बागलुङ 'मुक्तिनाथको गेट’

प्रकाश बराल

बागलुङ — होटल व्यवसायीले बागलुङलाई ‘मुक्तिनाथको गेट’ नाम दिएका छन् । भारतीय र आन्तरिक पर्यटक यही बाटो भएर मुक्तिनाथ जान थालेपछि व्यवसायीले पर्यटक आर्कषणका लागि नामाकरण गरेका हुन् । 

मुस्ताङ घुम्ने पर्यटकलाई कम्तिमा एकदिन अड्याउन नारा दिएको उनीहरू बताउँछन् । नारासँगै पर्यटनका कार्यक्रम पनि बनाएका छन ।

मुक्तिनाथ हिंडेका पर्यटकलाई कम्तिमा एक दिन बसालेर यहाँको कालिका भगवती मन्दिर, पञ्चकोट, ढोरपाटन, गलकोट, भकुण्डे लगायत क्षेत्र घुमाउन पहल गर्न गेटको नाम दिएको होटल संघका अध्यक्ष निलेस राजभण्डारीले बताए । त्यसका लागि जिल्लामा पर्यटक अड्याउने पूर्वाधारसमेत बनेको उनले बताए । ‘सदरमुकाममा दैनिक ३ हजारसम्म पाहुना राख्न सकिन्छ,’ राजभण्डारीले भने, ‘हामीले अझै धेरै प्याकेज बेच्न सकेका छैनौं ।’ केही बर्षदेखि आन्तरिक पर्यटकले बागलुङका अधिकांस होटल खचाखच भइरहन्छन् ।

ठूलो आकारका होटल थपिएपछि पर्यटक बढेको उनीहरूको बुझाई छ । ‘प्रचार गर्न नसक्दा कालिका मन्दिरमा आएका पाहुनालाई अझै बजारमा भित्राउन सकिएको छैन,’ अर्का व्यवसायी अर्जुन चोखालले भने, ‘पाहुना आर्कषित गर्न सरसफाई र खानाको गुणस्तर सुधारको काम भएका छन् ।’

अधिकांस होटलले कार्यक्रम हल बनाउन थालेका छन् । प्याकेज तथा बस रिर्जभ गरेर आएका पाहुनाले सास्कृतिक कार्यक्रम, अन्तरक्रिया र छलफल गर्न चाहने भएकाले सबै होटलमा हलको व्यवस्था गरिएको उनले बताए ।

बागलुङदेखि मुक्तिनाथका लागि सिधा यातायातका साधन पाउन थालेपछि देशभरका पर्यटकको रोजाई बढ्न थालेको हो । ‘यसरी आएका पाहुनालाई केही दिन बस्ने वातावरण हामीले बनाउन खोजेका हौं,’ राजभण्डारीले भने, ‘राजधानीका ट्राभल एजेन्सीले पनि प्याकेजमा पाहुना पठाउन थालेका छन् ।’ यहाँका होटलले पनि मुक्तिनाथ जाने जिप र बसका लागि सम्पर्क गराउने काम गर्छन् ।
बागलुङमा दर्जनबढी सहकारी छन् ।

तीनको अबलोकनका लागि पनि दैनिक २ सयसम्म भ्रमणमा आउने गरेका छन् । ‘हामीले बचत तथा ऋण, उत्पादन, कृषि र पशुपालन सहकारीका केही नमूना बनाएकाले अवलोकनकर्ता दैनिक आउने गर्छन्’ जिल्ला सहकारी संघका अध्यक्ष दीपक गौतमले भने, ‘पर्यटन प्रवर्द्धनमा पनि उनीहरू सहयोगी भएका छन् । अन्य प्रयोजनका लागि आएपनि बागलुङ कालिकाको दर्शन र पञ्चकोट भ्रमण उनीहरूको पहिलो रोजाई बन्ने गरेको हो ।

