अमेरिकीले बनाएको होमस्टे उत्कृष्ट- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

अमेरिकीले बनाएको होमस्टे उत्कृष्ट

राइनासकोटबाट बुद्ध, मनास्लु, अन्नपूर्ण, डा. हर्क हिमाल, गणेश, माछापुच्छ्रे, लमजुङलगायत करिब दुई दर्जन हिमशृंखला नियाल्न सकिन्छ
आश गुरुङ

लमजुङ — एक अमेरिकी नागरिकको पहलमा निर्माण गरिएको लमजुङको राइनासकोट सामुदायिक होमस्टे यस वर्ष उत्कृष्ट घोषित भएको छ । २०७२ वैशाख १२ को भूकम्पमा परेर घरहरू भत्किएपछि अमेरिकी नागरिक नताशा वजनाइक को सहयोगमा राइनासकोटका १४ घर पुनर्निर्माण गरिएको थियो ।

पुनर्निर्माणपछि उक्त घरहरूलाई होमस्टेको रुपमा विकसित गरिएको थियो । राइनास होमस्टे २ वर्षको अवधिमै गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन मञ्च (भिटोफ) नेपालले उत्कृष्ट होमस्टे घोषणा गरेको हो ।


राइनास नगरपालिका–९ राइनासकोटसहित ३ गाउँलाई भिटोफ नेपालले सन् २०१८ को गन्तव्य गाउँ घोषणा गरेको थियो । गएको सेप्टेम्बर २७ तारिखमा विश्व पर्यटन दिवसको दिन भिटोफले राइनासकोटसहित मुगुको मुर्मा, रामेछापको दोरम्बा गरी ३ गाउँलाई गन्तव्य गाउँ घोषणा गरेको थियो । यी ३ गाउँबाट राइनासकोट उत्कृष्ट हुन सफल भएको भिटोफका अध्यक्ष ध्रुव सिंखडाले बताए ।


गन्तव्य गाउँ घोषणापछि पर्यटकको चहलपहल, होमस्टेको सेवासुविधा, सरसफाइसहितका व्यवस्थापन, पाहुनाको स्वागतसत्कार, प्राकृतिक तथा साँस्कृतिक दृश्यावलोकन लगायतलाई आधार मानेर उत्कृष्ट ठहर्‍याइएको उनले जनाए । ‘हामीले वर्ष गन्तव्य घोषणा गरेका गाउँको निरीक्षण तथा अवलोकन गर्छौं । नयाँ सम्भावनाको खोजी गर्छौं । राम्रा त सबै राम्रा छन् । राम्रामध्ये झन राम्रो छान्छौं,’ उनले भने, ‘छान्दै जाँदा यसपटक लमजुङको राइनासकोट पर्‍यो ।’


उनका अनुसार गतवर्ष कास्कीको कालाबाङ घडेरी उत्कृष्ट होमस्टेमा परेको थियो । भिटोफले सन् २०१४ मा लमजुङकै काउलेपानीलाई उत्कृष्ट होमस्टे घोषणा गरेको थियो ।


भिटोफले बुधबार काठमाडौंमा आफ्नो २३ औं वार्षिक साधारण सभामा राइनासकोटलाई यसवर्षको उत्कृष्ट होमस्टे घोषणा गरेको छ । राइनासकोटलाई भिटोफले नगद ११ हजार १ सय ११ रुपैयाँसहित सम्मानपत्र प्रदान गरिएको छ । पूर्व वनमन्त्री शंकर भण्डारीले सम्मानपत्र र भिटोफका अध्यक्ष सिंखडाले पुरस्कार वितरण गरेका थिए ।


पुरस्कार ग्रहणपछि राइनासकोट होमस्टे व्यवस्थापन समितिकी उपाध्यक्ष विष्णु गुरुङले उत्कृष्ट होमस्टेमा परेको राइनासकोटले जिल्लाकै इज्जत बढाएको बताइन् । ‘गण्डकी प्रदेश सरकारले पर्यटनबाटै प्रदेश समृद्धिको आधार खोजिरहेको छ । राइनासकोटलाई उत्कृष्ट ठहर्‍याउँदा हामी हर्षविभोर छौं,’ उनले भनिन् ।


राइनासकोटबारे यसैवर्ष पत्रकार विक्रम न्यौपानेले निर्माण गरेको वृत्तचित्र उत्कृष्ट दोस्रो ठहरिएको थियो । यसले पनि राइनासकोटको पर्यटन प्रवर्द्धनमा थप टेवा पुगेको उनले बताइन् । भूकम्पपछि पुनर्निर्माण गरिएको राइनासकोटका १४ घरमा होमस्टे सञ्चालन गरिएको छ ।


