भूकम्पबाट दिवंगत भएकाको स्मरण

हरिराम उप्रेती

बारपाक, गोरखा — भूकम्पमा परी ज्यान गुमाएकी श्रीमती नौतानी गुरुङको सम्झनामा बारपाक–२ का शेरबहादुरले सालिक ठड्याएका छन् । बिहीबार आफन्त भेला भएर सालिकमा धूपबत्ती बाले ।

‘श्रीमतीको सम्झनामा २०७३ सालमा सालिक बनाएको हुँ,’ उनले भने, ‘आज याद गरेको ।’ भूकम्पले क्षति पुगेका संरचना विस्तारै उठेका छन् । दिवंगत भएका परिवार भने १२ वैशाखको कालो दिन सम्झँदा अझै आत्तिन्छन् ।

मंगलबहादुर घलेले भूकम्पमा दिवंगत भएकी नातिनी इलाको सम्झनामा मैनबत्ती बाले । ‘भूकम्पको दिन सम्झँदा पनि मन आत्तिन्छ,’ उनले भने, ‘आँगनमा खेलिरहेकी ९ वर्षीया नातिनीलाई पर्खालले च्याप्यो, परिवारको सदस्य गुमाउनुको पीडा भुल्न सकेका छैनौँ ।’ पर्खालले च्यापिएर पुरिएकीइलाको शव निकाल्न दुई दिन लागेको थियो ।

चौथो भूकम्प स्मृति दिवसको अवसरमा बिहीबार गाउँपालिकाभर सार्वजनिक बिदा दिइयो । भूकम्पको इपिसेन्टर बारपाकमा ११.५६ मा मौनधारण गरी दिवंगत भएकाहरूलाई सम्झँदै स्मृति दिवस मनाइयो । कार्यक्रमका सहभागीले पुनर्निर्माणको गतिलाई अझै बढाउनुपर्ने धारणा राखे ।

प्रतिनिधिसभाका सभामुख कृष्णबहादुर महराले भूकम्पपछिको मौलिकतामा ध्यान दिन स्थानीयलाई सुझाए । ‘भूकम्पको केन्द्रबिन्दु हुनुभन्दा पहिल्यैदेखि बारपाक ऐतिहासिक ठाउँ हो,’ उनले भने, ‘यहाँको मौलिकता जोगाइराख्न बाहिरबाट आयातित चिजभन्दा स्थानीय उत्पादनमा जोड दिनुस् ।’ संस्कृतिको संरक्षण र उत्पादनलाई विशेष जोड दिनुपर्ने उनले बताए । ‘गाउँ–गाउँबाट आर्थिक उत्पादनलाई विशेष जोडदिनसके विकास पनि तीव्र गतिमा हुन्छ,’ महराले भने ।

बारपाकसम्म पुग्ने सडक स्तरोन्नति, गुरुयोजना निर्माणलगायत विकासका महत्त्वलाई प्राथमिकतामा राख्नका लागि नेपाल सरकारसँग पहल गर्ने उनले आश्वासन दिए । भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण द्रुतगतिमा भइरहेको र आगामी वर्षको बजेटमा यसलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने उनले बताए ।

‘चार वर्ष बितेको छ, सोचे जति काम हुन सकेको छैन,’ उनले भने, ‘आगामी वर्षको वजेटमा पुनर्निर्माणका लागी मुठी खोलेर विशेष महत्त्व दिनु जरुरी छ ।’ बारपाकमा निर्माण भएको ७ कोठे स्वास्थ्यचौकी भवनको बिहीबारै उद्घाटन गरियो । स्मृति दिवसको अवसरमा खुला भलिबल प्रतियोगिता पनि सुरु भएको छ ।

प्रतियोगितामा १० टिममा सहभागिता रहेको गाउँपालिकाका प्रशासकीय अधिकृत शिव गुरुङले बताए । पहिलो हुने टिमलाई एक लाख ५ हजार, दोस्रो हुनेलाई ६०,तेस्रोलाई ३० हजार पुरस्कारको व्यवस्था गरिएको छ ।

