कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

भूकम्पप्रतिरोधी इन्टरलक इँटा

आश गुरुङ

(लमजुङ) — कक्षा १२ पास गरेपछि बेंसीसहर नगरपालिका–७ सहजीका २८ वर्षीय सुमिन घलेले २ वर्षअघि कोरिया जाने सपना देखे । बेंसीसहरको एक सहकारीमा काम गर्दागर्दै उनी कोरियन भाषा पढ्न काठमाडौं गए । पासपोर्ट बनाए । एक वर्ष कोरियन भाषा पढे । परीक्षा पनि राम्रै दिए । तर, एकाएक उनको मन परिवर्तन भयो ।

‘कोरिया गएर पनि काम नगरी खान पाइँदैन । बरु आफ्नै परिवारसँग बसेर केही गर्छु भन्ने सोंच बनाएँ,’ उनले भने । उनका अनुसार कोरिया भाषा पढ्ने बेला उनी साथीसँगै बनेपा पुगे । त्यहाँ उनले नौलो प्रकारको इँटा बनाउने विधि देखे । त्यो देखेर उनमा उत्साह जाग्यो । उनको ध्यान कोरियाभन्दा ‘इन्टरलक इँटा’ तर्फ मोडियो ।


पुर्ख्यौली घर मर्स्याङ्दी गाउँपालिका–३ सिउरुङका सुमिनले भूकम्पपछि चर्चामा आएको इन्टरलक इँटाको उद्योग खोलेका छन् । आफू मात्रै नभएर ४ जनालाई रोजगार दिएका छन् । युवा विदेश जाने क्रम नरोकिएको बेला उनले गाउँ फर्केर व्यवसाय थालेका छन् । ‘१२ कक्षा पास गरेपछि सहकारीमा पसें ।


विदेश नै जाने भनेर कोरिया भाषा पढ्न काठमाडौं गएँ । फेल भए पनि विदेश नै जान्छु भन्ने माइन्ड मेकअप बनाएँ,’ उनले भने, ‘इन्टरलक प्रविधिको इँटा देखेर मन लोभियो अनि फर्किएँ ।’ उनले १ वर्षयता आफ्नो र भाडाको समेत गरी २० आना जग्गामा ‘लमजुङ इको ब्रिक’ उद्योग खोलेका छन् । दैनिक ४ सय इँटा बन्छ । उनका अनुसार धुवाँ, धुलो, ध्वनिको प्रदूषण हुँदैन । एउटा इँटाको सानो–ठूलो जोडीलाई ५५ रुपैयाँमा बिक्री गरिएको उनले बताए ।


‘इँटा भूकम्प प्रतिरोधी हो,’ उनले भने, ‘यो इँटा प्रयोग गरेपछि प्लास्टर गर्नु पर्दैन । रङ पनि लगाउनु पर्दैन । आगो प्रतिरोधी र साउन्ड प्रुफ पनि हो ।’ बिजुलीको वाइरिङ र प्लम्बिङका लागि पर्खाल फोर्न नपर्ने र इँटामा रहेको इन्टरलकबाटै वाइरिङ र प्लम्बिङको काम सहज हुने उनले बताए ।

उनको इँटा लमजुङमा मात्रै नभएर मनाङ र तनहुँमा समेत पुग्ने गरेको छ । इँटाको टिकाउ अवधि सिमेन्ट जतिकै रहेको उनले दाबी गरे । उद्योगमा काम गर्नेलाई उनले मासिक ७/७ हजार दिएका छन् । अन्य दिनमा एउटा इँटा बराबर उनीहरूले २ रुपैयाँ पाउँछन् । बिदाको दिन ४ रुपैयाँ पाउँछन् । यसमा मासिक तलब जोडिँदैन । उद्योगका लागि उनले बैंकबाट १० लाख रुपैयाँ ऋण लिएका छन् ।

प्रकाशित : मंसिर २६, २०७६ ११:३६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गर्भवती लक्षित मोबाइल प्रविधि

प्रतीक्षा काफ्ले

(गण्डकी) — स्याङ्जाको फेदीखोला गाउँपालिकामा कार्यरत महिला स्वास्थ्य स्वंमसेविकाको मोवाइलमा गर्भवतीको अवस्थाबारे म्याजेज आउने गरेको छ । गर्भवती भएको ४, ६, ८ र ९ महिनामा म्यासेज आउने फेदीखोला गाउँपालिका प्रमुख घनश्याम सुवेदीले सुनाए । 

