धार्चेमा केन्द्रीय बिजुली

कान्तिपुर संवाददाता

(गोरखा) — भूकम्पले हाइड्रो पावरमा क्षति पुर्‍यायो । धार्चे गाउँपालिका–७ लापुस्थित लिदिङका स्थानीयले ४ वर्षयता सोलार र टुकीको भरमा रात काटे । यही गाउँमा केही अघि बिजुली पुगेको छ । धार्चे गाउँपालिकाभरिमै पहिलोपटक केन्द्रीय प्रसारण लाइनको बिजुली लिदिङका १० घरमा बलेको छ ।


‘अब सधैं बत्ती बल्ने भयो,’ स्थानीय सन्तबहादुर गुरुङले भने, ‘यो तीन–चार वर्ष निकै कठिनाइसाथ रात काट्यौँ ।’ गाउँमा बिजुली नहुँदा मोबाइल चार्ज गर्न स्थानीय आधा घण्टा पैदल हिँडेर सोती झर्थे । विद्युत् अभावमा घरघरमा टेलिभिजन थन्किएका थिए । ‘सोलारले नधानेपछि टीभी पनि चलेन, चार वर्षसम्म थन्किएको टीभी बिग्रिसकेका रहेछन्, अहिले मर्मत गरेर देश विदेशका खबर हेर्न थालेका छौँ,’ स्थानीय बेली गुरुङले भनिन् । बिजुली बलेपछि स्कुले विद्यार्थीलाई पठन–पाठनमा सहज भएको उनले सुनाइन् । भूकम्पअघिसम्म यहाँ स्थानीयले नौली खोला लघुजलविद्युत्बाट उत्पादित बिजुलीको प्रयोग गर्दै आएका थिए ।

धार्चे गाउँपालिकाको अधिकांश बस्तीमा लघु जलविद्युत्बाट उत्पादित बिजुली प्रयोग हुँदै आएको छ । २०७२ वैशाख १२ को भूकम्पले लघु जलविद्युत्मा क्षति पुर्‍याएपछि केही बस्तीमा भने अझै बिजुली बलेको छैन । गाउँपालिकाको केन्द्र माछाखोला नै विद्युत्विहीन छ । सोलार जडान गरेर गाउँपालिका कार्यालयको काम मुस्किलले हुँदै आएको छ । ४५ किलोवाट क्षमताको भोटखोला साना लघुजलविद्युत् आयोजनालाई भूकम्पले क्षति पुर्‍याएदेखि समस्या थपिएको स्थानीय व्यापारी धनबहादुर गुरुङले बताए । ‘मर्मत गर्नै नसक्ने गरेर पहिरोले कुलो बगायो,’ उनले भने । लघुविद्युत्बाट उत्पादित बिजुली माछाखोलाका एक सय र लप्सीबोटका एक सय घरले प्रयोग गर्दै आएका थिए । ‘दुवै गाउँमा समस्या छ, घर–घरमा सोलार छ, तर धान्दैन,’ उनले भने, ‘टीभी हेर्न पाएका छैनौ., फ्रिज चलेको छैन, घाम नलागेको दिन त सोलारले काम पनि गर्दैन, मोबाइल पनि चार्ज नहुने भोल्ट आउँछ, बिजुली बाल्ने बानी परिसकेपछि कस्तो कस्तो हुँदो रहेछ ।’ माछाखोला मनास्लु पदमार्गको व्यापारिक केन्द्र हो । बिजुली नहुँदा पर्यटकलाई क्यामेरा र मोबाइल चार्ज गर्न समस्या छ ।

गाउँपालिकाको केन्द्रसहितका बस्तीमा केन्द्रीय प्रसारण लाइनको विद्युत् विस्तारका लागि गत आर्थिक वर्षबाट काम सुरु भएको छ । तर ढिलाइ भएको भन्दै स्थानीय असन्तुष्ट छन् । आरुघाट गाउँपालिकाको खुर्सानीबारीबाट माछाखोलासम्मको १५ किलोमिटर क्षेत्रमा पोल गाड्ने काम सकिएको विद्युत् प्राधिकरण आरुघाट वितरण केन्द्रका प्रमुख नीरज पौडेलले बताए । ११ केभीको लाइन विस्तार गर्न लागिएको उनले बताए । लिदिङ केन्द्रीय प्रसारण लाइनको बिजुली बाल्ने धार्चेकै पहिलो गाउँ रहेको पनि उनले सुनाए ।
‘५० प्रतिशत काम सकिसकेका छौँ, दुई सय ७५ पोल गाडीसक्यौं,’ उनले भने, ‘अब तार टाँग्ने काम बाँकी छ, वैशाखसम्म माछाखोला बिजुली पुर्‍याउँछौँ ।’ माछाखोलासम्म विद्युतीकरणका लागि २ करोड बजेट आएको उनले बताए । पहिलो चरणमा भिरकुना, माछाखोला हुँदै लप्सीबोटसम्म विद्युतीकरण गर्ने योजना छ । ‘भिरकुनामा अब फिनिसिङको काम बाँकी छ,’ उनले भने । भूकम्पपछि धार्चेका ६ सय घरले लघुजलविद्युत्बाट उत्पादित बिजुलीको प्रयोग गर्न नपाएको उनले बताए । प्राधिकरणले भूकम्पले लघु जलविद्युत् भत्काएका गाउँलाई प्राथमिकतामा राखेको छ । उत्तरी क्षेत्रमा विद्युत् विस्तारका लागि प्रदेश सरकारले यस वर्ष ६ करोड छुट्टाएको छ ।

