जीर्ण सडकमा जोखिमपूर्ण यात्रा- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार

जीर्ण सडकमा जोखिमपूर्ण यात्रा

‘हरेक वर्ष सडक भासिएर तलतल पुगेको छ; कुनै दुर्घटना नभएसम्म सडक मर्मतबारे कसैको चासो जाँदैन ।’
सरिता श्रेष्ठ

धादिङ — कालुपाण्डे मार्गअन्तर्गतको धादिङबेसी-फूर्केखोलाको १८ किलोमिटर सडक, घुमाउरो बाटो, ठाउँ-ठाउँमा भास्सिएको सडक । हरेक डेढ-दुई सय मिटरमा ठूला-ठूला घुम्ती । घुमाउरो

कालोपाण्डे मार्ग अन्तर्गत धादिङको नीलकण्ठ नगरपालिका वडा नं. ८ दारेगौडामा भासिएको सडक । तस्बिर : सरिता/कान्तिपुर  

सडकले पहिलो पटक धादिङबेसी घुम्न आउने जो कोहीलाई यादगार बनाइदिन्छ । तर‚ त्यही सडक अहिले पहिरोको चपेटामा परेको छ । कहिले माथिबाट पहिरिने त कहिले तलबाट भासिँदा यात्रा जोखिमपूर्ण बनेको छ ।

नीलकण्ठ नगरपालिका वडा नं. ८ दारेगौडामा हरेक वर्ष झैं यस वर्ष पनि सडक भास्सिएको छ । सडक भास्सिएर एक मिटरभन्दा तल पुगेको छ । तर‚ मर्मत सम्भार हुन नसक्दा दैनिक सयौं सवारी साधनहरू जीर्ण सडकमा जोखिम मोलेरै यात्रा गर्न बाध्य छन् । हरेक वर्ष बर्खामा सडक भासिने र माटोले पुरेर सञ्चालन गरिँदै आएको स्थानीय अगुवा भरत ढुङ्गानाले बताए ।

‘सडक भासिएर जोखिम बनेको हामी सबैलाई थाहा छ । दिनमा २/५ पटक ओहोरदोहोर गर्नु पर्छ । जोखिम मोलेरै हामी यात्रा गरिरहेका छौं‚’ उनले भने, ‘तलबाट खोलाले सडक तानिरहेको छ; माथिबाट पहिरिरहेको छ ।’

दारेगौडामा पहिरोका कारण कालुपाण्डे मार्ग भासिएपछि यसले थप जोखिम निम्त्याएको छ । ‘हरेक वर्ष सडक भासिएर तलतल पुगेको छ, कुनै दुर्घटना नभएसम्म सडक मर्मतबारे कसैको चासो जाँदैन,’ उनी भन्छन्, ‘बाटोका कारण हामी चालक, यात्रा गर्ने यात्रु र बाटो हिँड्ने सबैको ज्यान र पेशा दुवै धरापमा छ ।’ दैनिक सयौं सवारी यहि पहिरोमा जोखिम मोलेरै आवातजावत गरिरहेका छन् । कतिपय यात्रुहरू बाटो देखेर डराउने र झर्न हतारिने गरेको उनले बताए ।

कालुपाण्डे मार्ग २०५७ सालमा पिच गरिएको हो । तर‚ सडक पिच हुनुभन्दा पहिलेदेखि आवतजावत बन्द हुने गरी पहिरिँदै आएको छ । सडक पिच गरिएपछि पनि समस्या समाधान भएन । न लगातार पहिरिने क्रम रोकियो न मर्मत भयो न त वैकल्पिक बाटो नै खोजियो । अझै पनि हरेक वर्ष भासिने; चिरा पर्ने र सडक बिचैमा भ्वाङ पर्ने गरेको छ । पहिरोकै कारण यात्रुहरू जीर्ण सडकमा जोखिम मोलेरै यात्रा गर्न बाध्य छन् । तर पहिरो रोक्ने दिगो उपाय भने अझै खोजिएको छैन ।

पहिरो रोक्न खोला किनारदेखि नै वाल उठाएर मर्मत गर्नुपर्ने देखिन्छ । मर्मतको नाममा पहिलो पटक यो वर्ष केहि भागमा ग्याबिन जाली लगाइयो । प्राविधिक योजनाबिनै लगाइएको जाली सडकसँगै दबिएको छ । तलबाट तानिएर पहिरिएको जानकारी नभएको भन्दै कालुपाण्डे मार्गका सुपरभाइजर अर्जुन सापकोटा पन्छिन खोजेका छन् । ‘तलैबाट भासिएको पहिले जानकारी भएको भए ग्याबिन जाली पनि तलैबाट लगाएर मर्मत गरिन्थ्यो तर हामीले माथी मात्रै जाली लगाउँदा जालीसहित पुन: सडक भासियो‚’ उनले भने, ‘मर्मतका लागि टेन्डर भैसकेको छ । अब छिट्टै मर्मत कार्य सुरु गर्छौं तर दिगो व्यवस्थापनका लागि स्वायल टेस्ट गरेर मात्रै काम अघि बढाउनुपर्छ । अहिलेको मर्मत क्षणिक र बर्खाबाट जोगाउन मात्रै हो ।’

