कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मुस्ताङमा बाढीले क्षति

बाढीले थापाखोला जलविद्युत्, सिँचाइ नहर, खानेपानी पाइप, सडकलगायतमा नोक्सान
कालीगण्डकी नदीमा जलस्तर बढेपछि प्रशासनले किनाराका बस्तीलाई उच्च सतर्कता अपनाउन सुझाव
कान्तिपुर संवाददाता

म्याग्दी — खहरेलगायत ठाडोखोलाहरूमा आएको बाढीले मुस्ताङका क्षति पुर्‍याएको छ । सहायक खोलाहरूमा बाढीसँगै कालीगण्डकी नदीमा जलस्तर बढेपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले सूचना प्रकाशित गरी किनाराका बस्तीलाई उच्च सतर्कता अपनाउन सुझाएको छ ।

चर्को घाम लाग्दा र भारी वर्षा हुँदा हिमालबाट झर्ने स–साना खोलाहरूले ढुंगा, गिटी र बालुवासहितको गेगर बगाएर ल्याउँदा कालीगण्डकी नदीको सतह बढेको छ । दुई पहाड बीचको समथर बगरमा बग्ने कालीगण्डकी नदीमा साना खोलाले बगाएर ल्याएको गेगर भरिएपछि कालीगण्डकी नदीले धार परिवर्तन गरि बस्ती पस्न थालेको छ ।

‘दिनमा चर्को घामले पग्लेको हिमालमा सामान्य पानी पर्दा हिउँसहित बगेर स–साना हिमाली खोलामा अकस्मात बाढी आउने गरेको छ,’ मुस्ताङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिशिर पौडेलले भने, ‘मुस्ताङको प्राय: भूभाग बलौटे पहाड भएकाले सानो पानीले पनि ठूलो डेब्रिज ल्याई तराईको जस्तो मैदानी बगरमा बग्ने कालीगण्डकी नदीमा गेगर भरिएर धार परिवर्तन गरिरहन्छ । त्यसैले छेउछाउका बस्तीलाई सर्तकता अपनाउन भनेका हौं ।’

पछिल्लो एक सातामा ठाडो खोलामा आएको बाढीले धेरै भौतिक पूर्वाधारमा क्षति पुर्‍याएको छ । टुक्चेपिक र धौलागिरि हिमालबाट झर्ने थापाखोलाले डेब्रिज ल्याएर १३.६ मेगावाटको थापाखोला जलविद्युत् आयोजनाको बाँधमा क्षति पुर्‍याएको छ ।

घटनापछि सोमबारदेखि उक्त आयोजनाको उत्पादन बन्द भएको छ । नीलगिरि हिमालबाट झर्ने ढुम्बा खोलामा गत शुक्रबार आएको बाढीले सदरमुकाम जोमसोम लगिएको सिँचाइ नहर बगाउनुका साथै घरपझोङ गाउँपालिका ५ ढुम्बा बस्तीमा बाढी पसेर दर्जन बढी घरमा क्षति पुगेको छ । ढुम्बा गाउँमा लगेको खानेपानीको २ सय मिटर पाइप बाढीले बगाएको छ ।

हिमालबाट झर्ने ठाडो ढुम्बाखोलामा आएको डेब्रिजसहितको बाढीले कालीगण्डकी नदीको धार परिवर्तन गराइदिँदा मार्फाको ५० रोपनी स्याउ बगानमा क्षति पुर्‍याएको छ । बाढीले बेनी–जोमसोम सडकको मार्फा–जोमसोम खण्डको स्याङ्मा ५० मिटर सडक बगाउँदा यातायात अवरुद्ध छ ।

साउन तेस्रो साता पनि माथिल्लो मुस्ताङको चराङखोला र दामोदर हिमालबाट झर्ने धे खोलाको बाढी कालीगण्डकीमा मिसिएर आउँदा तल कागवनी–तिरीको ५० मिटर लामो काठेपुल र कागवेनीको श्राद्धस्थल बगाएको थियो । साउन दोस्रो साता जोमसोम–कोरला खण्डको एक्लेभाटी नजिक पाण्डा खोलामा बाढी आउँदा पुलमा डेब्रिजको थुप्रिएर सडक नै परिवर्तन गराएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण ३१, २०७५ ०९:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भूकम्पपीडित महँगीको मारमा

