भत्ता लिन सास्ती- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

भत्ता लिन सास्ती

कान्तिपुर संवाददाता

दोलखा — सामाजिक सुरक्षा भत्ता लिन भीमेश्वर–७ की ९० वर्षीया कृष्णमाया सुवेदी वडा कार्यालय धाउन थालेको निकै दिन भएको थियो । तर बैंक प्रतिनिधि भत्ता बाँड्न गाउँमा आएनन् । 

यो पटक जनप्रतिनिधिले नै बैंकसम्म लगिदिएर भत्ता दिलाएको उनले बताइन् । ‘सबै बूढाबूढी जम्मा गरेर बसमा वडाध्यक्षले नै लगेर भत्ता दिलाए । खाजा खुवाए, साँझ घरै पुर्‍याइदिए,’ उनले भनिन् । यसअघि वृद्धवृद्धा बैंकमा दिनभर लाइन बस्न बाध्य थिए । गाउँमा बैंकले घुम्ती सेवा नदिँदा भत्ता लिन उनीहरूले सास्ती खेप्दै आएका छन् ।

दैनिक वडामा ज्येष्ठ नागरिक भत्ता लिन धाउन थालेपछि वडाध्यक्ष विनोद तामाङले बैंकलाई सम्झौताअनुसार भत्ता बाँड्न आग्रह गरे । तर बैंकले गाउँमा आउन मानेनन् । सम्झौतामा गाउँमा पुगेर भत्ता वितरण गर्ने भए पनि बाँड्ने बेलामा बैंकले विभिन्न कारण देखाएर नआउने गरेको उनले बताए । ‘भत्ता बाँड्न घुम्ती सेवा सञ्चालन गर्ने भनेर सम्झौता गरेका छन्, तर बाँड्ने बेलामा असुरक्षा, कर्मचारी अभावलगायत कारण देखाएर आउनै मान्दैनन्,’ उनले भने ।

वडा कार्यालयमा ज्येष्ठ नागरिक सकस खेपेर भत्ता लिन आउन थालेपछि बैंकसँग सल्लाह गरेर भत्ता दिलाउन लगेको उनले बताए । सबै ज्येष्ठ नागरिकलाई निःशुल्क बस सेवा सञ्चालन गरेर दुई दिन बैंकमा लगेर भत्ता वितरण गरिएको थियो । सामाजिक सुरक्षा भत्ता घुम्ती सेवामार्फत गाउँमा बाँड्ने सम्झौता गरेको बैंकले कार्यान्वयन नगर्दा ज्येष्ठ नागरिकले सास्ती खेप्नु परेको हो ।

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७९ ११:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

धमाधम स्थानीय पाठ्यक्रम पढाउँदै पालिका

गलकोट, जैमिनी, ढोरपाटन र बागलुङ नगरपालिकामा भने अझै स्थानीय पाठ्यक्रमको सुरसार छैन
प्रकाश बराल, घनश्याम खड्का, आश गुरुङ

बागलुङ, म्याग्दी‚ लमजुङ — स्थानीय तह माध्यामिक तहसम्मको शिक्षाको अधिकारसँगै आफ्नै पाठ्यक्रम बनाएर लागू गर्ने अधिकारसमेत छ । राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारुप २०७६ ले समेत सबै स्थानीय तहले आधारभूत तहमा (कक्षा १ देखि ८ सम्म) स्थानीय विषयबस्तुलाई समेटेर पाठ्यक्रम बनाउन निर्देश गरेको छ ।

सोही अधिकार र निर्देशन बमोजिम गण्डकी प्रदेशका स्थानीय तहले स्थानीय पाठ्यक्रम बनाएर पढाउनसमेत सुरु गरेका छन् ।