पाहुना बढ्न थालेपछि होटल व्यवसायीले लगानीसमेत थपेका छन् । चोखालले एक करोड लगानीमा कालिका मन्दिर नजिकै समिट रेष्टुरेन्ट संचालनमा ल्याएका छन् । अध्यक्ष राजभण्डारीले पनि झण्डै डेढ करोड लगानी थपेर भवन बनाए ।

रेड एप्पल होटलले शुरुमै ५ करोड लगानी गरेको थियो भने राजन होटलमा ३ करोड लगानी भएको संचालक राजन शाक्यले बताए । ब्राउन आईजकी संचालक मीना श्रेष्ठले भनिन्, ‘ठूलो पार्टीलाई अब पोखरा पुग्न पर्दैन । पार्किङ, फ्रि वाईफाई, सरसफाई र गीतसंगीतको व्यवस्थापनले होटलमा कार्यक्रम गर्ने चलन बढेको छ ।’

व्यवसायीले गर्ने मेला महोत्सवले होटल व्यवसायमा लगानी र व्यवसाय बढेको बागलुङ उद्योग बाणिज्य संघका अध्यक्ष युवराज राजभण्डारी बताउँछन् । ‘महोत्सवमार्फत पर्यटक भित्राउने पहल भएको छ,’ उनले भने, ‘सामाजिक संस्थाले पनि राष्ट्रियतहका सम्मेलनमा बागलुङ रोज्न थालेका छन् ।’

प्रकाशित : भाद्र १०, २०७६ ०९:०७
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बनिनसक्दै लोकमार्ग अतिक्रमण

प्रकाश बराल

बागलुङ — जिल्लामा मध्यपहाडी लोकमार्गमा सूचीकृत सडक बनिनसक्दै अतिक्रमणमा पर्न थालेको छ । स्थानीयले मध्यभागबाट २५ मिटरभित्रै आएर संरचना बनाइरहेका छन् । 

बडीगाड गाउँपालिका–५ ग्वालीचौरमा जग्गा प्लटिङ गर्ने निहुँमा डोजर लगाइँदा सडक भासिएको छ । प्लटिङ गर्नेहरूले कालोपत्रेसमेत कोट्याएको लोकमार्ग आयोजनाका इन्जिनियर किरण श्रेष्ठले बताए । ‘सडकमै डोजर लगाइदिएर पहिरो खसिसक्यो, सडकको सुरक्षा कसले गर्ने ?’ उनले भने, ‘प्रशासनमा जानकारी गराएका छौं, हस्तान्तरण नभएको सडकमा अतिक्रमण बढ्यो ।’

काठेखोला गाउँपालिकाको बिहुँमा भूकम्प पुनर्निर्माण प्राधिकरणमार्फत बनेका घरले पनि सडक मिचेका छन् । सडकको मध्यभागबाट ५ मिटर दूरीमै बनाइएका ती घरलाई स्थानीय तहबाट अनुगमनसमेत नगरी अनुदान रकम भुक्तानी दिइएको छ ।

स्थानीय कृष्ण भट्टराई, इन्द्र थापालगायतले प्लटिङ गरेर राजमार्ग भत्काएको बडिगाड गाउँपालिका अध्यक्ष मेहरसिंह पाइजाले बताए । ‘राजमार्गछेवैमा आएर यस्तो नगरौं भनेको मानेनन्,’ पाइजाले भने, ‘राजमार्ग नै भत्केकाले हामीले जवाफ दिनुपरेको छ ।’ पाइजाका अनुसार उनीहरूले जग्गाको मुआब्जा नपाएको भन्दै प्लटिङ गरेका हुन् । आयोजनाले जग्गाबाहेक निर्माण भइसकेका संरचनाको भने मुआब्जा दिएको छ । वास्तविक जग्गाधनीले भन्दा खरिद गरेर प्लटिङ गर्नेले सडक मिचेको पाइजाले आरोप लगाए ।

