विद्यार्थीले बनाए ‘स्मार्ट स्विच बोर्ड’- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार

विद्यार्थीले बनाए ‘स्मार्ट स्विच बोर्ड’

रमेशकुमार पौडेल

चितवन — घरमा बिजुलीको स्विच बोर्डमा स्मार्ट फोनजस्तो टच स्क्रिन भए, अझ रिमोट कन्ट्रोलबाटै अन–अफ गर्न मिले, घरदेखि बाहिर हुँदा स्विच खोल्न र बन्द गर्न मिल्ने भइदिए कस्तो हुन्थ्यो होला ? यस्तै विशेषतायुक्त बिजुलीको स्विच बोर्डको नेपालमै उत्पादन सुरु भएको छ । भरतपुर–१६ मंगलपुर शिवघाटका ३ जना विद्यार्थीको सोचले स्विच बोर्ड उद्योग जन्मिएको हो ।

जीवन दवाडी, सुनीलकुमार यादव र सागर तिमिल्सिना कलेजमा सँगै पढे । गैंडाकोटको अक्सफोर्ड इन्जिनियरिङ कलेजमा बीई (ब्याचलर अफ इन्जिनियरिङ) पढ्दा उनीहरूले कलेजको प्रोजेक्टका लागि स्मार्ट स्विच बोर्ड तयार गरे । ४ वर्षअघिको उक्त प्रोजेक्ट कलेज र विश्वविद्यालयका प्रध्यापकहरूले खुबै रुचाए । यसलाई व्यावसायिक रूपमै उत्पादन गर्न सकिने सुझाव पाएपछि उनीहरू थप परिस्कृत गर्न कस्सिए । ‘३/४ वर्षसम्मको मिहिनेत र परीक्षणपछि हामीहरूले आफ्ना उत्पादन बजारमा ल्याउन थालेका हौं,’ एडभान्सटेक इन्डस्ट्रिज प्रालिका अध्यक्ष रहेका सुनीलले भने ।

कलेजको ज्ञानलाई साकार बनाउन उनीहरूले लगानीकर्ता खोज्दै गए । २८ जना लगानीकर्ताबाट १० करोड रुपैयाँ पुँजी संकलन गरी उनीहरूले कम्पनी खोलेका हुन् । जसको औपचारिक उद्घाटन यही शनिबार भयो । ‘हाम्रा स्विच बोर्डहरू टच स्क्रिनवाला हुन् । स्मार्ट मोबाइल फोनजस्तो स्क्रिनमा टच गरेर चलाउने हो । रिमोट कन्ट्रोलबाट पनि चल्छ । कोठाभित्र या १०/१५ मिटरको सिधा दूरीमा रिमोटबाटै चल्ने भयो,’ जीवनले स्विच बोर्डको विशेषता बताए । मोबाइल फोनमा एप डाउनलोड गरेर अनलाइन हुँदा विश्वको जुनसुकै ठाउँबाट पनि स्विच बोर्डमाथि नियन्त्रण कायम राख्न सकिने उनको भनाइ छ ।

स्विच कति समयका लागि चलाउने, समय निर्धारण गर्न पनि सकिन्छ । समय तोकेर कति बजे चलाउने हो सोही समयमा खुल्ने बनाउन पनि सकिने उनले खुलाए । ‘यो घर, अफिस जहाँ पनि चल्तीको वायरिङमा सजिलै फिट हुने बोर्ड हो । पानीले नबिगार्ने वाटर प्रुफ पनि छ । विभिन्न साइजका ९ थरी स्विच बोर्डहरू तयार गरेका छौं,’ उनले थपे, ‘बत्ती, पंखा, टीभी, फ्रिज जुनसुकै उपकरणका लागि पनि फिट हुन्छन् ।’

विदेशमा यस्ता बोर्डहरूको प्रयोग सामान्य भए पनि नेपालमा सुरुवात हुन थालेको उनले बताए । ‘अहिलेसम्म हाम्रोमा चीनबाट आएका यस्ता स्विच बोर्डहरूको प्रयोग हुने गरेको छ तर उत्पादन नै गर्ने हामी मुलुकमै पहिलो हौं,’ उनले दाबी गरे । आफ्नो उत्पादनमा २ वर्ष वारेन्टी मिल्ने उनले बताए । नेपालमा परम्परागत स्विच बोर्डहरूको नै प्रयोग अत्यधिक छ ।

मोडुलर स्विच बोर्डहरूको प्रयोग पनि बढ्न सकेको छैन । यस्तोमा स्मार्ट स्विच बोर्डले बजार लेला त ? ‘उद्योग खोल्नुअघि हामीले बजार अध्ययन पनि गरेका छौं । प्रविधिप्रति हरेकको चासो बढेको छ । प्रविधिमैत्री उपकरण किन्न सबै इच्छुक देखिने गरेका छन् । त्यसैले बजारको समस्या नहोला भन्ने लाग्छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : भाद्र ३०, २०७९ १२:४३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

उम्मेदवार बन्न महिलालाई खर्चको ‘डर’

चितवनमा महिलाकै मत संख्या धेरै छ तर चुनावमा उम्मेदवार संख्या न्यून हुन्छ
रमेशकुमार पौडेल

