वन फडानी आरोपमा अध्यक्ष र सचिव नै पक्राउ

नारायण शर्मा

(नवलपरासी) — ताल्देवी सामुदायिक वनमा हरिया रुख फडानीमा संलग्नताको आरोपमा वन अध्यक्ष र सचिव पक्राउ परेका छन् । विनयी त्रिवेणी गाउँपालिका ५ मा पर्ने ताल्देवी वनमा ८४ वटा हरिया रुख काटिएको ५० दिनपछि डिभिजन वन कार्यालयले अध्यक्ष दीपक जिसी र सचिव रनबहादुर झेडीं मगरलाई पक्राउ गरेको हो ।

ZenTravel

डिभिजन वन कार्यालय पूर्वी नवलपरासीका सूचना अधिकृत कृष्ण देवकोटाका अनुसार उनीहरुलाई जिल्ला अदालतवाट १० म्याद थपेर अनुसन्धान सुरु भएको छ।

Meroghar

वन क्षेत्रको खकरा गाउँ जाने बाटोको दायाँबायाँ वन पदाधिकारी र डिभिजन वन कार्यालयका कर्मचारीको मिलोमतोमा रुख कटान भएको समाचार प्रकाशन भएको थियो। खकरा गाउँका सचिव झेंडी रुख ढालिएको क्षेत्रबाट दैनिक आउजाउ गर्थे। उनी हुलाक कार्यालयका कर्मचारी पनि हुन्। वन फडानीबारे जानकारी नगराएकाले उनीमाथि मिलेमतोको आरोप गाउँलेले लगाएका छन्। वन फडानीमा कारबाहीमा पर्ने त्रासले खकरावासी हरेक दिन उज्यालो हुनासाथ गाउँ छोड्ने र राति फर्कने गर्छन्। त्यहाँ ३ घर दलित समुदाय र अरु सबै मगर समुदायको बासोवास छ। खकरा गाउँमा ३८ घर छन्। उक्त वनका करिब ३ हजार क्यूफिट हरिया सालका रुख काटिएको प्रारम्भिक अनुमान छ।
४ सय हेक्टर क्षेत्रफल रहेको ताल्देवी सामुदायिक वनले हरेक वर्ष कार्ययोजना बनाएर ढलेका रुख आवश्यकताअनुसार बिक्री बितरण र उपयोग गर्न पाउँछन्। तर, हरिया रुख नै ढालिएपछि वन कर्मचारीको संलग्नताको आरोप स्थानीयको आशंका छ।

पकट पटक गाउँमा पुग्दा कोही फेला नपर्ने कारण अनुसन्धान गर्न कठिनाई भएको अनुसन्धान अधिकृत कूलचन्द्र दवाडीको दाबी छ।

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७६ १७:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

वन मुद्दाको डरले गाउँ सुनसान, डेढ महिनासम्म पनि घर फर्केनन्

नारायण शर्मा

नवलपरासी — पूर्वपश्चिम राजमार्गको दुम्किबासबाट ३१ किलोमिटर उत्तर । बाटाका घरैपिच्छे तीजको रमझम छ । टोलभरि नाचगान चलेको छ । नाचगानमा सहभागी सबै फुरुंग छन् । राता पहिरनमा सजिएका चेली आउजाउ बाक्लो छ । 

होंग्सी सिमेन्ट कारखाना रहेको सर्दीबजार चाडबाडको रौनकले धपक्कै बल्दा ८ किलोमिटर उत्तरको खकरा गाउँ भने सुनसान छ । सबैजसो घरका दैलोमा ताला झुन्डिएका छन् । सुनसान गाउँ हेर्दा सबै गाउँले कतै मेलापातमा गए वा कुनै ठूलै घटना भएर कतै हिँडेको जस्तो लाग्छ । गोठमा चौपाया कराइरहेका छन् । तिनलाई घाँसपराल हाल्ने कोही देखिँदैनन् ।

डेढ महिनाअघि खकरा गाउँ जाने कच्ची सडकका दुवै किनारका ८३ वटा सालका रूख काटिएका थिए । पुराना र अग्ला थुप्रै रूख रातारात कटान भएको ३६ दिनपछि सदरमुकामस्थित डिभिजन वन कार्यालयले थाहा पायो । डिभिजनको टोली निरीक्षणमा पुग्दा गाउँमा कोही भेटिएनन् । त्यसै दिनदेखि घर छाडेका गाउँले दिउँसो बस्तीमा टेक्दैनन् ।

वन फँडानी गर्नेलाई कडा सजाय हुने मुद्दा लाग्ने र जेल जानुपर्ने हल्ला गाउँभरि फैलिएको थियो । स्थानीय टाठाबाठाले जो गाउँमा बस्छ उसैलाई वन मुद्दा लगाइन्छ भन्ने हल्ला चलाए । कटान भएको भोलिपल्टबाट गाउँले सबै घर छाडेर भाग्न थाले । गाउँमा ३ घर दलित र अरू घरधुरी मगरको बसोबास थियो । गाउँको जनउज्ज्वल आधारभूत विद्यालयबाट सय मिटर माथिको एउटा घरमा एक्लै बस्दै आएकी जमुना आले चौपाया स्याहार्न घरमै थिइन् ।

