्झौता भएको पुल छिट्टै सञ्चालनमा ल्याउने तयारी थियो । संघीय सरकारबाट विनियोजित रकमबाट डबल स्पानको ७० मिटर लम्बाइको पुल निर्माणको अन्तिम चरणमा पुगेको सडक डिभिजन कार्यालय प्यूठानका इन्जिनियर अरुण केसीले जानकारी दिए । आर्थिक वर्ष ०७४/७५ मा ठेक्का सम्झौता भएको उक्त पुलको हस्तान्तरण असार २८ गते पूरा हुँदै छ ।

चार दिनदेखिको अविरल वर्षाले कपिलवस्तुको बनगाई–मनोहरापुर सडक खण्डअन्तर्गत खुटेनीमा रहेको कजवे भत्किएको छ । यसले आवतजावत ठप्प बनेको छ । वाणगंगामा निर्माण गरिएको कजवेको उत्तरतिरको १० मिटर भाग भत्किएर नदीमा खसेको छ । कजवेको छेउछाउबाट अनियन्त्रित रूपमा गिट्टी, बालुवा निकाल्दा जग कमजोर बनेको थियो । ‘उत्तरतिर बहाव बढी थियो,’ स्थानीय विकास खड्काले भने, ‘त्यतैतिर क्षति गर्‍यो ।’ संरचना आसपासबाट नदीजन्य पदार्थ निकाल्दा विवाद भएको थियो । कजवे जीर्ण बनेको थियो । मर्मतसम्भारका लागि बेवास्ता गरिएको थियो । कजवे भत्किँदा खुटेनी, मनोहरापुर, कोइली बनगाई र लक्ष्मणघाटका बासिन्दालाई आवतजावतमा समस्या भएको छ । पूर्व–पश्चिम राजमार्ग आवतजावत गर्न ३ देखि ५ किमि घुमेर जानुपर्ने अवस्था आएको स्थानीय रामु पौडेलले बताए । चार वर्षअघि नीलगिरी जेभी कन्स्ट्रक्सनले ३ करोड बढी लागतमा कजवे निर्माण गरेको थियो । करिब १ सय मिटर लामो कजवे ६ मिटर चौडा रहेको छ ।

अर्घाखाँचीमा पहिरोले अवरुद्ध सन्धिखर्क–गोरुसिंगे सडक खण्ड बिहीबारबाट सञ्चालनमा आएको छ । जिल्लास्थित मुख्य सडकका विभिन्न ठाउँमा बाटोमाथिबाट पहिरो खसेर अवरुद्ध भएका छन् । सन्धिखर्क–प्यूठान, सन्धिखर्क–तम्घास सडक पहिरो खसेर अवरुद्ध छन् । यातायात सुचारु छैनन् । शीतगंगा नगरपालिकाका १४ वटै वडाका सडक अवरुद्ध भएको नगर प्रमुख सूर्यप्रसाद अधिकारीले बताए । जिल्लाका अधिकांश ग्रामीण भेगका कच्ची सडक अवरुद्ध छन् ।

गुल्मीमा १२ वटै स्थानीय तहका कच्ची सडक पहिरोले पुर्ने, भेलले खोल्ने र भत्किने गरेर अवरुद्ध भएका छन् । कालीगण्डकी गाउँपालिकाको पूर्तिघाटमा टीकाराम विकको घर र गोठ पहिरोको जोखिममा रहेको छ । तम्घास–रिडी मुख्य सडक पहिरो हटाएर सुचारु ग्रिएको गुल्मी प्रहरी नायव उपरीक्षक पुरुषोत्तमप्रसाद पाण्डेले बताए ।

राजमार्ग एकतर्फी खुल्यो

पाल्पामा अविरल वर्षासँगै खसेको पहिरोले तीन दिनदेखि अवरुद्ध उत्तर–दक्षिण जोड्ने सिद्धार्थ राजमार्ग बिहीबार दिउँसोबाट एकतर्फी खुलेको छ । सिद्धार्थ राजमार्ग अन्तर्गत पाल्पा–बुटवल सडक खण्डको गौडेपुल नजिकै अविरल वर्षासँगै खसेको पहिरोले झण्डै ५० मिटर सडक बगाएपछि यातायात सेवा अवरुद्ध भएको हो । सडकको तल्लो भागबाट खोलाले कटान र पहिरो खसेपछि सडक अवरुद्ध भएको थियो । जगबाटै राजमार्ग बगाएपछि पुनः डाइभर्सन गरेर सडक सुचारु गरिएको सडक डिभिजनले जनाएको छ । पहाडी भेगबाट तराई झर्ने छोटो दूरीको सडक अवरुद्ध हुँदा सवारी साधन अलपत्र परेका थिए । पहिरोमा वारपार गर्नसमेत समस्या भएको थियो ।

तीन दिनदेखि सडकमा अलपत्र परेका अत्यावश्यक खाद्यान्नलगायत अन्य सामग्री बोकेका मालवाहक ट्रकका साथै अन्य सवारी साधन बिहीबार गन्तव्यतर्फ पठाइएको ट्राफिक प्रहरीले जनाएको छ । सडकको जगबाटै भासिएकाले डाइभर्सनको काम बुधबार बेलुकी सकिनै लाग्दा पुनः पहिरो खसेपछि बिहीबार बिहानैदेखि पुनः काम गरेर सडक सुचारु गरिएको सडक डिभिजन पाल्पाका सूचना अधिकारी शिवु खत्रीले बताए । सडक एकतर्फी खुलेपछि पालैपालो दुई साइडबाट सडकमा अलपत्र सवारी साधनलाई गन्तव्यतर्फ पठाइएको छ । माथिल्लो क्षेत्रबाट लामो पहिरो खसेकाले वर्षा हुनासाथ पुनः सडक अवरुद्ध हुन सक्ने सडक डिभिजनले जनाएको छ ।

पाल्पाकै आर्यभन्ज्याङ–रामपुर सडकमा खसेको पहिरो नहटाउँदा पूर्वबाट सदरमुकाम आवातजावत तीन दिनदेखि अवरुद्ध भएको छ । पाल्पाकै रामपुर जाने ६५ किलोमिटर सडकमा दर्जनभन्दा बढी स्थानमा पहिरो खसेको छ ।

प्रकाशित : असार ४, २०७८ ०८:१०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×