गाउँपालिका सम्मानित
पुनर्निर्माणमा उत्कृट काम गरेको भन्दै ‘२०७२ गोरखा भूकम्पको चौथो स्मृति सम्मान’ स्वरूप यहाँको बारपाक सुलिकोट गाउँपालिका सम्मानित भएको छ ।

बिहीबार काठमाडौं वसन्तपुरमा राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले गाउँपालिका उपाध्यक्ष सनमाया गुरुङलाई उत्कृष्टताको प्रमाणपत्र प्रदान गरे । गाउँपालिकामा ८९ प्रतिशत पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ । ७ हजार २ सय लाभग्राहीमध्ये ६ हजार १ सय ५० ले घर निर्माण सकेर तेस्रो किस्ता बुझेका छन् ।

त्यस्तै गोरखा सदरमुकाममा भएको कार्यक्रममा पुनर्निर्माणमा उत्कृष्ट प्रगति हासिल गरेका चार वडालाई जिल्ला पुनर्निर्माण सहजीकरण समितिले सम्मान गरेको छ ।

९४.५ प्रतिशत निजी आवास पुनर्निर्माण सकेको आरुघाट गाउँपालिका २ मान्वु, ९२/९२ प्रतिशत पुनर्निर्माण सकेका बारपाक, सुलिकोट गाउँपालिका– २ र ५ को ताकुमाझ लाकुरीबोट तथा ९१ प्रतिशत पुनर्निर्माण सकेको धार्चे गाउँपालिका– ५ गुम्दालाई कदरपत्रले सम्मान गरिएको राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण जिल्ला आयोजना कार्यन्वयन इकाई अनुदान व्यवस्थापन तथा स्थानीय पूर्वाधार कार्यालयका प्रमुख रामशरण आचार्यले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख १३, २०७६ १०:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेकपाकाे स्थानीय तहमा पनि भागबन्डा

आश गुरुङ

लमजुङ — नेकपा लमजुङले स्थानीय तहको नगरपालिका र गाउँपालिकामा नेतृत्व टुंग्याएको छ । सहमतिअनुसार पूर्वएमाले र पूर्वमाओवादीले भागबन्डामा नेतृत्व टुंग्याएका हुन् । 

भागबन्डा भए पनि नेकपाले सर्वसम्मत नेतृत्व टुंग्याएको दाबी गरेको छ । नगरपालिका र गाउँपालिकाको संयन्त्रबाट सिफारिस भएर आएको नामावलीलाई जिल्ला संयन्त्रले सुझावसहित प्रदेश कमिटीमा पेस गरेको थियो ।

जिल्ला संयन्त्रले पठाएको नामावलीलाई प्रदेश कमिटीले टुंग्याएको नेकपा गण्डकी प्रदेश कमिटीका सचिव गोविन्द नेपालीले बताए । ‘जिल्ला संयन्त्रले सुझावसहित पेस गरेका नेतृत्वका नामावली प्रदेश कमिटी बैठकले टुंगो लगाएको छ । अब स्थानीयतहले नेतृत्व पाएको छ,’ उनले भने ।

नेकपाको यसअघि जिल्ला संयन्त्रको सिफारिसमा प्रदेश कमिटीको सुझावलाई आधार मानेर जिल्लाको नेतृत्व टुंग्याएको छ । नेकपाको जिल्ला अध्यक्षमा मधुमाया अधिकारी र सचिवमा धनञ्जय दवाडी चयन भइसकेका छन् । तत्कालीन माओवादी जिल्ला संयोजक अधिकारी समानुपातिक तर्फबाट प्रदेश सांसद हुन् । तत्कालीन एमाले अध्यक्ष दवाडी लमजुङ प्रदेश ‘क’ बाट निर्वाचित हुन् । लमजुङको दूधपोखरी गाउँपालिका २, बिचौर घर भएका दवाडी र अधिकारी गाउँका नाताले दाजुबहिनी हुन् ।