कृषि, उद्यमशिलता पर्यटन, जडीबुटी, रहनसहन, कलासंस्कृति, सम्पदा, भाषा, धर्म, स्थानीय प्रविधी जस्ता विभिन्न ९/१० वटासम्म विषय क्षेत्र समेटेर स्थानीय तहले पाठ्यक्रम बनाइरहेका स्थानीय पाठ्यक्रम निर्माणमा सहजीकरण गर्दै आएका साभ नेपालका अध्यक्ष तुलसी प्रभास खनालले बताए । ‘स्थानीय तहले कक्षा १ देखि ८ सम्म अनिवार्य रूपमा स्थानीय पाठ्यक्रम बनाउनुपर्छ’ उनले भने, ‘पछिल्लो समय केही स्थानीय तहले पाठ्यक्रम बनाएर लागू गरिसकेका छन भने अन्यले पाठ्यक्रम बनाइरहेका छन ।’ खनालले १० स्थानीय तहमा पुगेर पाठ्यक्रम निर्माणमा सहजीकरण गरिसकेका छन । स्थानीय पाठ्यपुस्तक बनाएर पढाउने स्याङजाको भीरकोट नगरपालिका देशकै पहिलो भएको खनालले बताए । अहिले स्याङजाका फेदीखोला, बिरुवा र कालीगण्डकी गाउँपालिकाले पनि पाठ्यक्रम बनाइसकेका छन ।

बागलुङका केही पालिकाले पाठ्यक्रम बनाइसकेका छन् । आफ्नै पाठ्यक्रम बनाएर लागू गर्नेमा गाउँपालिका अगाडि देखिएका छन् । तमानखोला, ताराखोला र बरेङ गाउँपालिकाले पाठ्यक्रम बनाएर पढाउन थालेका हुन् । आगामी वर्ष कक्षा ५ सम्मको पाठ्क्रम लागू गर्ने तयारी भएको गाउँ शिक्षा अधिकारी पूर्णबहादुर घर्तीले बताए । ताराखोला गाउँपालिकाले पनि गत शैक्षिकसत्र बाटै पाठ्यक्रम बनाएर पढाउन थालेको हो । ताराखोलाको पाठ्यक्रममा स्थानीय उत्पादन र मगर संस्कृतिबारे बढी सामग्री संकलन गरिएको गाउँपालिका अध्यक्ष धनबहादुर बिकले बताए । बरेङले चालु शैक्षिक सत्रदेखि पाठ्यक्रम लागू गरेको हो । बरेङले पहिलो चरणमै कक्षा १ देखि ३ सम्मको ‘हाम्रो बरेङ’ पाठ्यक्रम बनाएर पढाउन थालिसकेको शिक्षा अधिकारी सूर्यप्रसाद शर्माले जानकारी दिए । ‘कक्षा १० सम्मै पुग्ने लक्ष्य छ, २०८० सालमा कक्षा ७ सम्मको पढाइ थाल्छौं’ उनले भने । तमानखोलाले छन्त्याल संस्कृतिलाई पाठ्यक्रममा जोडेको छ ।

‘पर्यटकीय क्षेत्र भनेर पोखरा र लुम्बिनी मात्रै पढेका बालबालिकाले आफ्नै पहाड र तालको नाम पनि जान्न पाएका छन्’ स्थानीय भवीन्द्र पुनले भने । यसले बालबालिकालाई आफ्नै माटोमा जोडेको उनले बताए । बडिगाड, निसीखोला र काठेखोला गाउँपालिकाले पनि स्थानीय पाठ्यक्रमको तयारी गरेको बताएका छन् । मस्यौदा लेखनको काम भैरहेको र त्यसपछि छलफल गरेर अन्तिम रुप दिने योजना बनाएको बडिगाडकी अध्यक्ष गण्डकी थापा अधिकारीले बताइन् ।

सदरमुकामस्थित बागलुङ नगरपालिकामा भने अझै स्थानीय पाठ्यक्रमको सुरसार छैन । गलकोट, जैमिनी र ढोरपाटन नगरपालिकाले पनि पाठ्यक्रममा प्रगति गर्न सकेका छैनन् । साधन स्रोत धेरै भए पनि नगरपालिका तहमा स्थानीय पाठ्यक्रमबारे चासो नै नभएको अभिभावकले बताए । स्थानीय सुजन परियारले भने, ‘कर्मचारी र जनप्रतिनिधिमा केही गरौं भन्ने भावना भएन भने कुरा मात्रै ठूला हुन्छन् ।’ अन्य काममा जिल्लाका नगरपालिका भन्दा गाउँपालिका अगाडि देखिएको उनले बताए । मस्यौदा बनाएको बागलुङ नगरपालिकाले पाठ्यक्रमको पुस्तिका तयार गर्न सकेको छैन । ‘विभिन्न छलफल र कार्यशाला मार्फत प्रारम्भिक मस्यौदा बनाएका छौं’ बागलुङ नगर शिक्षा अधिकारी धनप्रसाद पोखरेलले भने, ‘पाठ्यपुस्तक बनाउने बजेट नभएर रोकिएका हौं ।’

