बल्ल पाइन् शान्ताले नागरिकता

जन्मदर्ता नहुँदा कान्छी छोरीको कक्षा ११ मा भर्ना रोकियो, अपांगता भएकी जेठी छोरीको परिचयपत्र बनेन
कान्तिपुर संवाददाता

लमजुङ — बुढेसकालमा नागरिकताको प्रमाणपत्र हात पर्दा आत्मबल बढिरहेको ५७ वर्षीया शान्ता परियार बताउँछिन् । नागरिकता नभएकै कारण उनले धेरै समस्या खेप्नुपर्‍यो ।

एक वर्ष छँदा आमाको मृत्यु भएको थियो । लगत्तै बाबुले कान्छीआमा लिएर हिँडेपछि अभिभावकविहीन उनलाई सानिमाले मामागाउँ मस्र्याङदी गाउँपालिका ९, सिम्पानी पामचोकमा लगेर सहारा दिएकी थिइन् । त्यहाँ हेला हुन थालेपछि १२ वर्षमै उनी काम खोज्दै बेंसीसहर र त्यहाँबाट पोखरा पुगेकी थिइन् ।

लेकसाइडमा भाँडा माझ्ने काम पाएकी उनलाई बढदो उमेरसँगै घरजमको रहर भयो । होटलमा प्राय: आउजाउ गरिरहने एक अपरिचितले बिहे गर्छु भने । उनैसँग जीवन बिताउन सुरु भएको मेलामा त्यसबेला गाह्रो भयो, जब कृष्ण श्रेष्ठ नामका ती पुरुषले चौथो सन्तान गर्भमा रहँदा उनले नागरिकता बनाइदिन आग्रह गरिन् । श्रेष्ठले छाडेर मात्रै हिँडेनन्, सम्पर्कविहीनै भए । ‘कान्छो भर्खर पेटमा आएको थियो । उहाँ फर्केर आउनुभएन । म दुई जिउकी, कहाँ खोज्ने, कसलाई भन्ने ?,’ उनी भन्छिन्, ‘अब त १० वर्ष भयो । मलाई नागरिकता कसले बनाइदिन्थ्यो ?’

नागरिकता नहुँदा धेरैले हेपे । बेवारिसे भनेर हेला गरे । जन्मदर्ता नहुँदा कान्छी छोरीको कक्षा ११ को विद्यालय भर्ना रोकियो । २३ वर्षीया जेठी अपांगता भएकी छोरी पिंकीको परिचयपत्रका लागि सिफारिस बनाउन पाइएन । ‘मलाई जसरी पनि नागरिकता चाहिने भयो । गाविस सचिवलाई भनें, भएभरका आफन्तलाई भनें । मलाई चिन्दा पनि चिनेनन्,’ उनी भन्छिन्, ‘जिल्ला प्रशासनमा गएँ, बूढा खोजेर ल्याउ भनियो । भागेर गइसकेको बूढा कहाँबाट खोजेर ल्याउने भनेर रोएर फर्किएँ ।’ तर, उनले हिम्मत हारिनन् ।

बारम्बार गुहार लगाउँदा यसपटक प्रशासनले उनको कुरा सुन्यो । शान्तालाई कान्छीआमापट्टिका साइँला भाइ सोमराजले सनाखत गरे । लमजुङका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी मनोहर थापाको हस्ताक्षरमा प्रशासनले उनलाई २०१८ असार १० गते जन्ममिति कायम गरी नागरिकताको प्रमाणपत्र प्रदान गरेको छ ।

‘सन्तानले नागरिकता पाउने बेला मैले नागरिकता पाएकी छु । खुसी छु,’ बेंसीसहरमा आइतबार प्रमुख जिल्ला अधिकारी झंकनाथ ढकालका हातबाट नागरिकता पाएपछि उनले भनिन्, ‘मैले भगवान् भेट्टाएँ । भगवान्ले मलाई नागरिकता दिनुभयो जस्तो भएको छ ।’ अब सन्तानको नागरिकता बनाउन पाए अझ संसारको खुसी मिल्ने उनले बताइन् ।

प्रजिअ ढकालले नागरिकतासम्बन्धी संशोधित ऐनअनुसार र नभएको खण्डमा पनि उनको माग र सनाखत साथै प्रक्रिया पुर्‍याए उमेर पुगेका सन्तानलाई नागरिकता दिन सकिने बताए । ‘नेपाली नागरिकले नागरिकता पाउनुपर्छ । म पहल गर्छु,’ उनले आश्वासन दिए । शान्तालाई नागरिकता दिलाउन बेंसीसहर नगर कार्यपालिका सदस्य तथा छिमेकी मन्दिरा दनाईं, अधिकारकर्मी दलबहादुर मजाकोटी र समग्र विकास सेवा केन्द्रकी संयोजक मीरा भण्डारीले पहल गरेका थिए ।

आइतबार नागरिकता हातमा लिएर खुसी देखिए पनि शान्ताको जीवन सहज छैन । अपांगता भएकी जेठी छोरीलाई पोखराको बजार डुलाएर सहयोगीले दिने पैसाले दैनिकी चलेको छ । छोरी पिंकी बोल्न र चल्न सक्दिनन् । २० वर्ष पुगेकी कान्छी छोरीको पढाइ रोकिएको छ । छोराहरू १७ वर्षका ९ र ९ वर्षका २ कक्षामा पढ्छन् । ‘परिवार चलाउँछु भन्ने मान्छे बेपत्ता हुनुभो । अभागी कर्म छोरीलाई देखाउँदै खानुपरेको छ । म भोकै भएर पनि सन्तान पालेकी छु,’ शान्ता भन्छिन्, ‘मेरो कमाइ केही छैन । ४ सन्तान एक्लै कसरी पालें होला ।’