पूर्व एमाले र पूर्व माओवादीबीच ८ वटा स्थानीय तहमध्ये पूर्व एमालेले ५ वटा अध्यक्ष र पूर्व माओवादीले ३ वटा स्थानीय तहको नेतृत्व गरेको छ । मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङको गृह स्थानीय तह क्व्होलासोंथरमा अध्यक्ष र सचिव दुवै पूर्व एमालेले लिएका छन् भने बाँकीमा अध्यक्ष र सचिव यसअघिका फरक–फरक पार्टीका छन् ।

बेंसीसहर नगरपालिकाको अध्यक्षमा पूर्व एमालेका राजकुमार विष्ट र सचिवमा पूर्व माओवादीकी शोभा थापा, सुन्दरबजारमा अध्यक्ष पूर्व एमालेका भीमबहादुर गुरुङ र सचिवमा पूर्व माओवादीका सुनील सुनार, मर्स्याङ्दी गाउँपालिकामा अध्यक्ष पूर्व एमालेका धनसिंह तामाङ र सचिवमा पूर्व माओवादीका दयासागर घिमिरे साथै दोर्दीमा अध्यक्ष पूर्व एमालेका युवराज अधिकारी र सचिवमा पूर्व माओवादीकी अम्बिका मरहट्ठा चयन भएका छन् ।

मध्यनेपाल नगरपालिकामा अध्यक्ष पूर्व माओवादीका रामचन्द्र पौडेल र सचिव पूर्व एमालेका अर्जुनकुमार श्रेष्ठ, राइनासमा अध्यक्ष पूर्व माओवादीका अविरल न्यौपाने र सचिवमा पूर्व एमालेका पूर्णबहादुर गुरुङ साथै दूधपोखरीमा अध्यक्ष पूर्व माओवादीकी सतीमाया तामाङ रसचिवमा पूर्व एमालेका धनबहादुर गुरुङ चुनिएका छन् ।

क्व्होलासोंथरमा अध्यक्ष नरबहादुर गुरुङ र सचिवमा सूर्य गुरुङ दुवैजना पूर्व एमालेका हुन् । कुनै पनि स्थानीय तहमा यसअघिको एउटै पार्टी अध्यक्ष र सचिव नहुने सहमति भए पनि सचिवमा पूर्व एमाले र पूर्व माओवादी दुवैबाट दाबी परेको थियो ।

सर्वसम्मत सूर्य गुरुङ सचिवमा सिफारिस भए पनि संयन्त्रमा रहेका पूर्व माओवादीका नेताहरूले ‘नोट अफ डिसेन्ट’ जस्तो गरी पूर्व माओवादीका डम्बरबहादुर गुरुङलाई पनि सचिवमा दाबीसहित प्रदेश कमिटीमा सिफारिस भएको एक नेताले बताए । मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङका स्वकीय सचिवसमेत रहेका सूर्य गुरुङलाई प्रदेश कमिटीले सचिवमा टुंगो लगाएको हो । प्रदेश सचिव नेपालीले भने जिल्लाबाट आएको सर्वसम्मत निर्णयलाई कार्यान्वयन गरिएको दाबी गरे ।

केन्द्रीय नेतृत्वले जिल्लाको नेतृत्व टुंग्याएपछि जिल्ला तथा स्थानीय तहमा रहेका संयन्त्र विघटन भएको छ । संयन्त्रको बैठकमा अध्यक्षता गरेका नेकपा गण्डकी प्रदेश प्रमुख सचेतक समेत रहेका मायानाथ अधिकारीले जिल्ला तथा स्थानीय तहमा विवादबिना नेतृत्व टुंगिएको दाबी गरे । संयन्त्रको बैठकले जिल्लाका ७५ वडामध्ये ५४ वडाको नेतृत्व टुंग्याएको तत्कालीन संयन्त्र सदस्य एवं पूर्व सांसद जमिन्द्रमान घलेले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख १३, २०७६ १०:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्