निषेधाज्ञाको मारमा बस व्यवसायी- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

निषेधाज्ञाको मारमा बस व्यवसायी

प्रकाश बराल

बागलुङ — लालकाजी पुन ६ वर्षदेखि बागलुङ बजारमा डेरामा बस्दै आएका छन् । १२ घण्टा बस चलाउने उनको दैनिकी थियो । २०७६ चैत ८ देखि उनको पेसामा संकट सुरु भयो ।

बागलुङको बुर्तिवाङ स्थित बसपार्कमा पार्क गरेर राखिएका बस । व्यवसाय संचालन नभएपछि सार्वजनिक यातायातको ४ अर्ब लगानी अलपत्र परेको छ । तस्बिर : प्रकाश बराल/कान्तिपुर

चैत ११ गते लकडाउन सुरु हुनु तीन दिन पहिलेदेखि बसको यात्रा रोकिएको थियो । त्यसपछि सहज दिन फर्केर आएन । चैतदेखि असोजसम्म बस चलाउनै पाइएन, त्यसपछि बसमा स्वास्थ्य मापदण्डको नियमित अनुगमन भयो । सामाजिक दूरी कायम गर्ने, अनिवार्य मास्क लगाउने स्वास्थ्य मापदण्डको पालना गर्दा यात्री चढेनन् । ‘जिपमा ७ देखि १० जना कोचाकोच हिँड्दा कसैले पनि जाँच गरेनन् । बसमा १०–१५ जना हुँदा पनि दिनदिनै अनुगमनमा परिन्थ्यो,’ पुनले भने, ‘तिनै जिपले दोब्बर भाडा असुल्थे, बसमा ५ रुपैयाँ बढी भाडा माग्न पाइएन ।’ निषेधाज्ञाको समयमा भने रातो प्लेटको सवारीले १० गुणासम्म भाडा लिएर यात्री ओसारेको उनले बताए ।

बसको यात्रा गर्दा बागलुङदेखि पर्वतको कुस्मा ५० रुपैयाँ, पोखरा गएको २ सय रुपैयाँ भाडा छ । तर रातो प्लेटका जिपले एक जनाको ५ हजार रुपैयाँसम्म असुल गरेका छन् । ‘बिरामीलाई काठमाडौंबाट घर ल्याउँदा ५० हजार तिर्न बाध्य भयौं,’ स्थानीय राधिका कँडेलले भनिन्, ‘अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएपछि बस्ने ठाउँ थिएन, ऋण खोजेरै घर आइयो ।’ ट्याक्सीमा पनि अन्य समयभन्दा चारदेखि पाँच गुणा भाडा तिरेपछि मात्रै एकठाउँबाट अर्को ठाउँ पुग्न सकिने उनले बताइन् ।

खाद्य सामग्री र निर्माण सामग्री बोक्ने निहुँमा हजारौं ठगी भएको पुनको भनाइ छ । ‘खाद्यान्न बोक्ने भनेका छन्, चर्को भाडा असुल्छन्, प्रहरी चेकिङ छलेर मानिस पनि ओसार्छन्,’ पुनले भने । पुनले ६ वर्षअघि ३० लाख रुपैयाँमा २५ सिटको बस किनेका थिए । बैंकबाट लिएको ऋणको किस्ता मासिक ४० हजार रुपैयाँ तिर्नुपर्छ । सुरुमा चालक राखेका थिए, पछि आफैंले चलाउन थाले । ‘चालकको खर्च ३५ हजार, सहयोगीको खर्च १५ हजार, नियमित तेल खर्च र मर्मत गर्नैपर्छ,’ उनले भने, ‘महिनाको लाख रुपैयाँ कमाइ भयो भने मुस्किलले २५ देखि ३० हजार बचाउन सकिन्छ ।’ त्यही बचतले घरपरिवार धान्ने गरेकोमा पोहोरको ६ महिना र अहिलेको २ महिना बन्दले ऋणको भारी बढेको उनले गुनासो गरे । पुनमात्र हैन बस व्यवसायी नन्दु घिमिरे, रामबहादुर श्रेष्ठ र लक्ष्मी शर्माले पनि लाखौंको बस ग्यारेजमा राखेर नियमित किस्ता, ब्याज र कर तिर्नुपर्दा घरपरिवारको उठीबास लाग्ने खतरा बढेको गुनासो गरे ।

धौलागिरि गण्डकी यातायात कम्पनीमा ३ सय बस छन् । थन्किएका अधिकांश बसको इन्जिनमा खिया लागेको छ । कम्पनीका क्यू तथा प्रशासन इन्चार्ज रामप्रसाद अधिकारीका अनुसार पुराना बस विस्थापित गरेर केही वर्षदेखि डिलक्स र एसी बस चल्न थालेका थिए । अधिकांश बस ७० लाखदेखि ९० लाख रुपैयाँ लगानीबाट भित्रिएका हुन् । यो कम्पनीमा सूचीकृत बसमा मात्रै २ अर्ब १० करोड रुपैयाँ लगानी छ । त्योमध्ये ९० प्रतिशत ऋणमा निकालिएका बस हुन् ।