जैमिनी नगरपालिकामा अहिलेसम्म पाठ्यक्रमबारे सुरसार छैन । पाठ्यक्रम तयारी समिति मात्रै गठन भएको नगर शिक्षा अधिकारी खेमप्रसाद आचार्यले बताए । ‘अब हामी लाग्छौं’ आचार्यले भने, ‘आगामी बर्षदेखि कक्षा १ को भए पनि पाठ्यक्रम लागू गर्छौ ।’ गलकोटमा पाठ्यक्रमबारे सामान्य छलफल मात्रै भएको छ । म्याग्दीका स्थानीय तहले पनि स्थानीय पाठ्यक्रम बनाई पठनपाठन धमाधम थालेका छन् । केन्द्रबाट तय भएका पाठ्यक्रमले स्थानीय संस्कृति, जनजीवन, भूगोल लगायतका पक्ष समेट्न नसकेपछि स्थानीय सरकारले आधारभूत तहमा आफ्नै पाठ्यक्रम तयार गरी पठनपाठन थालेका हुन । मालिका गाउँपालिकाबाहेक सबै स्थानीय तहले पाठ्यक्रम तयार पारेको जनाएका छन । बेनी नगरपालिका, अन्नपूर्ण र मंगला गाउँपालिकाले कक्षा १–८ सम्मकै स्थानीय पाठ्यक्रम तयारपारी कक्षा १–३ सम्म पाठ्यपुस्तक छपाई पठनपाठन सुरु गरेका छन । रघुगंगा र धवालागिरी गाउँपालिकाले कक्षा ८ सम्मकै पाठ्यक्रम तयार पारेको र यसवर्ष कक्षा १–३ सम्मको पाठ्यपुस्तक छपाइ आगामी शैक्षिक सत्रदेखि लागु गर्ने जनाएका छन् ।

‘हामीले २ वर्षअघिदेखि नै स्थानीय सामग्री समावेश पाठ्यक्रम पढाउन सुरु गरेका छौं । पहिलो वर्षको पाठ्क्रक्रमका त्रुटी सच्याउँदै चालु शैक्षिक सत्रमा कक्षा ३ मा पनि स्थानीय तहमा निर्मित पाठ्यपुस्तक पढाउन थालेका छौं’ बेनी नगरपालिकाका श्रोतब्यक्ति जयराम सुवेदीले भने, ‘स्थानीय परिवेशमा आधारित पाठ्यक्रममा समावेश विषयवस्तु, शब्द र भाषा बालबालिकालाई बुझाउन अलि गाहृो भएको शिक्षकबाट सुझाव आएको छ । आगामी सत्रबाट सुधार गर्दै लगिने छ ।’

बेनी नगरपालिकाले कक्षा १ का लागी तयार पारेको पाठ्यक्रममा तीन खण्डमा वीस वटा इकाई राखिएका छन । ‘हामीले १–५ कक्षासम्मको पाठ्यक्रम तयार परेका छौं । कक्षा १ को पाठ्यपुस्तक छपाई गरी लागु गरेका छौ । २ र ३ कक्षाका पाठ्यपुस्तक छपाई क्रममा छ । आउँदो शैक्षिक सत्रदेखी लागु हुन्छ’ रघुगंगा गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत अमृत सुवेदीले भने, ‘कक्षा ६–८ पाठ्यक्रम निर्माण गर्न विषयवस्तु छनौट भैरहेको छ ।’

अन्नपूर्ण गाउँपालिकाले पनि यसै शैक्षिक सत्रदेखि स्थानीय पाठ्यक्रममा पठनपाठन सुरु गरेको छ । गाउँपालिकाले कक्षा १–५ सम्मकालागी मौलिक विषयवस्तुमा आधारित पाठ्यक्रम बनाई चालु शैक्षिक सत्रमा कक्षा १–३ मा स्थानीय पाठ्यक्रम समावेश पाठ्यपुस्तक छपाइ गरी पढाउन थालेको जनाएको हो । ‘मौलिक विषयवस्तुमा आधारित भै कक्षा १ को पाठ्यपुस्तक तयार गरी पढाइ सुरु गरेका छौं । पुस्तकमा ७० प्रतिशत चित्र र ३० प्रतिशत शब्द रहेका छन्’ अन्नपूर्ण गाउँपालिका अध्यक्ष भरत पुनले भने, ‘माथिल्लो कक्षाको पनि पाठ्यक्रमका लागि विषयवस्तु छनौट गरिएको छ । थप छलफलपछि अन्तिम टुङ्गो गरी अर्को वर्षदेखि पठनपाठन थाल्छौं ।’ मालिकाले भने

