जैविक मार्ग बनाइँदै

कान्तिपुर संवाददाता

(नवलपरासी) — पूर्वपश्चिम राजमार्गको बुटवल–नारायणगढ सडक खण्ड ४ लेनको बनाउँदा जनावर ओहोरदोहोर गर्ने १५ स्थानमा जैविक मार्ग बनाइने भएको छ । गैडाकोट दाउन्ने खण्डमा चितवन राष्ट्रिय निकुन्जको मध्यवर्ति क्षेत्र र धेरै स्थानमा जंगल पर्ने भएकाले ती स्थानमा राजमार्ग भन्दा मुनिबाट वन्यजन्तु ओहोरदोहोर गर्न पुल निर्माण हुने भएको हो । 

बुटवल–नारायणगढ सडकअन्तर्गत पूर्वी नवलपरासीका सडक आयोजना प्रमुख सुजन अधिकारीले यो खण्डमा निमार्ण हुने कल्भर्टलाई नै फराकिलो र व्यवस्थित बनाएर वन्यजन्तु वारपार गर्ने बाटो निर्माण गरिने जानकारी दिए ।

जंगल क्षेत्रको १० स्थानमा कल्भर्ट र अन्य ५ स्थानमा जनावर सडक मुनिबाट हिंड्न मिल्ने पुल निमार्ण गरिने भएको हो । पानी बग्ने स्थानबाटै जनावर आउजाउ गर्ने भएकाले ती स्थानमा जैविकमार्ग निर्माण हुने भएको हो । पूर्वपश्चिम राजमार्गको दुवै साइडमा जंगल रहेको छ । जंगलमा सडक वारपार गर्न सजिलो बनाउन राजमार्गभन्दा मुनिबाट (पुल बनाएर) वन्यजन्तु ओहोरदोहोर गर्न मिल्ने करिडोर निमार्ण हुने भएको छ । राजमार्गको गैडाकोट थुम्सि, कावासोती, डण्डा, चोरमारा, अरुणखोला र दाउन्ने क्षेत्रको दायाबांया जंगल क्षेत्र रहेको छ । जंगलमा रहने जनावर रातदिन सडक वारपार गर्दा दुर्घटनाको जोखिम बढ्ने भएकाले सडक मुनिवाट हिड्न मिल्ने गरि पुल (बाटो) निमार्ण गर्नुपर्ने सडक सर्बेमै भएकाले त्यसै अनुसार ठेकेदार कम्पनिले काम थालेको छ ।

चाइनिज ठेकेदार कम्पनी चाइना स्टेट कन्सट्रक्सन इन्जिनियरिंग कर्पोरेशनले ( सिएससिईसी) सडक निमार्ण शुरु गरेको छ । पुर्वी नवलपरासी तर्फको सडक फराकिलो बनाउने काम कावासोती नगरपालिकाको खरकट्टा जंगल क्षेत्र र गैडाकोटको थुम्सीबाट सुरु गरिएको हो । गैडाकोटबाट दाउन्नेसम्मको पहिलो खण्डमा काम सुरु गरिएको हो । एक सय १४ किलो मिटर सडक खण्डको काम दाउन्ने गैडाकोट सडक खण्ड र दाउन्ने बुटवल सडक खण्ड गरेर दुई समूहमा बाँडेर एकै चोटी काम सुरु भएको हो ।

यसको लागत १७ अर्ब रहेको छ । काम थालेको ४२ महिनामा निमार्ण पुरा गर्ने सम्झौता रहेको छ । आगामी २०७९ सालसम्ममा राजमार्ग निमार्ण सम्पन्न गर्ने गरि काम भरहेको सडक आयोजना पूर्वी खण्डका प्रमुख सुजन अधिकारीले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : मंसिर ३, २०७६ ०९:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नदी किनारमै उद्योग

नदी वा खोलाबाट ५ सय मिटर टाढा मात्र उद्योग सञ्चालन गर्नुपर्ने मापदण्ड भए पनि ग्राभेल चाल्ने मेसिन किनारमै जडान 
हरिराम उप्रेती

(गोरखा) — गोरखा नगरपालिका–११ दरौदी नदी किनारमा नदीजन्य सामग्री ढुवानीमा सहजताको बहाना बनाउँदै मेसिन जडानका साथै चेनवाला एक्साभेटरको प्रयोग भएको छ । सम्बन्धित सरकारी कार्यालयलाई समेत जानकारी नदिई मेसिन जडान गरिएको हो । 

