सैलुङमा रत्तिँदै सोलुको 'माले'- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

सैलुङमा रत्तिँदै सोलुको 'माले'

टीकाप्रसाद भट्ट

रामेछाप — रामेछापको सैलुङमा ‘माले’ याक चरण गर्न थालेको १ महिना पुग्नै लाग्यो । यसअघि चौरीको बथान मात्र हुने सैलुङमा ‘माले’ नयाँ पाहुना हो । सोलुबाट भित्रिएको माले स्थानीय जातको गाईसँग रत्तिन थालेको छ ।

नौलो भूगोल अनि नौला साथीसँगै उ दिनभर पुच्छर डोलाउँदै सैलुङका चुचुराहरूमा पुग्छ र साँझ अबेर गोठ फर्कन्छ । सैलुङमा रहेका स्थानीय गाईमा बहर लगाउनका लागि सोलुदेखि पहिलो पटक सैलुङमा याक ल्याइएको हो ।

यसअघि सैलुङमा उरङ जातका चौरी बाहिरबाट किनेर ल्याइन्थे । चौरीको उमेर हुन्जेल दूध खाने र बूढो भएपछि लखेटिन्थे । तर अब चौरी अन्यत्रबाट किनेर ल्याउनु नपर्ने भएको छ । सोलुको पाहुना आएपछि स्थानीय गाईले नै अब उरङ जातको चौरी जन्माउँछन् र बाच्छाबाच्छीहरूलाई चौरीको बगानमा पठाइनेछ ।

‘माले सैलुङमा रत्तिएको छ’ स्थानीय दावा पासाङ शेर्पा भन्छन् । शेर्पाका अनुसार उच्च लेकबाट झारिएका चौरी र याक तल्लो क्षेत्रमा आउँदै बिरामी पर्छन् । 'मालेलाई पनि यस्तै होला कि भन्ने चिन्ता थियो तर भएन । बीचमा ओरालेको भए पानी जुध्थ्यो। पानी जुध्यो कि गयो । सैलुङको पानी फिट भयो,’ शेर्पाले भने । सोलुको किन्जामाथिको लेकबाट गाडीमा हालेर सिधै सैलुङ आइपुगेकाले बिरामी हुनबाट बचेको उनको भनाइ छ ।

मालेसँगै अर्को याक पनि ल्याउन खोजिएको थियो । तर गोठबाट निकालेर केही तल झार्दाझार्दै बिरामी भएर उतै फर्किएको शेर्पा बताउँछन् । 'माले तगडै रहेछ, १ दिन लामो गाडीको यात्रामा सैलुङ पुगेर झार्दा पनि उस्तै फुर्तिलो नै रह्यो,' शेर्पाले भने ।

सैलुङमा १८ वटा चौरी गोठ छन् । तीमध्ये १५ रामेछाप र ३ दोलखातर्फका गोठमा झण्डै २ सय हाराहारीमा चौरी छन् । अब चौरीको संख्या अर्को वर्षदेखि बढ्ने बताइएको छ ।

स्थानीय जातका गाईले अब चौरी जन्माएपछि गोठ बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । स्थानीय किसान लालबहादुर तामाङ भन्छन्, 'चौरीलाई बाहिर जिल्लामा पुगेर खरिद गर्दा ७० हजारसम्म पर्छ । अब त माले आइपुगेको छ, बिना पैसा घरमै चौरी हुर्काउँछौं ।'

माले पनि सस्तो भने हैन । सैलुङका चौरीपालक किसान र वाग्मती प्रदेश सरकारले मिलेर महंगो मोलमा खरिद गरिएको हो । ठ्याक्कै १ लाख ५० हजार तिरेर ल्याइएको यो महंगो पाहुनालाई केही होला कि भन्ने चिन्ता स्थानीयहरूमा छ । त्यसैले याक तथा चौरी किसान संघले मालेको दैनिक रुपमा विशेष ख्याल गर्ने गर्छन् ।

रामेछापमा यसअघि साविक जिल्ला पशु सेवा कार्यालय रामेछापले गुम्देलमा चौरी विकास कार्यक्रम मार्फत् सोलुबाटै याक खरिद गरेर किसानलाई दिएको थियो । तर उक्त याक केही दिनका लागि मात्र रह्यो । अग्लो भूभागबाट होचो भूभाग हुँदै हिँडाएर गुम्देल भित्रिएको उक्त याक केही दिनमै बित्यो ।