संवाददाता आइतबार गाउँमा पुग्दा अपरिचित देख्नासाथ उनी अत्तालिइन् । ‘खै केही थाहा छैन । गाउँमा कोही छैन । म एक्ली भएकाले घरै छु । लोग्ने भारतमा मजदुरी गर्न जानु भाछ,’ उनले भनिन्, ‘छोराछोरी बुटवल पढ्छन् । केही थाहा छैन । म त रूख काट्न पनि गइनँ । माइत गएकी थिएँ ।’ माइतमा चार दिन बसेर फर्कंदा बाटाभरि रूख ढलेको देखेको उनले बताइन् । ‘रूख काट्न नजानेलाई दिनको ५ सय जरिवाना लिने भनेको सुनेकी थिएँ,’ उनले भनिन्, ‘जरिवाना लिन पनि कोही आएका छैनन् ।’ गाउँले बिहानै निस्कने र राति सुत्नमात्र बस्तीमा आउने उनले बताइन् ।

‘कता जान्छन् जान्छन्, राति अबेर फर्किन्छन्,’ उनले भनिन् । कसले के प्रयोजनका लागि रूख काटेका हुन् भन्ने थाहा नभएको उनले बताइन् । त्रासले गाउँमा बस्न नसकेर सोझा स्थानीय भागे पनि जनप्रतिनिधि, दलका अगुवा, प्रहरी र प्रशासन बेखबर जस्तै छ । त्यत्रो सिंगो गाउँमा भागाभाग हुँदासमेत निमुखा गाउँलेलाई घर फर्काउन कसैलाई चासो छैन । पूर्वी नवलपरासीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णुबहादुर कार्कीले कुरा बुझेर प्रहरी खटाउने जानकारी टेलिफोनमा दिए । उनले भने, ‘वन अधिकृतले अनुसन्धान गरिरहेको छु भनेकाले छानबिन भइरहेको होला भन्दै छु । अब प्रहरी खटाउने हो ।’

रूख काटिएपछि डिभिजन वन कार्यालय पूर्वी नवलपरासीले अनुसन्धानका लागि दुम्किबास सबडिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख कुलचन्द्र दवाडीको नेतृत्वमा टोली खटाएको छ । ‘तालदेवी सामुदायिक वन रहेको खकरामा तीनपटक पुगेँ । रेन्जरहरूको टोलीलाई दुईपटक पठाएँ,’ दवाडीले भने, ‘गाउँका सबै घरमा तालाबन्दी छ । मान्छे नै भेटिन्नन् । अनुसन्धान गर्नै समस्या भयो ।

स्थानीय नभेटिएपछि सोधखोज गर्न पाइएन ।’ रूख कटानमा बाहिरको मान्छे गएको पत्ता नलागेको उनले बताए । त्यहाँ करिब ३१ सय क्युफिट काठ काटिएको अनुमान छ । प्रचलित मूल्यअनुसार करिब २५ लाख रुपैयाँ तिर्नुपर्ने र त्यसको डबल बिगोमा परिने र जेल सजायसमेत हुने हल्ला चलाइएपछि त्रासले सोझा गाउँले भागाभाग गरेका हुन् ।

हरिया रूख कटानमा तालदेवी सामुदायिक वन समूहका अध्यक्ष दीपक जीसी, सचिव जयबहादुर बाह्रघरे र वडाध्यक्ष अध्यक्ष रनबहादुर झेडीमगर र डिभिजन वन कार्यालयकै उच्च कर्मचारीको संलग्नता रहेको स्थानीयको आरोप छ । डिभिजन वनकै कर्मचारी र सामुदायिक वनका पदाधिकारीको मिलेमतोमा रूख कटान भएको र आर्थिक लेनदेनको काम ढिलो हुँदा कुरा बाहिर आएको समूहका पूर्वअध्यक्ष चक्रपाणी तिमिल्सिना बताउँछन् । तालदेवी सामुदायिक वन विनयीत्रिवेणी गाउँपालिका–५ मा पर्छ ।

गाउँपालिका अध्यक्ष डम्बर जीसीले गाउँले डराएर भागेको बताए । ‘साथीहरू पुग्नु भाछ, निमुखा गाउँलेलाई केही हुँदैन भनेकै छौं,’ उनले भने । डिभिजन वन कार्यलयका प्रमुख पूर्णेश्वर सुवेदीले रूख फँडानीका बारेमा अनुसन्धान भइरहेकाले प्रतिवेदन आउने बेलासम्म पर्खनुपर्ने बताए ।

प्रकाशित : भाद्र १६, २०७६ ०९:४५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×