दुराडाँडामा ‘कृषि क्रान्ति’- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दुराडाँडामा ‘कृषि क्रान्ति’

३ सय रोपनीमध्ये १ सयमा अत्याधुनिक इजरायली प्रविधि प्रयोग गरी तरकारी र फलफूल खेती । बाँकीमा पनि कृषिकर्म गर्ने योजना ।  
आश गुरुङ

(लमजुङ) — इजरायली अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोगका प्रमुख गिल हास्केल लमजुङको सुन्दरबजार नगरपालिका ३, दुराडाँडाक्षेत्र चन्द्रेश्वर जल्केनीफाँट आए । यहाँ इजरायलमा कृषि विज्ञान पढेर फर्केकालगायतका युवाले आराभा नेपाल मोर्डन एग्रिकल्चर कम्पनी खोलेर ३ सय रोपनीमा एकीकृत कृषि फार्म स्थापना गरेका छन् । यसमा इजरायली अत्याधुनिक प्रविधिमार्फत कृषि कर्म गरिएको छ ।

इजरायलमा कृषि विज्ञान पढेर आएका नेपाली युवाले गरेको एकीकृत कृषि फार्मको अध्ययन अवलोकनपछि उनले भने, ‘साँच्चिकै युवाले चाहेमा कृषिमा क्रान्ति नै ल्याउने रहेछन् ।’ जल्केनी फाँटमा इजरायलमा कृषि विज्ञान पढेर फर्किएका ६८, इजरालमा रहेका नेपाली एनआरएन २४ र नेपालमै विभिन्न क्षेत्रमा रहेका युवा गरी १ सय ३२ जनाले सञ्चालन गरेको एकीकृत कृषि फार्म हेर्न गिल हास्केलमात्रै नभएर नेपालका लागि इजरायली राजदूत बेनी ओमेर इजरायलका लागि नेपाली राजदूत डा.अन्जान शाक्य, नेपाली सेना जंगी अड्डाका बलाध्यक्ष रथी (लेफ्टिनेन्ट जर्नल) गौरव तन्डुल, कुषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका सहसचिव डा.राजेन्द्र मिश्र, परराष्ट्र मन्त्रालयका उपसचिव सुरेश अधिकारी, लोकगायिका बिमाकुमारी दुरा, सीटीईभीटी बालाजु प्राविधिक शिक्षालयका प्राचार्य निर्मल न्यौपानेलगायत आएका हुन् ।


इजरायलमा कृषि विज्ञान पढेर फर्केकालगायत ३८ जिल्लाका युवाले आराभा नेपाल मोर्डन एग्रिकल्चर कम्पनी लिमिडेट खोलेर उनीहरूले ३ सय रोपनीमा एकीकृत कृषि फार्म स्थापना गरेका छन् । यसमा इजरायली अत्यधुनिक प्रविधिमार्फत कृषि कर्म गरिएको छ । आराभाका संस्थापक अध्यक्ष विनोद घिमिरेका अनुसार फार्ममा दैनिक ४३ कामदारले काम गर्छन् । उनका अनुसार १ सय रोपनीमा अत्याधुनिक इजरायली प्रविधि प्रयोग गरी तरकारी तथा फलफूल खेती गरिएको छ । ३० हजार लेयर्स तथा ब्रोइलर कुखुरा पाल्दै आएको छ । १ सय २ वटा दुधालु गाई पाल्न गोठ निर्माण गरिएको र गाई ल्याउन सुरु गरिएको उनले बताए । १५ रोपनीमा माछा पाल्न पोखरी खनिएको छ । फागुनमा माछा राखिने उनले बताए । ३ सय बाख्रापालन, ५० वटा बंगुरपालन, ५ रोपनीमा हाँस र लोकल कुखुरापालन लगायत गरिने आराभाका संस्थापक अध्यक्ष घिमिरेले बताए ।