पाठ्यक्रम तयारी प्रक्रियामा रहेको जनाएका छन । ‘पाठ्यक्रम निर्माण प्रक्रियामै छौं । पाठ्यक्रम निर्माण भैसकेको छैन’ प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत हेमराज काफ्लेले भने, ‘विषय विज्ञको रायसल्लाह लिएर पाठ्यक्रम निर्माण तथा मस्यौदा समिति निर्माण गर्ने काम भैरहेको छ ।’ लमजुङका मर्स्याङ्दी गाउँपालिका र मध्यनेपाल नगरपालिकाले स्थानीय पाठ्यक्रम लागू गरेका छन् । जिल्लाका ८ स्थानीय तहमध्ये सुन्दरबजारले चालु सत्रदेखि पाठ्यक्रम लागू गरेको छ । तर, पाठ्यपुस्तक भने निर्माण गर्न बाँकी छ । बेंसीसहर र राइनासले पाठ्यक्रम निर्माण गरेपनि कार्यान्वयनमा लगेका छैनन् । दूधपोखरी र क्व्होलासोंथार गाउँपालिकाले यसबर्ष पाठ्यक्रम तयार गरेर अर्को सत्रदेखि लागू गर्ने गरी तयारी गरेका छन् भने दोर्दी गाउँपालिकाले भने कुनै तयारी गरेको छैन ।

स्थानीय तहभित्रको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, पौराणिक विषयवस्तुलाई समेटेर विद्यालयमा गत शैक्षिक सत्रदेखि स्थानीय पाठ्यक्रम लागू गरिएको मर्स्याङ्दी गाउँपालिका अध्यक्ष अर्जुन गुरुङले बताए । मध्यनेपाल नगरपालिका प्रमुख रमेशकुमार पाण्डेका अनुसार स्थानीय स्रोत, साधन तथा स्थानीय परिवेशका विषयवस्तुलाई समेटेर पाठ्यक्रम निर्माण गरी गत शैक्षिकसत्रदेखि लागू गरिएको छ । मध्यनेपाल र मर्स्याङ्दीले १ देखि ५ कक्षासम्मका विद्यार्थीका लागि स्थानीय पाठ्यक्रम लागू गरेको हो । सुन्दरबजार नगरपालिका सामाजिक विकास शाखाका उपसचिव ठाकुरजी तिवारीका अनुसार चालु शैक्षिकसत्रदेखि स्थानीय पाठ्यक्रम लागू गरिएको छ । कक्षा १ देखि ८ कक्षासम्म लागू गरिएको स्थानीय पाठ्यक्रम पाठ्यपुस्तकमा आउन भने बाँकी छ । राइनास नगरपालिका शिक्षा शाखा प्रमुख पूर्णबहादुर अछामीका अनुसार १ देखि ५ कक्षासम्मका लागि स्थानीय पाठ्यक्रम तयार पारिएको छ । तर, विद्यालयमा पठाउन भने बाँकी छ । ७ वटा शीर्षक राखेर बनाएको स्थानीय पाठ्यक्रमलाई छिट्टै विद्यालयमा पठाइने उनले बताए ।

बेंसीसहर नगरपालिका शिक्षा शाखा प्रमुख उपसचिव किसानराज चिलुवालले स्थानीय पाठ्यक्रम अन्तिम चरणमा रहेको बताए । १–८ कक्षासम्म पढाउने गरी पाठ्यक्रम तयार पारिएको र भदौदेखि लागू गरिने उनले बताए । दूधपोखरी शिक्षा अधिकृत सुशील नरालका अनुसार यसवर्ष पाठ्यक्रम निर्माण गर्ने गरी योजना निर्माण गरिएको छ । दोर्दी गाउँपालिकामा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत शम्शेर गुरुङले स्थानीय पाठ्यक्रम लागू गर्ने सम्बन्धित ‘प्लानिङ’ नै नभएको बताए ।

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७९ ११:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×