‘गर्भवतीको प्रसुती हुने अनुमानित मिति आयो भने, नमस्ते पहिलो गर्भ जाँचका लागि स्वास्थ्य संस्थामा जान सम्झाउनु होला, भनेर स्वमसेविकाको मोवाइलमा म्यासेज जान्छ,’ सुवेदी भन्छन, ‘त्यसपछि हामीलाई भेटेकोमा धन्यवाद भनेर अर्को म्यासेज जान्छ ।’ यस्ता प्रकृतिका म्यासेजको आधारमा महिलाको महिनावारी रोकिएदेखि सुत्केरी हुने बेलासम्म र शिशुको स्वास्थ्य खतराजन्य अवस्थाबारे म्यासेज पुग्ने उनले बताए ।

स्वास्थ्य सेवालाई सर्वसुलभ बनाएर गुणस्तरीयता बढाउने अभियानमा लागेको फेदीखोलाले गर्भवतीलाई लक्षित गरि सोमबारबाट ‘मेडिक मोवाइल प्रविधि’ सुरु गरेको हो । पालिकाभित्रका स्वयंसेविकामार्फत गर्भबतीको नियमित स्वास्थ्य जाँच गराउन प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले यो कार्यक्रम लागु गरिएको सुवेदी बताउँछन । प्रविधिमा एकपटक गर्भवतीको नाम दर्ता भइसकेपछि स्वास्थ्य संस्था नगए तुरुन्त म्यासेज आउँछ । दुईपटक म्यासेज पठाउँदा पनि महिला स्वास्थ्य संस्थामा जाँच गर्न नआए तेस्रो म्यासेज सम्बन्धित स्वास्थ्य संस्थाको प्रमुखलाई पठाउने व्यवस्था छ । जसले गर्भवती भएर पनि स्वास्थ्य संस्थामा नजाने महिलालाई फलोअप गर्न स्वयंसेविकालाइ पनि सहज हुन्छ । प्रविधिमार्फत गर्भवती महिला नियमित रुपमा स्वास्थ्य जाँचको लागि स्वास्थ्य संस्थामा जाने, आइरन चक्की खाने, चेक जाँच गर्ने, स्वास्थ्यकर्मीको परामर्श लिने संख्यामा उल्लेख्य सुधार ल्याउने गापाको लक्ष्य रहेको छ ।

प्रविधिको प्रशिक्षण दिन आयोजित सोमबार गरिएको उद्घाटन कार्यक्रममा गापाको स्वास्थ्य शाखाले ३६ जना स्वयमसेविकालाई सिमसहित फिचर फोन र ४ स्वास्थ्य चौकीलाई ४ एन्ड्रोइड फोन प्रदान गरेको छ । १० लाख रुपैयाँ बजेट रहेको यस अभियानले गाउँपालिकाको स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउने गापाका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख खिलप्रसाद पौडेलले बताए । मातृ तथा बाल स्वास्थ्य सेवा समन्वयका लागि मोवाईल स्वास्थ्य कार्यक्रम अन्तर्गत मेडिक मोवाइलले ३ दिने प्रशिक्षक प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजनासमेत गरेको उनले जानकारी गराए ।

सुवेदीले गुणस्तरीय स्वास्थ्य र सर्वसुलभ सेवा गाउँपालिकाको पहिलो प्राथमिकतामा रहेको बताए । प्रविधिको भरपुर उपयोग गरि स्वास्थ्य सेवालाई प्रभावकारी बनाउने उद्देश्य अनुरुप मेडिक मोवाइल प्रविधिको सुरुवात गरिएको उनको भनाई छ । यस प्रविधिको माध्यमबाट मातृ तथा शिशु मृत्यु दर शुन्य तहमा पुर्‍याउन सकिने र सुरक्षित मातृत्वको लागि तथ्यांकको व्यवस्थापन र अभिलेखन पनि तथ्यपरक बन्ने उनले बताए ।

गर्भवती भएदेखि सुत्केरी भएको २८ दिनसम्म महिला र नवजात शिशुको स्याहारसुसार र स्वास्थ्य जाँचलाई मोवाईलको सहायताबाट प्रभावकारी हुने मेडिक स्वास्थ्य कार्यक्रमका परियोजना अधिकृत नारायण रिजालले जनाए । गर्भवती जाँच, शिशुको स्वास्थ्य अवस्था, खतराजन्य अवस्थाको सूचना पालिकाको स्वास्थ्य प्रमुखकोमा पुग्ने भएकोले आवश्यक सल्लाह दिन सकिने रिजालले बताए ।

प्रकाशित : मंसिर २६, २०७६ ११:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×