आफ्नै फार्म तथा स्थानीय समुदायसहितको सहभागितामा सुन्दरबजार नगरपालिका–९, भोटेओडारमा एएनएमसी डेरी उद्योग सञ्चालन गरिएको घिमिरेले बताए । उनका अनुसार हालसम्म १८ करोड लगानी भइसकेको छ । कूल ३२ करोडको योजना रहेको उनले बताए । आराभाका अध्यक्ष कृष्णप्रसाद बजगाइँका अनुसार पञ्चर्षीय योजना अनुरुप अघि बढेको र अहिले ३ बर्ष पुगेको बताए । ‘हामी २ वर्षमा हाम्रो फार्म कम्प्लिट गर्छौं,’ उनले भने । फार्ममा ५ लाखदेखि १५ लाख रुपैयाँसम्म लगानी गरेका छन् ।


मसावका प्रमुख गिल हास्केलले इजरायली प्रविधिमार्फत नेपालमा गरिएको कृषि कर्मलाई सक्दो सहयोग गर्ने बताए । ‘जो नेपालबाट इजरायल गएर कृषि पढ्नुभो । यहाँ कृषिको क्रान्ति सुरुवात गर्नुभयो । हामी सहयोग गर्न तयार छौं । यसैको अध्ययन अवलोकनका लागि हामी आएका हौं,’ मंगलबार अवलोकन भ्रमणमा आएका उनले भने । इजरायली राजदूत बेनी ओमेरले इजरायली अत्यधुनिक प्रविधिमार्फत नेपालमा कृषि कर्म गर्ने र चाहनेका लागि सहयोग गर्न तत्पर रहेको बताए । नेपाली राजदूत अन्जान शाक्यले बढी भन्दा बढी युवालाई कृषि पढ्न र सिक्न इजरायल ल्याउन इजरायल सरकारसँग आग्रह गरिने बताइन् । ‘हामी जहाँ सिके पनि कर्म भनेको आफ्नै ठाउँमा आएर गर्नुपर्छ,’ उनले भनिन् ।


आराभाले सञ्चालन गरेको एकीकृत कृषि फार्मममा नेपाली सेनाले सैनिक कल्याणकारी कोषद्वारा सञ्चालन गरेको कृषि तालिम केन्द्रले प्रयोगात्मक अभ्यास गर्दै आएको छ । सुन्दरबजार नगरपालिका–९, सिउँडीबारमा नेपाली सेनाले नेपाली सेना व्यवसायी कृषि तथा पशुपालन तालिम केन्द्र सञ्चालन गरिरहेको छ । उक्त तालिमस्थल हेर्न नेपाली सेना जंगी अड्डाका लेफ्टिनेन्ट जर्नल गौरव तन्डुलसमेत एकीकृत फार्म हेर्न आएका हुन् । सुन्दरबजार नगरपालिका प्रमुख जनकराज मिश्रले युवाले गरे सबथोक सम्भव छ भन्ने उदाहरण इजरायलमा पढेर फर्केका युवाले देखाएको बताए ।


आधुनिक कृषि प्रणालीबारे अध्ययन गर्न इजरायल पुगेका युवाले इजरायलको आराभा भन्ने स्थानको नामबाट कम्पनी स्थापना गरेर एकीकृत कृषि फार्म सञ्चालन गरेका हुन् । यसको पूर्वाधारदेखि सबैखाले निर्माणमा उनीहरू आफैं जुटेका हुन् । ‘मरुभूमिमा हरिया तरकारी फलाउन सकिने प्रविधि हामीले सिकेका छौं,’ संस्थापक अध्यक्ष घिमिरेले भने, ‘त्यहींको प्रविधि अपनाउँदै नेपालमा कृषि परियोजना सञ्चालन गरेका छौं ।’ उत्पादित वस्तुको बजार पोखरा र काठमाडौं साथै लमजुङ रहेको उनले बताए ।


प्रकाशित : मंसिर २७, २०७६ १०:१५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

म्यार्दीले मनाङ पुग्नै सास्ती

आश गुरुङ

म्यार्दी, मनाङ — काठमाडौंको साँखुबाट निर्जल केसीसहित ४ जना मोटरसाइकल चढेर मनाङ घुम्न आए । उनीहरूले अर्खले, च्याम्चेलगायत लमजुङ खण्डको पहिरो जसोतसो कटाए । 