केहीले मापदण्डबारे जानकारी नहुँदा पनि सडकक्षेत्रमा घरटहरा बनाएको भेटिएको छ । ‘सडक निर्माणाधीन क्षेत्रमा सूचना टाँस गरेको भए धेरैलाई थाहा हुन्थ्यो, जानकारीबिना घर बनाइयो,’ काठेखोला–६ का इन्द्रलाल विकले भने, ‘अन्यत्र जग्गा छैन, भएको जग्गामा बनाएको छु ।’

उनको सहित यहाँका आधा दर्जन घर मापदण्ड मिच्नेमा पर्छन् । केहीले आवास र केहीले व्यापारिक प्रयोजनले बनाएका छन् । अनुगमन र मूल्यांकन गर्ने प्राविधिकले पनि उक्त जग्गा मापदण्डमा पर्छ भन्ने सूचना नदिएको विकले बताए । मध्यपहाडी लोकमार्गमा सूचीकृत हुनुअघि ग्रामीण सडक खन्दा नै उनी विस्थापितमा परेका थिए ।

अक्षेते बजारमा पनि केही घर निर्माणाधीन छन् । मापदण्डमा पर्ने सूचना पाएपछि केहीले काम रोकेका छन् । उनीहरू अतिक्रमण नभई अस्थायी रूपमा व्यवसाय गर्न लागेको बताउँछन् । बागलुङदेखि अक्षेतेसम्मका १५ घर भने मुआब्जा नपाएर सरेका छैनन् ।

मध्यपहाडी लोकमार्गले मुआब्जा नदिएकाले घर हटाउन नसकेको ठेकेदार पक्षका इन्जिनियर पुष्प शाहीले बताए । ‘आयोजनाले मुआब्जा नदिएको ठाउँमा हामीले घर भत्काएर चक्लाउन पाएका छैनौं,’ उनले भने, ‘ठेक्का लिएर पनि आयोजनाकै काम बाँकी हुँदा पूरा गर्न पाएनौं ।’

जथाभावी घर बनाउँदा सडक साँघुरो बनेको छ । गलकोटको हटिया बजारमा अधिकांश घर सडकनजिकै बनिरहेका छन् । मल्मको बाँसखोला, बडिगाडको खरवाङ र भीमगिठे बजार भने दोहोरो सवारीसमेत चल्न नमिल्ने गरी कच्ची छाप्रा बनाइएका छन् । व्यापार गर्नेले सडक नै छेकेर सामान राखेका छन् ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी लुकबहादुर क्षेत्रीले मापदण्ड मिचेर घर बनाउन कसैलाई छुट नभएको बताए । ‘लोकमार्ग सूचीकृत भएपछि बनेका संरचना कुनै पनि बेला भत्काउनुपर्छ, त्यति बेला क्षतिपूर्ति पाइँदैन,’ उनले भने, ‘स्थानीय तह र आयोजनाले यो सूचना प्रवाह गर्नैपर्छ ।’

लोकमार्ग खुल्यो
साउन १९ मा तुरतुरे ताल फुटेपछि भासिएको मध्यपहाडी लोकमार्गको २ सय मिटर सडक बुधबारदेखि एकतर्फी खुलेको छ । १५ दिनसम्मको प्रयासबाट एकतर्फी सडक खुलेको क्षत्रीले बताए । आयोजना र स्थानीय तहले संयुक्त रूपमा दुवै तर्फबाट डोजर लगाएर सडक खुलाएका हुन् ।

बागलुङ बजारदेखि पर्वतको पाङ जोड्ने गरी बन्न लागेको झोलुंगे पुलका कारण मालढुंगा–बेनी सडक भने दैनिक केही समयलाई बन्द हुने भएको छ ।

प्रजिअ क्षत्रीको अध्यक्षतामा यातायात व्यवसायी समेतको बैठकले काम नसकिएसम्म दैनिक बिहान १० देखि साढे ४ बजेसम्म सडक बन्द गर्ने निर्णय गरेको हो । नेपालकै अग्लो र लामो पुलको संरचना निर्माण गर्दा ढुंगामाटो खसेर दुर्घटना हुने भन्दै सडक रोकिएको हो ।

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७६ ०८:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT