पाङ बन्ने भयो नमुना

अगन्धर तिवारी

पर्वत — कृषिमा आधुनिक प्रविधि र उपकरण भित्र्याएर किसानलाई व्यावसायिक बनाउँदै कुश्मा नगरपालिका १ पाङलाई नमुना कृषि गाउँ बनाइने भएको छ । गण्डकी प्रदेश सरकारको सहयोगमा नमुना कृषि गाउँ कार्यक्रम घोषणा भएको हो । 

कार्यक्रमअनुसार कृषिको व्यावसायीकरण र आधुनिकीकरण गर्ने गरी विभिन्न सीप, तरकारी तथा नगदेबालीको व्यावसायिक खेती, उन्नत जातको खेती, खेती लगाउने आधुनिक प्रविधिलगायत सुरुवात चालु वर्षदेखि नै गर्न लागिएको सरोकारवालाले बताए ।

प्रदेश सरकारको गौरवको योजनाका रूपमा नमुना कृषि गाउँ घोषणा गरेर गाउँका सबैजसो परिवारले बर्सेनि न्यूनतम २ लाख आम्दानी कृषिबाटै गर्न सक्ने गरी योजना अघि बढेको कृषि ज्ञानकेन्द्रले जनाएको छ । परम्परागत खेती प्रणालीलाई परिवर्तन गरी आधुनिकीकरण गर्ने र यहाँको नमुना अन्यत्रसमेत प्रयोग गर्ने गरी नमुना कृषि गाउँका रूपमा विकास गर्न थालिएको हो ।

कुल १ सय ८३ घरधुरीलाई प्रत्यक्ष संलग्न रहने गरी कार्यक्रम तय गरिएको ज्ञान केन्द्र प्रमुख वासुदेव रेग्मीले बताए । ‘पाङको समथर जमिनमा खेती गर्न सजिलो छ,’ रेग्मीले भने, ‘बीउ र खनजोतको उपकरण सहज भएर कृषिबाट आत्मनिर्भर हुन बेर लाग्दैन ।’ अहिले सिँचाइ सहज भएकाले किसान कार्यक्रममा हौसिएको उनले दाबी गरे ।

कार्यक्रमका लागि प्रदेश सरकारले पहिलो वर्ष २५ लाख २ हजार ५ सय रुपैयाँ लगानी गर्दै छ । स्थानीय समुदायको ४ लाख ९ हजार रुपैयाँको साझेदारीमा सञ्चालन हुने वडाध्यक्ष देवेन्द्र सुवेदीले बताए । कार्यक्रम दिगो रूपमा सञ्चालनका लागि स्थानीयको सक्रियतामा पार्वती कृषि नमुना गाउँ कृषि सहकारी संस्था सञ्चालनमा ल्याइएको छ ।

उक्त सहकारीमार्फत कार्यक्रम सञ्चालन गरिने सञ्चालक गोपाल सुवेदीले बताए । ‘हामीले निरन्तर खेती गर्दै आएकै थियौं,’ सुवेदीले भने, ‘सहकारीमार्फत अनुदान आउने भएपछि अरू युवा उत्साहित भएका छन् ।’ मध्यपहाडी लोकमार्गको सहस्रधाराबाट करिब २ किलोमिटर उत्तरतर्फको पाङ जिल्लाकै उर्वरभूमि हो । गाउँसम्म कालोपत्रे गरिएको सडक र बाह्रै महिना सवारी सहजै चल्ने भएकाले उत्पादित उपजको बजार खोज्न समस्या छैन । सिंचाइ सुविधा छ । घरघरै बेमौसमीतरकारी खेती गर्नेको संख्या बढ्दो छ ।

कार्यक्रम सञ्चालन भएपछि सबै घरधुरीमा प्लास्टिक टनेल, फूल रोप्ने गमला, हाते ट्रयाक्टरलगायत कृषि क्षेत्रका सामग्री उपलब्ध गराइने रेग्मीले बताए । मुख्यमन्त्री वातावरणमैत्री नमुना कृषि गाउँ कार्यक्रमको शुभारम्भ भएको घोषणा गर्दै संघीय सांसद पदम गिरीले गाउँलाई नमुना बनाउन स्थानीयको सक्रियताको खाँचो पर्ने बताए ।