लमजुङ र मनाङ सिमाना म्यार्दीभीरमा बन्दै गरेको बेलिब्रिजमाथि बोकेरै मोटरसाइकल चढाएको टोली मनाङतर्फ म्यार्दीभीरको पहिरोमा रोकियो । उनीहरू फर्किन बाध्य भए । ‘हामीलाई पहिरो आउनेजाने गर्छ भन्ने थाहा थियो । यति ठूलो पहिरो गएको भने थाहा थिएन,’ उनले भने, ‘बरु हिउँद लागेपछि आए हुने रहेछ । बर्बाद भयो ।’

रामेछाप घर भई धारापानी बस्दै आएका बिलबहादुर तामाङले ठाउँठाउँमा पहिरोले हिँड्न समस्या बनाएको बताए । पहिरोका कारण सामान पुर्‍याउन गाह्रो छ । ‘बाटो सहज छैन । आज खुल्छ, भोलि बन्द हुन्छ । बाटो खुल्यो भनेर सामान बोकेर ल्यायो, ल्याउँदा ल्याउँदै बाटो बन्द भइदिन्छ,’ उनले भने, ‘व्यवसाय चलाउनै मुस्किल भयो ।’ उनले मनाङको धारापानीबाट गोरखा सिमाना लार्केपासतर्फ दैनिक उपभोग्य सामान पुर्‍याउँछन् ।

नासों गाउँपालिका–६ तिल्चेकी पदमकुमारी गुरुङले गाउँमा खाने चामलदेखि नुनतेल सकिएको बताइन् । ‘बाटोमा पहिरो आएको छ । ढुंगा झर्ने गरेको छ । निकै डर छ,’ उनले भनिन्, ‘बाटोमा हिँड्नै जोखिम छ । ज्यानको बाजी राखेर हिँड्नुपरेको छ ।’ सवारी चालक दीपक खड्काका अनुसार पहिरोका कारण मनाङतर्फ सवारी साधन रोकिएका छन् । बेंसीसहरतर्फ आउन सकेका छैनन् ।

बेंसीसहरबाट म्यार्दी खोलाछेउसम्म मात्रै जिप जान्छ । पूल पूरा भएको छैन । बाटो पनि सहज छैन । ‘प्यासेन्जरलाई सही सलामत तरिकाबाट पुर्‍याउन सकिएको छैन । हरेक प्रकारका दुःख पाइएको छ,’ उनले भने, ‘तेल बोकेर माथिल्लो क्षेत्रमा सेवा दिइरहेका छौं ।’ उनले सडक खुलाउने विषयमा डिभिजन सडक कार्यालयले ढिलाई गरेको बताए ।

नासों गाउँपालिका–१ का अध्यक्ष झलकबहादुर गुरुङले मनाङतर्फको म्यार्दीभीरको पहिरो र सिरानतालको पहिरोले समस्या बनाउने गरेको बताए । ‘बाटो खुल्न त खुल्छ । कहिले बन्द हुन्छ थाहा छैन,’ उनले भने । उनका अनुसार म्यार्दीभीरको खोलातर्फको चट्टान कमजोर छ । कमजोर सडक पानी पर्दा बगिरहने उनले बताए ।

‘भूकम्पले सबै थिलोथिलो बनायो । कमजोर जमिन भित्र पानी पसेपछि पहिरो गएको हुन सक्छ,’ उनले भने । मनाङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी पुष्पराज पौडेलले सडकमा पहिरो खस्नेबित्तिकै डिभिजन सडक कार्यालयलाई छिटो मर्मत गर्न र बेलिब्रिज निर्माणकार्य छिटो पूरा गर्न निर्देशन दिएको बताए । नेपाली सेनाले ट्र्याक खोलेको बेंसीसहर–चामे सडकको ठाउँठाउँमा पहिरो जाँदा बर्सेनि बर्खायाममा उक्त बाटोका उपभोक्ताले सास्ती खेप्नुपरेको छ । २०६९ मा सरकारलाई हस्तान्तरण गरिएको उक्त सडकमा पछिल्लो समय नियमित मर्मत सम्भार हुन सकेको छैन ।

