कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

म्याग्दी बाढीपहिरो– चिसो भुइँमा सुत्केरी र शिशु

घनश्याम खड्का

म्याग्दी — मराङको भिरालो पाखामा २५–३० घर झुरुप्प रहेको बस्ती हो राम्चे । पहिरोले नराम्ररी थलिएको यो बस्तीलाई अहिले शोकसँगै भोक र रोगले पनि गाँज्न थालेको छ ।

लेकको ठाउँमा निरन्तरको झरीबादलले सुत्केरी, नवजात शिशु र वृद्धवृद्धालाई चिसोले सताएको छ । पहिरोमा पर्दा सविना घर्ती पिउरे १० दिन, हरिमाया घर्ती पिउरे ४० दिन र गिरु घर्ती पिउरे दुई महिना १० दिनकी सुत्केरी थिए ।

‘पहिरोको विपत्मा ज्यान जोगाएर भाग्यौं, केही झिक्न पाएनौं । सामुदायिक भवनमा ओत त लागेका छौं, हरको (शरीर) कपडा फेर्न पाएका छैनौं । शिशुलाई फेर्न न्यानो कपडा छैन । आफैंले लगाएको गुन्युको अर्को फेरले बेरेर सुताउँछु,’ सविनाले भनिन्, ‘न बस्ने घर रह्यो, न खाने अन्न छ । कस्तो बेला जन्मेछ, छोरो ।’

असार २६ गतेको बाढीपहिरोमा ९ सदस्य गुमाएको राम्चेमा अझै राज्यका निकाय र दाताको ध्यान पुगेको छैन । पहिरोमा परेकी एक युवतीको ६ महिनाको गर्भै खेर गयो । तीन दिनपछि हेलिकोप्टबाट उद्धार गरी पोखरा पुर्‍याए पनि डाक्टरले शल्यक्रिया गरी गर्भबाट मृत शिशु निकाले । २२ वर्षीया ती युवतीको ढाडको मुनिपट्टिको हाड भाँचिएकाले पोखराको मणिपाल शिक्षण अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ ।

तीन जना सुत्केरीलाई धौलागिरि गाउँपालिका–६ राम्चेको सामुदायिक भवनमा राखिएको छ । पहिरोले विस्थापित करिब ५० परिवार राहतमा आएका पहेंला त्रिपालको ओत लागेर पाखोमा लस्करै बसेका छन् । ‘सुत्केरीहरूलाई सामुदायिक भवनमा राखेका छौं । बाँकी सबै बाहिर पाल टाँगेर बसेका छौं । निरन्तर झरीले जमिनले घाम देख्न नपाउँदा पालमुनिको भुइँ चिसो छ,’ गोरे सुनारले भने, ‘मेसमा संख्या ठूलो भएकाले दाउरा तथा पानी व्यवस्थापन गर्न समस्या भयो । त्यसैले अहिले अलग–अलग बस्न थाल्यौं ।’

भौगोलिक रूपमा जिल्लाकै दुर्गम मानिन्छ मराङ । राम्चे त्यहाँको पनि दुर्गम र अति कम उत्पादनशील भूगोल । दलितहरूको बाहुल्य रहेको यो बस्तीमा विकास कहिल्यै पुगेन । न त पहिरोपछि उद्धारकर्ता पुगे । क्षतिको विवरण संकलन गर्न प्रहरीसम्म पुगेन । एक–दुई खेप आएको २०–३० बोरा चामल सकिँदै गएको छ । सुत्केरी र नवजात शिशुले पौष्टिक आहार पाएका छैनन् ।

