बालुवा चाल्ने हातमा मेसिन

विना थापा

कास्की — ‘बिहान उठ्नेबित्तिकै बालुवा चाल्न खोलामा पुग्न पर्थ्यो । दिनभरि बालुवा चाल्दा पनि छाक टार्न समस्यै हुन्थ्यो,’ पोखरा–१९ गोस्तेकी हेममाया तामाङ भन्छिन् । यतिबेला भने उनले बालुवा होइन, तान बुन्न थालेकी छन् । यसले उनी निकै खुसी छिन् ।

‘खोलाको निर्भरता छाडेर घरमै पैसा कमाउन पाएकोमा खुसी छु,’ उनले भनिन्, ‘मेरो जीवनमा सर्पले काँचुली फेरेजस्तै महसुस भएको छ ।’ जुनेली आमा समूहको सचिवसमेत रहेकी तामाङको घरमा कपडा बुन्ने तान जडान भएको हो । यसबाट आफु आत्मनिर्भर हुने उनले सुनाइन् ।


तानमा झोला, पछ्यौरा, कोटलगायत कपडा बुन्छिन् । उनीजस्ता १६ जनाले डेढ महिनादेखि तान बुन्ने तालिम लिइरहेका छन् । यसै क्रममा उनीहरूले तान पाएका हुन् । पोखरा महानगरका उपप्रमुख मञ्जुदेवी गुरुङले सोमबार तानको उद्घाटन गरिन् । महानगरको उपप्रमुखसँग महिला कार्यक्रमअन्तर्गत छुट्टिएको १३ लाख रुपैयाँ बजेटले १७ वटा तान किनेर महिलालाई निःशुल्क दिइएको हो । महिलालाई आर्थिक रूपमा सबल बनाउनुका साथै सामाजिक, राजनीतिक स्थापितका लागि कार्यक्रम ल्याइएको गुरुङले बताइन् । कार्यक्रमले आत्मनिर्भर बन्न सक्ने विश्वास उनले व्यक्त गरिन् ।


तानमा झोला बुन्दै गरेकी माया गौतमले पहिला खोलाको कामबाहेक अरू केही काम गर्न नपाइएको बताइन् । ‘अहिले बसीबसी मेसिनमा झोला बुन्न पाउँदा निकै खुसी लागेको छ,’ गौतम भन्छिन्, ‘यहीअनुसार अघि बढेर उत्पादन गर्ने र बजार पनि सहजै पाउने भए कसैसँग हात फैलाउन पर्दैन ।’ उनका अनुसार झोलाको तान लगाउन तीन दिन लाग्छ, हप्ता दिनमा सकिएको एउटै तानमा ५ वटासम्म झोला बन्छन् । महिलाहरूले बुटिक, डिजाइनिङ, पेन्टिङ र सिलाइलगायत काम गर्छन् ।


शान्ति गुरुङ भन्छिन्, ‘घामपानी नभनी बालुवा झिक्नुभन्दा झोला बुन्नु धेरै सजिलो छ । बिक्रीका लागि सहज बनाइदिए आत्मनिर्भर हुन सक्छौं ।’ ७० घर रहेको गोस्तेमा, स्थानीयभन्दा बाहिरी जिल्लाबाट आएर बसोबास गर्नेको संख्या धेरै छ । उपप्रमुख गुरुङका अनुसार विभिन्न वडाका निम्न वर्गका महिलालाई कटिङ, पशुपालनलगायतमा महानगरले गत आर्थिक वर्षमा २ करोडको लगानि गरेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २९, २०७६ १२:०६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पोखरामा ट्होटे पर्व (तस्बिरहरु)

विना थापा

कास्की — गुरुङ सामुदायले मंगलबार पोखरामा ट्होटे पर्व तामझामका साथ मनाएका छन् । चैत र साउन महिनाको अन्तिम मंगलबार ट्होटे पर्व मनाइन्छ । कार्यक्रमको आयोजना तमु धिं नेपालले गर्दै आएको छ । तमु धिंका उपाध्यक्ष हुम बहादुर गुरुङका अनुसार गुरुङ भाषामा ‘ट्हो’ को अर्थ ‘राज्य’ र ‘टेको’ अर्थ ‘धपाउने’ वा राज्यबाट शत्रुलाई लखेट्नु हो । गाउँमा भने भूतप्रेत धपाउने पर्वको रुपमा मनाउने गरिन्छ ।

अहिलेको अवस्थामा भने विभिन्न विकृति अन्त्यका साथै भ्रष्टाचार विरुद्ध र हक अधिकार सुनिश्चितताको रुपमा मनाउन थालेको गुरुङले बताए । यो पर्व विशेष गरी कास्की, स्याङ्जा तनहुँ र लम्जुङ लगायतका जिल्लामा मनाइन्छ । पर्व मनाउनका लागि विदेशमा रहेका गुरुङ सामुदायका व्यक्तिहरु समेत बिदामा आउने गर्छन् । पोखराको बगरदेखि विभिन्न झाँकी, कृषि सामग्री, बाजागाजा सहित निकालिएको र्‍याली बागबजार, भैरवटोल, सिदार्थचोक, महेन्द्रपुल हुँदै नयाँबजारस्थित तमु धिं कार्यलयमा पुगेको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७६ १६:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्