पहिरो पन्छाउने काम मात्रै गरिँदा उक्त सडकको जोखिमयुक्त ठाउँमा स्तरोन्नति हुन सकेको छैन । सडक विभागले आर्थिक वर्ष २०५१/०५२ मा बेंसीसहर–चामे सडक निर्माण थालेको थियो । द्वन्द्वका कारण सडक निर्माणमा कठिनाइ भएपछि २०५७ मा तत्कालीन शाही नेपाली सेनालाई जिम्मा लगाएको थियो । निर्माण सुरु भएको १९ वर्षपछि ६ वर्ष अघिमात्र सडकको ट्र्याक खोल्ने कार्य पूरा भएको हो ।

म्यार्दी पहिरो हट्यो, जोखिम कायमै
डिभिजन सडक कार्यालय दमौलीका सबइन्जिनियर सुमन अधिकारीका अनुसार करिब २ साताअघि म्यार्दीभीरमा गएको पहिरो पन्छाइएको छ । करिब १ सय मिटर माथिबाट पहिरो आएको थियो । पहिरोले सडक बगाएको थियो । पहिरो हटाइएसँगै आइतबारबाट उक्त क्षेत्रमा सवारी गुडेको छ तर पुल निर्माण नसक्दा सवारी वारपार भने हुन सकेको छैन ।

पहिरोले अवरुद्ध बनाएको सडक १० दिनसम्मको नियमित मर्मतपछि खुलाउन सफल भएको अधिकारीले बताए । पहिरोले ठूला ढुंगा ल्याएको र हटाउन नसकेपछि ८० वटा बम पड्काइएको थियो । त्यसपछि ब्रेकर लगाएर चट्टान हटाइएको थियो । ‘सडक नै पत्ता नलाग्ने गरी पहिरो खसेको थियो । पहिलेको बाटो भएको ठाउँबाट अहिले अर्कै ट्र्याक खोलिएको छ,’ उनले भने, ‘सडक खुल्यो तर जोखिम भने कायमै छ ।’ सडक सुचारु भए पनि ठूलो पानी आएमा फेरि अवरुद्ध हुन सक्ने जोखिम कायमै रहेको उनले बताए ।

बेलिब्रिज निर्माणपछि वारपार
असार ८ मा म्यार्दीखोलामा रहेको बेलिब्रिज बगाएकामा बल्ल बेलिब्रिज राखिएको छ । मनाङतर्फ पुल र माटोको सतहलाई जोड्न ढुंगामाटो राखेर पुरिएको छ । लमजुङतर्फ भने पुर्न बाँकी छ । बेलिब्रिज जडान कार्य सकिएको डिभिजन सडक कार्यालयका सबइन्जिनियर अधिकारीले बताए । अब एक सातामा पुल तयार हुने उनले बताए ।

‘पुल राखिएको छ । फिलिङको कार्य बाँकी छ । अब एक साताभित्र पुल तयार हुन्छ । त्यसपछि सवारी आवागमन गर्न मिल्छ,’ उनले भने । उनका अनुसार अहिले मानिस उक्त पुलमै हिँड्न थालेका छन् । सामान ओसारपसार गर्न थालेका छन् । सवारी साधन भने हिँड्न मिलेको छैन ।

डिभिजन सडक कार्यालय दमौलीमार्फत ग्याल्बा–द क्याराभान जेभीले भ्याटबाहेक २ करोड ५ लाख १७ हजार ८ सय ६९ रुपैयाँमा गत वर्ष साउनमा बेलिब्रिज निर्माण गरिएको थियो । बेलिब्रिज निर्माणको एक वर्ष नपुग्दै म्यार्दीखोलाले बगाएको थियो । करिब २५ मिटर लम्बाइ र चार मिटर (सिंगल लेन) को पुल रहेकामा अहिले पनि उक्त साइजकै राखिएको छ । २०६४ मा नेपाली सेनाले सडक निर्माण गर्दा बनाएको काठेपुल २०७२ जेठमा भाँचिएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र ३१, २०७६ ०९:२४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×