घाट बन्द भएको बहानामा ढुंगा, गिटी, बालुवा र ढुवानी सबै महँगियो
सामग्री महँगो र ढुवानीमा समस्या परेपछि धेरैले घर बनाउन सकेका छैनन्
कान्तिपुर संवाददाता

दमौली — निर्माण सामग्रीमा भएको मूल्यवृद्धिले तनहुँका भूकम्पपीडित मर्कामा परेका छन् । निर्माण सामग्री महँगो र ढुवानीमा समस्या परेपछि धेरैले घर बनाउन सकेका छैनन् ।

जिल्लाका १४ हजार २ सय ८७ भूकम्पपीडितमध्ये राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण जिल्ला आयोजना कार्यालय इकाइको तथ्यांकअनुसार हालसम्म ६४ जनाले मात्र घर पुनर्निर्माण पूरा गरेका छन् । म्याग्देमा ३० घर, घिरिङमा १०, ऋषिङमा ६, र बन्दिपुर गाउँपालिकामा ४, भानु नगरपालिकामा ४ र शुक्लागण्डकीमा १० घरले पुनर्निर्माण पूरा गरेको तथ्यांक रहेको जिल्ला आयोजना कार्यालयका कर्मचारी रामहरि खनालले बताए ।

‘इन्जिनियरबाट त्यति मात्रै घर पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको रेकर्ड आयो,’ उनले भने, ‘त्यही आधारमा तेस्रो किस्ताको रकम सम्बन्धित बैंक खातामा पठाइसकेका छौं ।’ १५ घरपरिवार भूकम्पपीडितले घर पुनर्निर्माण गरिसकेको कागजात अलि ढिला आएपछि उनीहरूका लागि पनि तेस्रो किस्ता रकम निकासाका लागि केन्द्रसँग माग गरिएको उनले बताए । किस्ता प्राप्तिको कागजी प्रक्रियामा ढिलाइ, निर्माण सामग्री महँगी र अधिकांश पीडितहरू किसान भएकाले पनि घर पुनर्निर्माण ढिला भएको पाइएको छ । मुख्य कारण निर्माण सामग्री महँगी नै भएकाले घर निर्माणमा ढिलाइ भएको भूकम्पपीडितले गुनासो छ ।

पहिलो किस्ताको रकम आएपछि घर बनाउन सुरु गरे पनि निर्माण सामग्रीमा भएको मूल्यवृद्धिले ढिलाइ भएको भिमाद ५ का लोकबहादुर रानाले बताए । ‘पहिलो नम्बरमा पहिलो किस्ताको पैसा आउन ढिलाइ भयो,’ उनले भने, ‘पैसा आउनासाथ घर बनाउन थालियो । तर, अहिले सामान महँगो परेको छ ।’ कसरी बनाइसक्नु भन्ने चिन्ता परेको उनले बताए ।

ट्रयाक्टरमा प्रतिट्रिप एक हजार रुपैयाँ बराबर महँगो भएको, एक ट्रिपको ३ हजार पर्ने बालुवा र ढुंगा ४ हजार रुपैयाँ पुगेको उनले बताए । ‘घाट बन्द भएको बहानामा ढुंगा, गिटी, बालुवा र ढुवानी सबै महँगो भएको छ,’ उनले भने, ‘यति मात्र होइन, इँटा, सिमेन्ट, छड सबैमा व्यापारीले भाउ बढाएका छन् ।’ तनहुँमा २ हजार ४ सय जना भूकम्पपीडितले भने आवास निर्माणको दोस्रो किस्ताको रकम पाइसकेका छन् ।

प्रकाशित : श्रावण ३१, २०७५ ०९:१९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×