‘पुरिएका केही भाँडाबर्तन निकाल्यौं । तर लगाउने लत्ताकपडा हिलोमा गाडिएकाले निकाल्न मिलेन,’ अर्की सुत्केरी हरिमायाले भनिन्, ‘पोसिलो खाना नहुँदा दूध सुक्न थाल्यो, बच्चा भोकले रुन्छ ।’ सुत्केरीहरू आफन्तले दिएका जडौरी लगाएर बसेका छन् । पहिरोले वल्लो–पल्लो बस्तीसँग सम्पर्कविच्छेद भएको छ । दुई साता बित्दा गोरेटो बाटोसमेत खुलाइएको छैन । तत्काल बजार पुग्न पनि सम्भव छैन ।

बाटो नभएकैले सदरमुकाममा थुप्रिएको राहत गाउँ पुर्‍याउन सकिएको छैन । पहुँचमा रहेका अन्य बस्तीकाले भने राहत पाइरहेकै छन् । ‘हेलिकोप्टर उडेको देखिन्छ । क–कसले कहाँ राहत दिए हामीलाई जानकारी छैन । हाम्रो रोहवरमा आएका राहत मापदण्ड बनाई न्यायोचित रूपमा वितरण गरेका छौं । नपुग्दा छिमेकीसँग बाँडेर खाएका छौं,’ वडाध्यक्ष राजाराम सुवेदीले भने, ‘पहिरो प्रभावित तथा क्षतिको विवरण संकलन गरी सम्बन्धित निकायमा दिएका छौं ।’

धान नफल्ने राम्चेका प्रायः सबैको २–३ मुरी मकै र ३–५ मुरी कोदो फल्ने बारी छ । अलिअलि आलु पनि रोप्छन् । अधिकांशको जीवन कृषिबाटै धानिएको छ । केही वर्षदेखि स्थानीय युवा वैदेशिक रोजगारीमा पनि जान थालेका छन् । ‘आकाशमा हेलिकोप्टर घुम्छन्, वल्लो–पल्लो बस्तीमा राहत बाँड्छन्, जान्छन् । हामी दलितको बस्तीमा न हिजो कोही नेता आए न आज,’ पहेंलो पालमुनि बसिरहेका गंगालाल विकले थपे, ‘सबैको अवस्था उही हो ।’

असारयता बाढीपहिरोमा परी जिल्लामा ३१ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । ५ जना बेपत्ता छन् ।

प्रकाशित : श्रावण १४, २०७७ १२:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कालीकोटमा पहिरोले घर भत्किँदा एकै परिवारका ४ जनाको मृत्यु, ४ जना बेपत्ता

तुलाराम पाण्डे

कालीकोट — मंगलबार राति खसेको पहिरोले कालीकोटको नरहरिनाथमा एकै परिवारका ४ जनाको मृत्यु भएको छ भने दुई बालक बेपत्ता छन् । जिल्ला प्रहरी प्रमुख श्यामबाबु ओलियाका अनुसार नरहरिनाथ–७ माल्कोट बागामा पहिरोले घर पुरिँदा बेपत्ता भएका ६ जनामध्ये ४ जनाको शव भेटिएको छ ।

राति सुतिरहेका बेला पहिरोमा पुरिएका माल्कोट बागाका ६२ वर्षीय गंगे बुढा, उनकी ६१ वर्षीया पत्नी नैना, बुहारी २४ वर्षीया कुशा बुढा, नातिनी १० वर्षीया चन्द्रिका बुढाको शव निकालिएको ओलियाले जानकारी दिए । ७ वर्षीय बालक रामबहादुर बुढा र डेढ वर्षका चरित्र बुढा बेपत्ता छन् । त्यस्तै पहिरोमा परी घाइते भएकी १२ वर्षीया बिमला बुढालाई घाइते अवस्थामा उद्धार गरी उपचारका लागि पठाइएको छ ।

त्यस्तै, नरहरिनाथ गाउँपालिका वडा नम्बर ४ माझगोठीमा पहिरोमा परेर दुई जना बेपत्ता भएका छन् । पहिरोमा ७० वर्षीय बाले बुढा र उनकी पत्नी ६५ वर्षीया मना बुढा बेपत्ता भएका छन् ।

प्रकाशित : श्रावण १४, २०७७ ११:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×