चितवन — मतदाताको संख्या हेर्दा चितवनमा पुरुषभन्दा महिलाको धेरै छ । हरेक निर्वाचनका बेला चर्चामा रहने चितवनमा मत संख्या धेरै भए पनि महिला उम्मेदवार बन्ने र विजयी हुनेहरू निकै कम छन् । जिल्ला निर्वाचन कार्यालयका सूचना अधिकारी अमबहादुर पुर्जाका अनुसार यहाँ ४ लाख १२ हजार १६५ मतदाता रहेकामा पुरुष २ लाख ७०६ र महिला २ लाख ११ हजार ४५८ जना छन् ।


उम्मेदवार सिफारिस गर्दा एउटा क्षेत्रबाट कम्तीमा तीन जनाको नाम पठाउन र तीमध्ये एक महिला अनिवार्य गर्न भने पनि ‘चुनावमा उठ्छु भन्ने महिला नपाएको’ नेकपा एमाले चितवनका उपाध्यक्ष कमलराज पाठक बताउँछन् । ‘चुनावमा उठ्छु भनेर टिकट माग्नेभन्दा पनि पार्टीले टिकट दिन्छ कि भन्ने डरले भाग्ने अवस्था आएको छ,’ उनले भने । यसको कारण चुनावमा बढ्दो खर्च भएको उनले बताए । निर्वाचन प्रणालीलाई सुधार नगर्दासम्म महिला मात्रै होइन खर्च गर्न नसक्ने तर राजनीतिमा क्षमतावान्हरूले पनि चुनाव जित्न नसक्ने परिपाटी बनेको उनले बताए । ‘खर्च गर्न नसक्नेले समानुपातिकमा दाबी गर्ने चलन बढेको छ,’ उनले भने ।

वाग्मती प्रदेशसभा सदस्य र राप्रपा सहमहामन्त्री रीना गुरुङ पनि पाठकको कुरामा सहमत छिन् । चुनावी तडकभडक महिलाका लागि अप्ठ्यारो भएको उनले बताइन् । ‘अहिले गठबन्धन बनेको छ । कुन नेता प्रधानमन्त्री बन्ने, जित्ने गरेर कहाँबाट उठ्ने भनेर चर्चा सुरु भइसक्यो । तर, ती बहस पुरुषलाई केन्द्रमा राखेर हुने गरेको छ,’ उनले भनिन्, ‘महिलालाई किन टिकट दिने, दिए पनि खर्च गर्दैनन्, त्यसैले चुनाव जित्दैनन् भन्ने चर्चा पार्टीका भेलाहरूमा हुन्छ,’ गुरुङले भनिन् । चितवनलाई कार्यक्षेत्र बनाएर राजनीति गर्दै आएकी गुरुङले यसपालि आफू प्रत्यक्ष नै चुनाव लड्ने योजनामा रहेको बताइन् ।

पार्वती रावल राष्ट्रिय सभा सदस्य हुन् । उनले संसदीय समितिको पनि नेतृत्व लिइन् । उनको अनुभवमा महिलालाई उम्मेदवार बन्नबाट रोक्न खर्च पनि एउटा पाटो हो । ‘५/६ करोड, ८/१० करोड खर्च गर्नुपर्छ भनेर ठूलै नेताले बोलेका छन्,’ उनले भनिन्, ‘यसरी त महिलाले खर्च गर्न सक्दैनन् ।’ तोकिएको भन्दा धेरै खर्च गर्नेहरूलाई कारबाही र उम्मेदवारी नै रद्द गर्न निर्वाचन आयोग नलाग्दासम्म खर्चका कारण महिलालाई सधैं समस्या हुने उनले बताइन् । ‘सबैभन्दा बढी खर्च निर्वाचनको मौन अवधिमा हुने गरेको छ । मौन समयको दुरुपयोगलाई कसरी रोक्ने भनेर सोच्नुपर्ने देखिन्छ,’ उनले भनिन् । सहकारीकर्मी शान्ति अधिकारी खर्चकै डर देखाएर महिलालाई उम्मेदवार बन्नबाट रोक्नु विडम्बना भएको बताउँछिन् ।

युवा राजनीतिककर्मी रीतु गिरी यो समस्याको आफैं भुक्तभोगी हुन् । ‘गएको स्थानीय तह निर्वाचनमा म रत्ननगर नगरपालिकाका–१ बाट वडाध्यक्ष उठ्न खोजें । मलाई चुनाव जित्न २०/२५ लाख खर्च लाग्छ भनियो तर म उठ्न पाइनँ,’ उनले भनिन्, ‘पार्टीले पनि जितेन ।’ चितवन–२ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिने तयारी गरेकी देविका कुँवर भने खर्चका कारण चुनावमा उठ्न डराउन नहुने बताउँछिन् । मत संख्यामा बढी भएर पनि पुरुषलाई जिताउनका लागि मात्रै होइन आफू

उठ्न र जित्ने आँट गरेर महिला अगाडि आउनुपर्ने उनको भनाइ छ । ‘चुनाव जित्न खर्च नै गर्नुपर्छ, मतदातालाई मासुभात नै खुवाउनुपर्छ भन्ने छैन,’ २९ वर्षीया कुँवरले भनिन्, ‘गएको स्थानीय तह निर्वाचनले केही राम्रो संकेत देखाएकै हो । त्यसैले आँट गरेरै उम्मेदवारी दिन दिदीबहिनीलाई आग्रह गर्छु ।’

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७९ ०९:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×