सैलुङ क्षेत्र समुद्री सतहदेखि ३ हजार १ सय ४७ मिटर उचाइमा पर्छ । सोलुका चौरीलाई यस क्षेत्रमा ल्याउँदा यहाँको तापक्रममा घुलमिल हुन गाह्रो नभए पनि ओरालो बाटो हिँडाएर ल्याउँदा बीचबीचमा पानी खाइदिँदा 'पानी जुध्ने' हुँदा यसअघि चौरीहरू सैलुङमा ल्याउन कठिन हुने गरेको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण २१, २०७९ १५:३२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पहिलो पुस्ताका नेताको बहिर्गमन र नयाँ पुस्ताको दाबी स्वभाविक : गगन थापा 

‘नेतृत्व लिनेबारे पार्टीभित्र एकतहसम्म छलफल पनि गरिसकेको छु ।’
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री गगन थापाले पहिलो पुस्ताका नेतालाई राजनीतिबाट सम्मानजनक बहिर्गमन गराएर पछिल्लो पुस्ताले नेतृत्वमा दाबी गर्नु स्वभाविक रहेको बताएका छन् । आगामी निर्वाचन पछि नेपाली कांग्रेस सरकारमा रहेको अवस्थामा आफूले त्यसको नेतृत्व लिनेबारे पार्टीभित्र छलफल चलाइरहेको पनि उनले बताए । 

इकोनोमिक डिस्कसन फोरमले शनीबार काठमाडौंमा आयोजना गरेको ‘नेपालको आर्थिक भविष्य र समुन्नत नेपालको खाका’ विषयक कार्यक्रममा बोल्दै थापाले आफुले प्रतिनिधि सभा सदस्य र मन्त्रीका रुपमा अनुभव लिइसकेकाले सरकारको नै नेतृत्व लिन चाहेको बताए ।

‘मैले प्रतिनिधि सभा सदस्य र मन्त्रीका रुपमा अनुभव लिए । यो अनुभवले मलाई नेतृत्व लिन सघाउँछ भन्ने लागेको छ,’ थापाले भने, ‘ अब पहिलो तहका नेतालाई सम्मानजनक बहिर्गमन खोज्नुपर्छ भनेर पार्टीभित्र बहस पनि सुरु भएको छ । पछिल्लो पुस्ताले नेतृत्व लिनेबारे पार्टीभित्र एकतहसम्म छलफल पनि गरिसकेको छु ।’

आफूले मात्र नभई दोस्रो पुस्ताका जुनसुकै नेताले नेतृत्व लिन चाहेको खण्डमा त्यसलाई सकारात्मक रुपमा लिनुपर्ने उनको भनाइ छ । ‘हामी बीचमै पनि प्रतिस्पर्धा हुनसक्ने अवस्था रहला । तर दोस्रो पुस्तालाई नेतृत्व दिलाउन प्रयास गर्छु,’ उनले भने ।

नेपालमा राजनीतिक दलको सदस्यता प्रणाली ठिक नरहेका कारण क्षमता भएका व्यक्तिहरु पनि नेतृत्व तहसम्म पुग्न नसकेको पनि थापाले बताए । ‘बाहिर अलोकप्रिय देखिएको मान्छे दलभित्र शक्तिशाली हुनुको कारण भनेको हामीले अपनाएको सदस्यता प्रणाली हो,’ उनले भने, ‘विगतमा पार्टी खुल्ला गर्नुहुन्न र जोसुकैलाई सदस्यता दिन हुन्न भन्ने मानसिकता थियो । जसकारण सीमित व्यक्ति र एउटै अनुहार दलभित्र हाबी भइरहे । अब पार्टीको सदस्यता सबैका लागि खुल्ला गरिनपर्छ ।’

वर्तमान राजनीतिक व्यवस्थाभित्र चुनाव जित्ने मानसकिता हाबी रहेको तर सरकार सञ्चालन र नेतृत्वको स्पष्ट कार्यदिशाको अभाव रहेको पनि उनले बताए । ‘सरकार चलाउन सबैभन्दा ठूलो तयारी चाहिन्छ । तर हामीले त्यहि तयारी गरिरहेका हुँदैनौं । दलले निर्वाचन जितिसकेपछि के गर्ने भन्ने कार्ययोजना नै बताउँदैनन्, जित्ने कसरी भन्ने मात्रै भयो,’ थापाले भने ।

नेपालले पछिल्लो तीन दशकयता उदारवाद र खुला बजार अर्थतन्त्र अंगालिरहेकोमा त्यसलाई थप परिस्कृत र समय सापेक्ष बनाउन नीतिगत सुधारका लागि आफूले काम गरिरहेको पनि थापाको भनाइ छ । ‘निकै कम समय र स्रोतबाट हामीले उपलब्धि हासिल गर्नुपर्ने अवस्था छ । आर्थिक नीति परिवर्तनका लागि टीमले काम गरिरहेको छ । केही बोल्ड रिफर्मको तयारी गरिरहेका छौं ।’

प्रकाशित : श्रावण २१, २०७९ १५:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×