‘सरकारी सहयोग साध्य हो, साधन होइन,’ गिरीले भने, ‘साधन भनेको किसानै भएकाले गाउँलाई कसरी आत्मनिर्भर बनाउने भनेर योजना बनाउनुस् । काम गर्नुस् । बजेटको खाँचो हुँदैन ।’ ४ वर्षदेखि प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण कार्यक्रममार्फत किसानलाई विभिन्न सहयोग हुँदै आइरहेको जिल्लामा नमुना कृषि गाउँ घोषणा भएसँगै कृषिबाट समृद्धिको यात्रा सुरु भएको सरोकारवालाले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७६ ०९:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अप्ठेरामा पनि निरन्तर सिर्जना

प्रतीक्षा काफ्ले

स्याङ्जा — उमेरले ५ दशक काटिन् । काम गर्ने इच्छाशक्ति भने कुनै युवाको भन्दा कम छैन । सानै उमेरदेखि साहित्य र कला क्षेत्रमा रुचि राख्दै आएकी संगीता सारथि दुर्घटनापछिको नयाँ जीवनमा कलम चलाउन थालेको बताउँछिन् । 

गीत छायांकन गर्न व्यस्त संगीता सारथि । तस्बिर : कान्तिपुर

शान्तिनगर, झापा घर भई १८ वर्षदेखि स्याङ्जाको पुतलीबजार–१ प्रगतिनगर बस्दै आएकी उनी पेसाले शिक्षिका हुन् । कलाकारसँगै साहित्यकारको सूचीमा पनि उभ्याउन सफल भएकी छन् ५१ वर्षीया सारथि । ०६५ सालमा उनलाई ब्रेन हेम्ब्रेज भयो । टाउकामा किराको अन्डा परेकाले २ पटकसम्म शल्यक्रिया गर्नुपर्‍यो । बाँच्ने आस हराइसकेको थियो । उनले भनिन्, ‘सबैले मरी भन्दाभन्दै पुनर्जन्म पाएँ । बाँकी जिन्दगी समाजमा केही गर्नुपर्छ भन्ने भएर कलम चलाउन थालेँ ।’ जीवनको ग्यारेन्टी नहुँदा इच्छाशक्ति भएर पनि प्रस्तुत गर्न नसकेको अवस्थामा शल्यक्रियाले हिम्मत जुटाइदिएकोउनले बताइन् ।

बीएड उत्तीर्ण उनी २०४५ सालदेखि अध्यापनमा सक्रिय छिन् । दुर्गादेवी आधारभूत विद्यालय देवीस्थानमा पढाउँछिन् । उनका कुँडिएका मन २०६७, अनुभूति जीवन अनि मृत्युको २०७२ कथासंग्रह बजारमा आएका छन् । माइतै रमाइलो २०७२ लगायत ५ वटा तीजका गीत, २०६८ मा आधुनिक गीत एल्बम माया र मनलाई बाँध्न खोज्छु बजारमा ल्याइसकेकी छन् । प्रत्येक गीतमा शब्द र स्वर उनकै छन् । उनले जिल्लाको पर्यटकीय र धार्मिक क्षेत्रलाई समेटेर २०६८ सालमा वृत्तचित्र पनि बनाइन् ।

कथामा समाजमा हुने घटना, सामाजिक विसंगतिलाई समेटिएको छ । उनले निकालेको दोस्रो कथा संग्रहमा भने केही भाग आफ्नै टाउकाको शल्यक्रिया हुँदाको कहानी जोडेकी छन् । स्याङ्जा सांस्कृतिक कला केन्द्रको संस्थापक अध्यक्ष रहेकी सारथि ओमशान्ति सिर्जना नारी सीप विकास संस्थाको उपाध्यक्ष, नारी सचेतना केन्द्रको सचिव र प्रगतिशील लेखक संघको गण्डकी प्रदेश सदस्यलगायत विभिन्न सामाजिक संघसंस्थामा सक्रिय छिन् ।

काम गर्दै जाँदा आइपर्ने चुनौतीलाई सामना गर्दै जानुपर्ने बताउने उनले भनिन्, ‘सुरुसुरुमा मलाई धेरैले असहयोग गरे, विरोध गरे तर लेख्न पछि परिनँ । काम गर्दै गएँ, अहिले सहयोग गर्ने पनि विरोध गर्नेको संख्या बराबरी पाएकी छु ।’ उनी कविता पनि लेख्छिन् । तीनवटा आधुनिक गीत लेखेर छायांकन र एउटा किताब लेख्ने तयारीमा छिन उनी ।उनका श्रीमान्, २ छोरी र एक छोरा छन् । श्रीमान् पनि शिक्षक छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७६ ०९:५३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्