स्थानीय तह आफैंले बनाएको प्रारम्भिक वातावरणीय परीक्षण (आईई) मा खोलामा मेसिनरी सामग्रीको प्रयोग गर्न नपाइने उल्लेख छ । गण्डकी प्रदेशको ढुंगा, गिटी, बालुवा उत्खनन, संकलन, त्रसिङ र बिक्रीवितरण तथा क्रसर उद्योग स्थापना र संचालनलाई ब्यवस्थित बनाउने कार्यविधिमा नदी वा खोला किनारबाट ५ सय मिटर टाढामात्र उद्योग संचालन गर्नुपर्ने उल्लेख छ । ढुंगा, गिटी, बालुवा, माटो, चट्टान, दहत्तर बहत्तर संकलन गरी टुक्र्याउने फुटाउने पेल्ने वा कम्तीमा एक तह प्रशोधन गर्ने मेसिन औजार जडान भए उद्योग सम्झनुपर्ने यसमा क्रसर फिरफिरे रिफाइनरी गर्ने उद्योग पर्ने प्रदेशको कार्यविधिमा भनिएको छ । तर यो क्षेत्रमा अनुमति बेगर ग्राभेल चाल्ने मेसिन नदी किनारमै जडान गरिएको हो । रिफाइनरी उद्योग चलाउन खोला किनारमा जेनेरेटर लगिएको छ । ग्राभेल चाल्नमात्र मेसिन प्रयोग गरिएको सो स्थलमा भेटिएका अनिल तामाङले बताए । कात्तिक ४ मा मेसिन जडान गरी १९ गतेबाट काम थालेको उनले बताए । ‘यसलाई ग्राभेल चाल्ने मेसिन भन्छ,’ उनले भने ।

पानीको वहाव दुइतिर वगेको सो क्षेत्रको विच भागमा गत आर्थिक वर्ष संकलित नदिजन्य सामग्रीको घाटगद्दी गरिएको छ । उक्त क्षेत्रमा मेसिन जडान र चेनवाला एक्साभेटरको प्रयोगको वारे कुनै जानकारी नआएको गोरखा नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत कृष्णकुमारी श्रेष्ठले बताइन् । ‘घाटगद्दी गर्दा नदी किनारबाट ५ सय मिटर पर गर्नुपर्छ,’ उनले भनिन्, ‘यस विषयमा प्राविधिक पठाएर बुझ्छौँ ।’ खोला किनारमा घाटगद्दी गरेर मेसिनको प्रयोग गर्न नमिल्ने प्राविधिक बताउँछन् । गत वर्ष संकलित सो ठाउको नदिजन्य सामग्रीको स्टक प्रमाणित भने गोरखा नगरपालिकाले गरेको छ । गत वर्ष संकलन भएको १९ हजार घनमिटर नदीजन्य सामग्रीको स्टक प्रमाणित गरिएको नगरपालिकाले जनाएको छ । खोला किनारमा उक्त मेसिन जडानको अनुमति दिनै नमिल्ने प्राविधिकले बताए ।

निर्माण सामाग्री ढुवानीमा सहजताको वाहाना वनाउँदै ठेकेदारले चेनवाला एक्साभेटर प्रयोग गरेपनि नियमन निकायले चासो नदिएको पाइएको छ । खोला किनारमा मेसिनको प्रयोग गर्न नमिल्ने भनिएको छ । आपतकालिन अवस्थामा अनुगमन तथा मूल्यांकन समितिको सिफारिसमा मात्र मेसिन औजारको प्रयोग गर्न मिल्ने उल्लेख छ ।

दिनदहाडै खोला किनारमा मेसिन चल्दा स्थानीय पनि असन्तुष्ट छन् । ‘मेसिन किन चलाएको भन्न जाउँ तेरो जग्गा हो र भन्ने जवाफ देलान्,’ स्थानीय पुर्णे कुमालले भने, ‘हामीले पनि केहि भन्न सकेका छैनौं ।’ मेसिन कसरी स्थापना भयो आफूहरू अनभिज्ञ रहेको उनले बताए । गत वर्ष जथाभावी मेसिन प्रयोग गर्दा नदीको स्वरुप बिग्रिएको उनको गुनासो छ । रातको समयमा टिपर र ट्याक्टरले खोलाबाट नदीजन्य सामग्री ओसार्ने स्थानीयको भनाइ छ ।
निर्माण सामग्री प्रशोधन गरेर ढुवानी गर्दा सहज हुने भएकाले केही दिनका लागि मात्र मेसिन जडान गरेको गणेश कुण्ड कन्स्ट्रक्सनका प्रतिनिधि सुरेश पाण्डेले बताए । अवुवा– विर्दि–सेरा सडक खण्डका लागि सो स्थलबाट ग्राभेल ढुवानी गरिएको उनले बताए । ‘लाने बेला नगरपालिकासँग सिफारिस लिन्छौँ,’ उनले भने, ‘बेच्न लागेका होइनौँ, कर तिरेर राखेको माल हो, सडकको कामका लागि ग्राभेल लान लागेका हौं ।’

प्रकाशित : मंसिर ३, २०७६ ०९:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×