राइनासकोट गाउँ पुनर्निर्माणका लागि नताशा एक्लैले १ करोड ६० लाख रुपैयाँ खर्च जुटाएकी छन् । ९० लाख रुपैयाँ स्थानीय आफैंले जुटाएका थिए । होमस्टे व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष खडबहादुर गुरुङका अनुसार राइनासकोटको प्रचारप्रचार गर्न पहिलोपल्ट २०६३ सालमा पहिलो राइनासकोट महोत्सव गरिएको थियो । निरन्तरता नपाएपछि बेला–बेला मेला तथा महोत्सवको आयोजना हुँदै आएको थियो । राइनासकोटको पुनर्निर्माण पछि होमस्टे सञ्चालन गर्न गाउँले एकजुट भएको उनले बताए । ‘गाउँ एक भएमा सबैको सहयोग पाइने रहेछ,’ उनले भने ।


राइनासकोटबाट बुद्ध, मनास्लु, अन्नपूर्ण, डा.हर्क हिमाल, गणेश, माछापुच्छ्रे, लमजुङ लगायत करीब दुई दर्जन हिमशृंखला नियाल्न सकिन्छ । १५ औं सताब्दीमा तत्कालीन लमजुङका राजा यशोब्रह्म शाहका कान्छो छोरा द्रब्य शाह राइनासकोटमा बसेको इतिहास छ ।


राइनासकोट भन्दा पारीपट्टी गोरखाको लिगलिगकोटमा दौड जितेपछि उनी उक्त क्षेत्रको राजा बनेका थिए । राइनासकोटमा बाइसेचौबिसे राज्य शासनकालमा निर्माण गरिएका किल्ला, स्थानीय कालिका, कोटेश्वर महादेव, थानीमाई मन्दिर र अन्य कोट तथा गढी छन् । तनहुँबाट लमजुङ प्रवेशद्वार पाउँदीबाट करीब ३ घण्टाको पैदल वा २ घण्टाको सवारी यात्रापछि राइनासकोट पुग्न सकिन्छ ।

प्रकाशित : श्रावण १६, २०७६ १०:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सानो असावधानीले ठूलो क्षति

आश गुरुङ

लमजुङ — दोर्दीखोलामा ४ वटा जलविद्युत् आयोजना निर्माणाधीन छन् । यीमध्येको माथिल्लो दोर्दी ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनामा साउन ८ गतेको बाढीले धनजनको क्षति पुर्‍यायो । 

आयोजनामा कार्यरत ५ कामदारको बाढीमा परेर मृत्यु भयो । ५ कामदार हराइरहेका छन् । धनजनको क्षति भएको आयोजनामा केही सामान्य सावधानी नअपनाउँदा ठूलो क्षति बेहोर्नुपरेको गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङले बताएका छन् । उनका अनुसार विपद् सूचना प्रणाली जडान गरेको भए क्षति हुँदैनथ्यो ।

दोर्दीको घटनाले पाठ सिकाएको उनले बताए । ‘हामी सचेत भएका छौं । यो काम निर्माण कम्पनी, आयोजना आफैंले गर्दा पनि हुने हो । हाम्रा निकायको पनि ध्यान पुगेन,’ उनले भने, ‘हामीले सिस्टम जोड्ने भन्दाभन्दै बर्खा लागिगयो, बाढी आएर धनजनको क्षति भयो ।’ व्यवस्थापन क्रममा प्रकोपसम्बन्धी इन्फर्मेसन सिस्टम मात्रै जोडिदिएको भए सम्भवतः दोर्दी घटनामा भौतिक क्षति भए पनि मानवीय क्षति नहुने उनले बताए । लिबर्टी इनर्जी कम्पनीले दोर्दीखोलामा २५ मेगावाट क्षमताको आयोजना निर्माण गरिरहेको छ ।

आयोजनालाई प्रभावित पार्ने गरी आएको बाढीले धनजन र आयोजनामा क्षति पुर्‍याएको आयोजना निर्देशक राजेन्द्र वस्तीले बताए । ‘एक्कासि बाढी आउँदा आश्चर्यमा परेका छौं,’ उनले भने । बाढीले हेडवर्कस्को डिसेन्डरमा काम गरिरहेका कामदारलाई बगाएको हो । ‘माथिल्लो क्षेत्रमा निर्माण भइरहेको सुपरदोर्दी जलविद्युत् आयोजना ‘ख’ साथीहरूले बाढी आयो भनेपछि समयमै कामदारलाई खबर गरेका हौं । ज्यान जोगाउन भागेका र बासस्थानमा गएका मथि बाढी जाइलागेको हो,’ उनले भने ।