धार्चेसँगै चुमनुब्री गाउँपालिकामा पनि केन्द्रीय प्रसारण लाइन विस्तारको तयारी भइरहेको छ । धार्चेबाट चुमनुब्रीको यारुबगरसम्म विद्युत् विस्तारका लागि ३ सय पोलको आवश्यकता रहेको उनले सुनाए । चुमनुब्रीका बस्तीमा पनि लघु जलविद्युत्कै भर छ । उत्तरी गोरखामा धादिङ हुँदै केन्द्रीय प्रसारण लाइनको विद्युत् विस्तार भएकाले अब सबस्टेसनको आवश्यकता देखिएको पौडेलले बताए ।

प्रकाशित : कार्तिक २०, २०७६ १०:१६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

महराले गल्ती गरेकै हुन् : दाहाल

दुर्गालाल केसी

दाङ — नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले निवर्तमान सभामुख कृष्णबहादुर महराले गल्ती गरेको बताएका छन् । प्रेस संगठनले बुधबार बिहान घोराहीमा आयोजना गरेको पत्रकार भेटघाटमा बोल्दै दाहालले महराले नैतिकरुपमा गल्ती गरेका कारण कानुनीरुपमा उचित कारवाही हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे ।

लामो सयमसम्म महराबारे सार्वजनिकरुपमा नबोलेका दाहालले पहिलोपटक आफ्नो धारणा सार्वजनिक गरेका हुन् । ‘महराले गम्भिर नैतिक गल्ती गर्दा पनि उल्टै पार्टी अध्यक्षलाई ढाँटेर झन ठूलो गल्ती गर्नुभयो । महरासँग घटनाबारे जानकारी माग्दा गलत कुरा बताउनुभयो,’ उनले भने, ‘पहिले केही गरेको छैन भन्नुभयो । पछि सबै तथ्यहरुले उहाँले गल्ती गरेको पुष्टि भयो । आफैंले पनि स्विकार्नुभयो ।’

जिम्मेवार पदमा पुगेको व्यक्तिले अनैतिक काम गर्नु र पार्टी नेतृत्वलाई ढाँट्नु झन् नराम्रो काम भएको उनले बताए । ‘पहिले अरु नेताहरुलाई बुझ्न पठाएँ, गलत जानकारी दिनुभयो । चित्त नबुझेर आफैं बुझ्न गएँ तर पनि सही कुरा भन्नुभएन,’ उनले भने, ‘आफ्नो नेतृत्वलाई त्यसरी ढाँट्नु उचित भएन । झन् गल्ती भयो ।’

महराले गरेको गल्तीका बारे अदालतले आवश्यक न्यायिक निर्णय गर्नेमा आफूहरु आशावादी रहेको दाहालले बताए ।

यस घटनाले अन्य गलत काम गर्नेहरुलाई पनि सजग गराउने धारणा दाहालले व्यक्त गरे ।

‘यो गम्भिर नैतिक गल्ती हो । यस्तो घटनामा राजनीतिक संरक्षण उचित हुँदैन,’ उनले भने, ‘अदालतले निर्णय गर्ने कुरामा हामीले केही बोल्नु उचित हुँदैन । स्वतन्त्ररुपमा छानबिन र निर्णय गर्न दिनुपर्छ ।’ महराले आफूले गरेको गल्ती स्विकार गर्दै कानूनी प्रक्रियामा राज्यलाई सहयोग गर्नुपर्ने बताउँदै दाहालले फेरी सच्चिएर जनताको सेवामा फर्कने आशा व्यक्त गरे ।

प्रकाशित : कार्तिक २०, २०७६ १०:१३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×