वैकल्पिक बाटोको रुपमा ससाह देउराली चौताराबाट इट्टाभट्टा, ससाह खोला, मैदी भन्ज्याङ हुँदै तल्लो ज्यामिरे निस्कन सकिन्छ । तर‚ कच्ची सडक खण्ड र सबै खालका सवारी साधन पार गर्न सक्ने अवस्था नुहँदा वैकल्पिक बाटो प्रयोगविहीन छ ।

वैकल्पिक बाटो प्रयोग गर्दा सवारी साधनले करिब दुई किलोमिटरभन्दा बढी दूरी पार गर्नुपर्ने हुन्छ । तर‚ इट्टाभट्टादेखि मैदी भन्ज्याङ छिचोल्ने सडकमा हिलो र खाल्डाखुल्डी छ । ससाह खोला र खेत आसपासका करिब पाँच सय मिटर दूरिको सडक बिग्रिएको छ । बिग्रेको सडकमा ग्राभेल गर्ने हो भने सबै खालका सवारी साधनहरू सहजै पार गराउन सकिन्छ । तर वैकल्पिक बाटो र जीर्ण बनेको कालुपाण्डे मार्गतर्फ कसैको ध्यान पुग्न सकेको छैन ।

गत वर्ष सिद्धलेकको मुक्तिनाथ मन्दिर नजिकै सडक भासिएको थियो । जाली लगाएर सडक मर्मत गरेपछि सुचारु छ । अहिले डिभिजन सडक कार्यालय नुवाकोटले धादिङबेसी-फूर्केखोला सडकखण्डको घुमाउरो मोडहरू कटिङ गरेर फराकिलो बनाएको छ, जसले गर्दा सवारीसाधनलाई सहज भएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७९ १८:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

धादिङका चेपाङ समुदायले मनाए न्वागी पर्व

सरिता श्रेष्ठ

धादिङ — सीमान्तकृत चेपाङ अर्थात् प्रजा समुदायले आफ्नो प्रमुख पर्वको रुपमा रहेको ‘न्वागी’ पर्व मनाएका छन् । पितृ बुझाउने र भूमी पूजा गर्ने पर्वको रुपमा परिचित यो पर्वमा आफ्ना कुलभरिमा मानिस मूल झाँक्रीको घरमा जम्मा भएर झाँक्री फलाक्ने गरिन्छ ।

तस्बिर : सरिता/कान्तिपुर

यो पर्वमा विशेषगरी घैया धान, काँक्रो, करेला, गाभा, निबुवा, घिरौलालगायत तरकारी तथा फलफूल पितृलाई बुझाउने र अन्न फलाउने भूमिलाई पूजा गर्ने चलन छ ।

यस दिन चेपाङ समुदायका प्रत्येक घरमा रातभर एकपाखे ढ्याङग्रो ठोक्ने र देवीदेवता मनाउने चलन छ । फलेका अन्न तथा फलफूल तरकारी न्वागीकै दिन चेपाङका पण्डितमार्फत् देवी देवतालाई चढाएर मात्र उनीहरुले खान सुरु गर्ने गर्दछन् । चेपाङ समुदायले न्वागी पर्वमा आफूले उब्जाएको अन्नले वर्षभरि खान पुगोस् भनेर कामना गर्दछन् । न्वागीमा आफन्तहरू जम्मा भएर पूजा गर्ने; ढ्यांग्रो बजाउने; आपसमा खुसीयाली साटासाट गरी मनाउने गरिएको चेपाङ संघ वाग्मती प्रदेश समितिका कोषाध्यक्ष उद्धव चेपाङले बताए ।

यो पर्वमा झाँक्री बसेर रातभर सिमेभूमे फलाकेर मात्रै खानुपर्छ भन्ने मान्यता परापूर्व कालदेखि नै चलिआएको बताइन्छ । ‘नयाँ बाली भित्रिएको उपलक्ष्यमा मनाइने पर्वको रुपमा पनि लिने गरेको छ,’ उनले भने, ‘पितृ नबुझाई र अन्न उत्पादन गराइदिएकोमा भूमीलाई धन्यवाद नदिई नयाँ बाली खाएमा अनिष्ट हुन्छ; अशुभ हुन्छ; पितृ रिसाउँछ भन्ने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ ।’

यहाँको चेपाङ समुदायले हरेक वर्ष भदौ २२ गते न्वागी पर्व मनाउने गर्छ । भदौमा नयाँ अन्नबाली, फलफूल पाकेपछि न्वागी पर्व मनाउने गरिन्छ । यो पर्वमा देवीदेवता नरिसाऊन् भन्नका लागि चेपाङ झाँक्री (पान्दे) हरुले एकपाखे ढ्यांग्रो ठोक्दै कुखुराको बली चढाउने प्रचलन रहिआएको बेनिघाट रोराङ-३ माथिल्लो ओर्वाङका सोमबहादुर चेपाङले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७९ १६:३६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×