जसलाई तीजले छोएन

कान्तिपुर संवाददाता

कास्की — एक हातले चर्खा घुमाइरहेकी छन् । अर्को हातमा धागो छ । देशभर तीजको रमझम चल्दा मेखमाया तामाङलाई भने नारीको यो तीजले छोएन । अघिपछि जस्तै तीजको दिन बिहानै २ वर्षका छोरालाई लिएर दिनभरि चर्खा घुमाइन् । 

पोखराको लामाचौरमा चर्खा घुमाउँदै युवती । तस्बिर : विना थापा/कान्तिपुर 

धादिङ घर भई पोखरा लामाचौरमा बस्दै आएकी तामाङ चर्खा नघुमाई बिहान बेलुकी हातमुख जोडन नपाउने सुनाउँछिन् । उनले पोखरा बगरदेखि एक पसलबाट ऊन किनेर लान्छिन् र चर्खाबाट धागो बनाउँछिन् ।

‘एकदिन खाली रह्यो भने आफैंलाई घाटा हुन्छ, जति धरै चर्खा घुमायो, त्यति नै पैसा आउँछ,’ तामाङले भनिन्, ‘तीजले खासै छोएको छैन, एक दिनभरि भनेको मेरो लागि धेरै समय हो, त्यो समयमा मैले एक दुई केजी धागो बनाउन सकें भने,कमसेकमा दुई छाक त टर्छ ।’

उनका श्रीमान्ले ज्यामी काम गर्छन् । दुवै जना भएर काम गरेको पैसाले घरपरिवार हेर्न र आफूहरू खान ठिक्क भएको उनी सुनाउँछिन् । आफैं काम नगरी मुखमा माड नपर्ने ज्यामी काम गरेकी भाइशुभा गुरुङ बताउँछिन् । गोरखा घर भई पोखरा बगालेटोल बस्दै आएकी गुरुङ तीजको दिन बिहानैदेखि बेल्चा हातमा लिएर घर बनाउन मसला मुछ्दै थिइन् ।

‘यति नगरी खान पाइँदैन, नाचगान हेरेर बेलुकी के खाने,’ गुरुङ भन्छिन्, ‘छोराछोरी पाल्नैपर्‍यो, सानसान्,ै आफैं काम गरेर खान सक्दैनन् ।’ उनका श्रीमान् दोस्रो बिहे गरी पोखरामै बसेका छन् । श्रीमान् त्यसरी बसेपछि गुरुङले दैनिक रूपमा बिहानदेखि बेलुकीसम्म ज्यामी काम गरेरै गुजरा गर्दै आएकी छन् ।

‘एक्लै भएको भए रमाइलो हेर्न जान हुन्थ्यो,’ गुरुङसँगै काम गरेकी रोल्पा घर भएकी चन्द्र रोका भन्छिन्, ‘खाने मुख धेरै छन्, एकैछिनको रमाइलोले बेलुका छाक टार्नै गाह्रो । चाडबाड त नआए नि हुने हो ।’

प्रकाशित : भाद्र १७, २०७६ ०९:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बनिनसक्दै भासियो स्वास्थ्यचौकी भवन

अगन्धर तिवारी

पर्वत — स्थानीयबासीको बिरोध हुँदाहुँदै कमजोर जग्गामा निर्माण गरिएको कार्कीनेटा स्वास्थ्यचौकी भवन भासिएको छ । फलेबास नगरपालिका–१ कार्किनेटास्थित खाल्टाथरमा निर्माणाधीन भवन जमिनसहित भासिन थालेको हो । 

डेढतले ९ कोठाको भवन करिब ३ रोपनी क्षेत्रमा अढाई करोड लागतमा निर्माणाधीन थियो । स्वास्थ्यचौकी तत्कालीन द्वन्द्वकालीन संरचना निर्माणको सूचीमा निर्माण हुन लागेको हो ।

नयाँ भवन बनेपछि सेवासुविधासमेत थप हुने आशामा रहेका स्थानीयवासी भवन निर्माण नहुँदै दुबै तर्फको जमिन भासिन थालेपछि निराश छन् । निर्माण सकिने समयमा भवनको बाहिरी बरन्डातर्फको भाग धस्सिएको छ । चारैतर्फ पानी तर्काउन बनाइएको नाली र बरन्डा धस्सिएपछि भवनको मुख्य संरचनासमेत भत्किने खतरामा पुगेको छ ।