बाढीले पुर्‍याएको क्षतिबारे बुझ्न आएका मुख्यमन्त्रीले बाढीपहिरोको जोखिम भएको खोलानालाको मुहान तथा जलाधार क्षेत्रमा हेलिकप्टर द्वारा भूक्षयको सर्वेक्षण तथा अवलोकन गर्न प्रदेश सरकारको ध्यानाकर्षण भएको बताए । ग्रामीण सडकले उद्दार तथा राहतका काममा अप्ठ्यारो परेको भन्दै यसमा पनि प्रदेश सरकारको ध्यानाकर्षण भएको उनको भनाइ छ । अन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री हरिबहादुर चुमानले नारायणी नदी बेसिनका नदीमा विपदसम्बन्धी सूचना प्रणाली जडान भए पनि खोलानालामा उक्त प्रणाली नजोडिँदा समस्या आएको बताए ।

लमजुङको दोर्दीखोलाको बाढीले माथिल्लो दोर्दी 'ए’ को हेडवर्क्स र कामदारको क्याम्पमा पुर्‍याएको क्षति  निरीक्षण गर्दै गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङलगायत । तस्बिर : आश/कान्तिपुर

मृतक र बेपत्ता परिवारलाई १० लाख
बाढीमा ज्यान गुमाएका तथा बेपत्ता कामदारका परिवारलाई जनही १० लाख रुपैयाँ राहत दिने प्रक्रिया थालिएको छ । मृतक परिवारले किरिया खर्चबापत ५० हजार रुपैयाँ, आउनेजाने खर्च ५० हजार रुपैयाँ र तत्कालीन राहत १ लाख रुपैयाँ पाइसकेको निर्देशक वस्तीले बताए । मृतकका परिवारलाई बिमा रकम पनि उपलब्ध हुनेछ ।

१ लाख रुपैयाँ जिल्ला प्रशासन कार्यालयमार्फत विपद् व्यवस्थापन समितिले दिनेछ । बेपत्ता भएकालाई बिमा कम्पनीले राहत नदिने अवस्थामा मृतक बराबरको राहत दिने विषयमा आयोजना र निर्माणपक्षबीच छलफल भएको उनले बताए । घाइतेको उपचार पनि निर्माण कम्पनीले गर्ने छ ।

२६ करोड क्षति अनुमान
दोर्दीखोलाको बाढीले आयोजनाको हेडवर्क्समा बढी क्षति पुर्‍याएको छ । इन्टेक र डिसेन्डर पुरेको र यहाँ मात्रै करिब १५ करोड क्षति भएको प्रारम्भिक आकलन गरिएको निर्देशक वस्तीले बताए । केही पेनस्टक, सडकलगायत सामग्रीमा पनि क्षति पुर्‍याएको छ । पावरहाउस नजिकै राखिएको मेसिनरी सामग्री बाढीले लगेको छ ।

डोजर, एक्साभेटर, ट्र्याक्टर तथा अन्य सामग्री गरी ११ करोड बढीको क्षति भएको अनुमान गरिएको छ । ‘प्रारम्भिक अनुमानमा हामीले २६ करोड बढीको क्षति अनुमान गरेका छौं । विस्तृत जानकारी परामर्शदाताले अध्ययन गरेपछि मात्रै प्राप्त हुन्छ,’ उनले भने । बाढीले क्षति पुर्‍याएपछि रोकिएको आयोजनाको काम
आइतबारदेखि सुचारु भएको छ ।

दोर्दी बाढीले वरपर जोखिम
दोर्दीमा बाढी आएपछि दोर्दी गाउँपालिका ६ को खोला आसपासमा जोखिम बढेको छ । वारपार गर्ने सडकहरू बगाएको छ । फलेनी क्षेत्रका जग्गामा नदीले कटान गरेको छ । केही घर विस्थापित भएका छन् । दोर्दी ६, छोटेखोलाकी निशा तामाङले नदीमा बाढी आएपछि विस्थापित भएको बताइन् । खोलामा बाढी आएपछि घरबार, सडक तथा खेत जोखिममा पारेको भन्दै स्थानीयले मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङसमक्ष ज्ञापनपत्र बुझाएका छन् ।

स्थानीयले नौथरशेरा–ताँजे सडकको स्तरोन्नतिको माग गरेका छन् । दोर्दी वरपरका बस्तीहरू जोखिममा रहेकाले पूर्वसूचना प्रणालीको व्यवस्था, सञ्चार सुविधालाई प्रभावकारी बनाउन र दोर्दी करिडोरको माथिल्लो भेगमा रहेको भौगोलिक अवस्था र पछि हुन सक्ने सम्भाव्य अध्ययन गरिदिन आग्रह गरेका छन् ।

सञ्चार व्यवस्थापनका लागि टेलिकमको टावर निर्माण गरिदिन आग्रह गरेको स्थानीय सुनील घलेले बताए । दोर्दी गाउँपालिका ६, ढोडेनीका अध्यक्ष नन्दराज घलेले नौथर शेरादेखि हिलेबेंसी पारी, कीर्तिपुर, छोटेखोला हुँदै सिमी ताँजेसम्म बाढीपहिरोले जोखिम बढाएको बताए ।

प्रकाशित : श्रावण १४, २०७६ १०:०४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×