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ ०९:१०
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

होटलमा लगानी थपिँदै

प्रकाश बराल

बागलुङ — आन्तरिक पर्यटकको आगमन बढेसँगै यहाँका व्यवसायीहरूले होटलमा लगानी थपिरहेका छन् । आधुनिक शैलीका रेस्टुरेन्ट र सुविधासम्पन्न कोठा थपेर उनीहरूले लगानी बढाएका हुन् ।

बागलुङमा पर्यटक आउने क्रम बढेको छ । पर्यटक बढेपछि होटलमा लगानी थप्ने क्रम पनि बढेको छ । करोडौं लगानीले बनेको एक होटल । तस्बिर : प्रकाश

पाहुना रिझाउन आफ्नै सवारीसाधनको सुविधा पनि दिन थालेका छन् । ‘सय जनासम्म मैले राख्न सक्छु । धेरै पाहुना आए भने अरू होटलमा पनि कुरा गरी बासको व्यवस्था मिलाउँछौं,’ होटल संघका अध्यक्ष निलेश राजभण्डारीले भने, ‘आएका पाहुनालाई दोहोर्‍याएर फर्कने अवसर सिर्जना गर्न खोज्दैछौं ।’

लगानीसँगै पाहुना स्वागतको संस्कारलाई होटलहरूले ध्यान दिइरहेको उनको भनाइ छ । राजभण्डारीले सञ्चालन गरेको होटल पिस प्यालेसमा अहिलेसम्म ५ करोड लगानी भइसकेको छ ।

सदरमुकाममा उनको जस्तै रेड एप्पल, दी राजन, समिट, शीतल र हिल भ्यूजस्ता ठूला लगानीका होटलहरू थपिएका छन् । होटल थपिएसँगै पाहुनाको आगमन पनि बढेका छन् । सहकारी, विद्यालय, क्याम्पस, आमा समूह र अन्य विभिन्न क्षेत्रका मानिसले बागलुङलाई घुमघामको गन्तव्य बनाउन थालेपछि परम्परागत तरिकाभन्दा लगानी थपेर व्यवसाय सञ्चालनका लागि व्यवसायीको चासो बढेको हो ।

‘साना–ठूला गरी करिब सयत होटल सदरमुकाममै चलिरहेका छन्,’ राजभण्डारीले भने, ‘परम्परागत तरिकाबाट चलेका केही होटलबाहेक पर्यटक भित्र्याउन सुविधा थप्दै लगेका होटलले झन्डै ३० करोड लगानी गरिसकेका छन् ।’ ४ वर्षअघि एकैपटक ५ करोड लगानीमा रेडएप्पल सञ्चालनमा आएको थियो । ५० जनालाई एट्याच बाथरुमको सुविधासहितका कोठा दिनेगरी होटल सञ्चालनमा ल्याइएको प्रबन्ध निर्देशक वसन्तकुमार श्रेष्ठले बताए । होटल म्यानेजमेन्ट अध्ययन गरेका युवा यो व्यवसायतर्फ आकर्षित छन् ।

दशकअघि करोड लगानी भएको होटल समिटले आधा करोड लगानी थपेर बागलुङकालिका मन्दिर नजिकै रेस्टुरेन्टसमेत खोलेको छ । धार्मिक पाहुनालाई खाने, बस्ने व्यवस्थापन गर्न खुलेको यो होटलले पाहुनालाई बजारमा भित्र्याउन सहयोग गरेको छ । होटलले पर्यटक तान्न कार्यक्रम हल पनि बनाउन थालेका छन् । ‘ठूलो समूहमा आएका पाहुनाले खाने, बस्नेसँगै छलफल र बैठक हल सोध्छन्,’ होटल संघका पूर्वअध्यक्ष अर्जुन चोखालले भने, ‘अब बाससँगै पाहुनाको चाहना बुझ्नुपर्ने भयो ।’ संसारकै अग्लो कलश निर्माणस्थल पञ्चकोट भ्रमण, शालिग्राम संग्रहालय, बागलुङकालिका र स्थानीय होमस्टे गाउँ बन्न थालेपछि पर्यटक बढेका हुन् ।

अधिकांश होटलमा आकर्षक सज्जासहितका रेस्टुरेन्ट, वाइफाइ, इन्टरनेट र सवारीको पार्किङ सेवा विस्तार गरिएका छन् । ‘राष्ट्रिय गौरवका २ राजमार्गले जोड्ने भएकाले पर्यटक भित्र्याउन धेरैले लगानी थपेका छौं,’ चोखालले भने, ‘गुणस्तर र प्याकेजका कार्यक्रम दिन सकियो भने होटल व्यवसायको भविष्य राम्रो हुन्छ ।’ कालिका मन्दिरमा भारतीय धार्मिक पर्यटक बढेको उनले बताए ।

व्यवसायीले ढोरपाटन र मुक्तिनाथ जाने प्रस्थानविन्दु बनाउने पहल पनि थालेका छन् । ‘गेट वे अफ मुक्तिनाथ’ नाम दिएर व्यवसायीले बागलुङबाटै मुक्तिनाथका लागि नियमित जिप र बस छुट्ने व्यवस्था गरेका थिए । वर्षाका कारण त्यो सेवा यतिबेला नियमित हुन सकेको छैन ।

ढोरपाटन र मुक्तिनाथतर्फका सडक कालोपत्रे बनाउन उनीहरूले सांसदहरूको ध्यानाकर्षण पनि गराएका छन् । संघका अनुसार दैनिक १० हजार पर्यटकलाई सदरमुकाममा खान, बस्न स्तरीय सेवा दिन सकिन्छ । बुर्तिबाङ र गलकोटतर्फका होटल जोडदा यो संख्या बढ्ने राजभण्डारीले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ ०९:०९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×