स्थानीय भगवती यातायात कम्पनीले जिप र बसमा झन्डै ५० करोड लगानी गरेको छ । बुर्तिबाङ यातायात सेवा कम्पनीमा ८० सवारी सूचीकृत छन् । कम्पनीका वरिष्ठ उपाध्यक्ष कुलबहादुर सिँजालीका अनुसार ६० करोड लगानी छ ।'

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७८ १२:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘पहिला खोप अनि पढाइ’

सम्झना रसाइली

तनहुँ — नयाँ भेरियन्टसहितको दोस्रो लहरको कोरोना कहरका कारण शिक्षण संस्थाले नियमित पठनपाठन मात्र होइन शैक्षिक सत्रको अन्तिम परीक्षासमेत लिन सकेनन् । कोरोना संक्रमणको त्रासका कारण रोकिएका वार्षिक परीक्षाको नतिजा आन्तरिक मूल्यांकनबाट सार्वजनिक गर्ने तयारी भएको छ ।

साबुनपानीले हात धुँदै विद्यार्थी । फाइल तस्बिर : सम्झना/कान्तिपुर

जिल्लाका १० वटै पालिकामा रहेका सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयले विद्यार्थीको आन्तरिक मूल्यांकनबाट वार्षिक परीक्षाको नतिजा सार्वजनिक गर्ने तयारी गरेका हुन् ।

यता सरकारले यही असार १ देखि नयाँ शैक्षिक सत्र सञ्चालनको तयारी गरेको छ । तर जिल्लाका शैक्षिक संस्था भने कसरी अगाडि बढ्ने भन्ने दोधारमा छन् । संक्रमण जोखिम पनि नघटेको र कोरोनाविरुद्धको खोप पनि शिक्षक, विद्यार्थी तथा अभिभावकको पहुँचमा नभएकाले आगामी दिनमा कसरी पठनपाठन गर्ने भन्ने समस्या आइलागेको भानु नगरपालिका–२ स्थित होमराज लोहनी राष्ट्रिय शिक्षा सदन माविका प्रधानाध्यापक होमनारायण श्रेष्ठ बताउँछन् । उनले भने, ‘मुलुकका तीनै तहका सरकार तथा सरोकारवाला निकायले यस्तो विषम परिस्थितिलाई ख्याल गरी पठनपाठन कसरी गर्ने भन्ने विषयमा प्रस्ट नीति बनाउनुपर्छ ।’ दैनिक रूपमा कोरोना संक्रमण बढ्दो रहेको र विद्यार्थीको भौतिक उपस्थितिमा कक्षा सञ्चालन गर्दा विद्यार्थी तथा शिक्षकमा संक्रमण हुने जोखिम पनि उत्तिकै रहेको उनले बताए । ‘कोरोनाको जोखिम कायमै छ, शिक्षक अझै पनि खोपको दायरामा आएका छैनन् । संक्रमणको जोखिममा विद्यार्थीलाई पढाउन पनि मुस्किल छ । विद्यार्थीले मन लगाएर पढ्न पनि सक्दैनन्,’ उनले भने ।

विद्यार्थी र शिक्षकलाई कोरोनाविरुद्धको खोप लगाउन सकिए भौतिक कक्षा सञ्चालनमा समस्या नहुने ऋषिङ गाउँपालिका–१ कोइदिमस्थित अम्मर माविका प्रअ कर्मसिंह थापाले बताए । उनले भने, ‘खोप लगाइसकेपछि ढुक्क भएर कक्षा सञ्चालन गर्न सकिन्थ्यो ।’ भौगोलिक विकटताका कारण सबै विद्यार्थी प्रविधिको पहुँचमा नरहेको उनको भनाइ छ । ‘ग्रामीण क्षेत्र भएकाले विद्यार्थी १/२ घण्टा हिँडेर विद्यालय आउनुपर्ने बाध्यता छ,’ उनले भने, ‘दुई सिफ्ट विद्यालय सञ्चालनका लागि पनि कठिन छ । त्यसैले विद्यार्थी र शिक्षकलाई खोपको दायरामा ल्याउन सके सुरक्षित वातावरणमा पठनपाठन गर्न गराउन सकिन्थ्यो ।’

सरकारले चाँडो सबैलाई कोरोनाविरुद्धको खोप उपलब्ध गराउनुपर्ने भानुका नगरप्रमुख उदयराज गौलीले बताए । उनले भने, ‘मुलुकका तीनै तहका सरकारले यस वर्षको विकास बजेटलाई कटौती गरी नागरिकलाई सहज रूपमा कोरोनाविरुद्धको खोप व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्छ । हाम्रा सबै विद्यार्थीसँग प्रविधिको पहुँच छैन ।’

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७८ १२:०९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×