०७४ वैशाखमा निर्माणको काम थाल्ने बेलैमा स्थानीयले कमजोर जग्गामा नबनाउन भन्दै विरोध जनाएका थिए । अन्यत्र विकल्प हुँदाहुँदै यहाँ बनाउन उपयुक्त नभएको विषय पटकपटक सुझाएको स्थानीय भूपेन्द्र पोख्रेलले बताए । जग्गा छनोट समितिले दुईतर्फी सडकको बीचमा धाँजा फाटेको र निरन्तर पहिरो खसिरहेको जमिनमा भवन निर्माणको निर्णय गरेको स्थानीयको आरोप छ ।

यही कमजोर जमिनमा भवन डिभिजन कार्यालयले समेत अख्तियारी दिएपछि भवन नबन्दै पनि पहिरोले पुरेको थियो । ‘हामीले धेरैपटक त्यहाँ हुँदैन भनेका थियौं,’ स्थानीय एकप्रसाद श्रेष्ठले भने, ‘उतिबेला कसैले सुनेनन् । अहिले यस्तो अवस्था भयो ।’

भवनको जग खन्ने समयमै जमिनको तलमाथि दुवैतर्फ पहिरो गएको थियो । गत सातादेखिको वर्षाले भवन आसपासको चारैतिर पहिरो गएको छ । भवनकै विभिन्न स्थानमा क्षति पुगेपछि अगाडि र पछाडिको भागमा ग्याभिन जाली लगाइएको थियो ।

भवन निर्माण नहुँदै निरन्तर पहिरो गएपछि स्थानीयले अन्तै बनाउन माग गरेका थिए । स्वास्थ्यचौकीको भवनभन्दा तलमाथि दुवैतर्फ बस्ती भएकाले पनि पहिरो खस्दा दुवैतर्फको बस्तीलाई थप क्षति पुर्‍याउने स्थानीय शिव पौडेलले बताए ।

केही राजनीतिक व्यक्तिले आफूलाई पायक पार्ने गरी कमजोर जमिन छनोट गरेको आरोप स्थानीयको छ । दलीय संयन्त्रका नाममा कांग्रेस, एमाले र माओवादीका स्थानीय नेताले जोखिम भएको जग्गा छनोट गरेको पोख्रेलले बताए । ‘डाँडाबारीमा जग्गा हुँदाहुँदै सीमित व्यक्तिको स्वार्थमा यहाँ बनाइयो । उतिबेला हुँदै हुन्न भनेर विरोध गरेकै हो,’ पोख्रेलले भने, ‘अहिले बल्ल देखियो ।’

निःशुल्क जग्गा पाउँदापाउँदै तत्कालीन गाविसबाट रकम विनियोजन गरेर जग्गा किनेको उनले जनाए । उनका अनुसार स्थानीय नारायण शर्मा, शालिग्राम शर्मा, एकनारायण शर्मालगायतले निर्माणाधीन भवनदेखि करिब ४ सय मिटर टाढाको जग्गा स्वास्थ्यचौकीलाई निःशुल्क उपलब्ध गराउने वाचा गरेका थिए तर राजनीतिक पहुँचका आधारमा कमजोर भूबनोटको जमिन छनोट गरेको नारायण शर्माले बताए ।

भवन निर्माण जिम्मा पाएको नयाँबाटो सूर्योदय जेभीका सञ्चालक कुलराज पोख्रेलले कमजोर जमिन र समयमा काम गर्ने वातावरण नहुँदा क्षति भएको बताए । ‘गत भदौमै हस्तान्तरण गर्नुपर्ने हो,’ उनले भने, ‘सुरुमै जमिन खार्न नदिएर एक वर्ष काम रोकियो,’ उनले भने, ‘कुनैबेला स्थानीयको विवादले गत हिउँदमा बजेट नभएर काम रोकियो । बर्खा लागेपछि बजेट आयो, अहिले पहिरोले बिजोग छ ।’

भवन डिभिजन कार्यालय कास्कीले उक्त भवनको क्षति प्राकृतिक कारणले भएको भन्दै पुनः स्टमेट गर्न लागिएको जनाएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र १७, २०७६ ०९:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्