खानेपानीका लागि खोलाकै भर- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

खानेपानीका लागि खोलाकै भर

सरिता श्रेष्ठ

गुर्दुङ, धादिङ — धुनीबेसी नगरपालिका–७ गुर्दुङकी साइँलीको बिहान उठेपछिको पहिलो काम नै खानेपानीको जोहो गर्नु हो । बिहान ५ बजे रित्तो ग्यालिन बोकेर ओरालो झर्छिन् । एक घण्टा हिँडेपछि आइपुग्छ पँधेरी खोला । खोलामा पाइपको सहायताले धारा बनाइएको छ ।

धुनीबेंसी नगरपालिका–७ गुर्दङका स्थानीय पँधेरी खोलामा खानेपानी भर्दै। तस्बिर : सरिता/कान्तिपुर

त्यहीं पानी थाप्छिन् र ग्यालिन बोकेर उकालो लाग्छिन् । ‘२० लिटर पानीको ग्यालिन बोकेर उकालो चढ्न हम्मे पर्छ,’ उनी भन्छिन्, ‘अरू उपाय पनि छैन । उकालोमा थकाइ मार्दै साढे दुई घण्टामा घर पुगिन्छ ।’ हरेक दिन पानी लिन खोलामा ओरालो लाग्नेहरूको लाम हुन्छ, फर्कंदा पनि उस्तै । ‘भीरको बाटो, पानी बोकेर फर्किंदा परानै जालाजस्तो हुन्छ । तर त्यही पानीले दिनभरलाई पुर्‍याउनुपर्छ,’ उनले भनिन् ।

३४ वर्षीय शर्मिला तामाङको दैनिकी पनि उस्तै छ । घरको काम, खेतबारी, बालबच्चा हेरचाह, मेलापात गरेरै उनको दैनिकी बित्ने गरेको छ । ‘पानीका दुःख सम्झिँदा न भोक लाग्छ न निद्रा नै । पानी कसरी जुटाउने, बस्तुभाउलाई कहाँबाट ल्याउने भन्ने चिन्ताले हरेक दिन सताउँछ,’ उनले भनिन् । बर्खाको समय कतिबेला पानी पर्छ पत्तो हुन्न । बाढीपहिरोको पनि उत्तिकै डर छ । कैयौं पटक खानेपानी लिन खोलामा पुग्दा भल आएका कारण कि त रित्तै, कि धमिलो पानी लिएर घर फर्किएको अनुभव उनीसँग छ ।

‘बर्खामा खोलामा भल आउँछ, पानी लिन गयो रित्तै फर्कनुपर्छ,’ उनले भनिन्, ‘खोलामा भल आएका बेलामा आकाशेपानी खानुपर्ने बाध्यता छ । त्यो नभए उही धमिलो पानीकै भर त हो ।’

घरमा उनले २ वटा ड्रममा आकाशेपानी जम्मा गर्ने गरेकी छन् । खाना पकाउन आकाशेपानी नै प्रयोग गर्छिन् । लुगा धुन, नुहाउन खोलामा नै जान्छन् । एक हल गोरु, भैंसी र बाख्रालाई दिने पानी पनि खोलाबाटै ल्याउनुपर्छ । ‘पानीको जोहो गर्दैमा बिहान सकिन्छ, काम गर्न पनि भ्याइँदैन,’ उनले सुनाइन् ।

साइँली र शर्मिलाको मात्र होइन, यस्तो दैनिकी हरेक गुर्दुङवासीको छ । ६८ घरधुरी बसोबास गर्ने यो गाउँमा एउटै मात्र धारा छ । त्यसमा पनि पानी आउने टुंगो हुन्न । खोलाको पानीलाई २ वटा मोटरको सहायताले धारामा ल्याइने गरिएको छ । तर, बिजुलीले नधान्दा नियमित पानी आउँदैन । अहिले हावाहुरी र पहिरोले मोटरमा क्षति पुगेपछि स्थानीयलाई पानी लिन खोलाकै मात्र भर छ ।

करिब ८ वर्षअघि खोलाको पानी जम्मा गरेर बिजुली बत्ती निकाल्ने र गाउँमा पानी ल्याउन स्थानीय तम्सिएका थिए । त्यसका लागि प्रत्येक घरबाट १/१ जना खटिए । सय दिनसम्मको निरन्तर मिहिनेतपछि बिजुली बल्यो । तर ६ महिना पनि टिक्न सकेन । बर्खामा आएको भेलले बिजुली बत्ती बाल्ने र गाउँमै खानेपानी पुर्‍याउने गुर्दुङवासीको सपना बगाइदियो । अनि फेरि उस्तै दुःख सुरु भयो । हिउँदमा ड्याम बनाउने र बर्खामा भलले बगाउने सिलसिला अहिलेसम्म पनि जारी छ ।

प्रकाशित : असार ९, २०७९ ०९:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नीलकण्ठ नगरपालिकाको बजेट १ अर्ब २२ करोड

सरिता श्रेष्ठ

धादिङ — धादिङको नीलकण्ठ नगरपालिकाले आर्थिक वर्ष  २०७९/०८० का लागि १ अर्ब २२ करोड ९१ लाख २३ हजार रुपैयाँको बजेट विनियोजन गरेको छ ।

दोस्रो नगरसभाको पहिलो अधिवेशनमा उपप्रमुख दीपक विश्वकर्माले चालु खर्चतर्फ ७६ करोड ७९ लाख ६ हजार र पूजिगततर्फ ४६ करोड १२ लाख १७ हजार विनियोजन गरेको बताए । यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको भन्दा २० करोड ७९ लाख कम हो । अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ का लागि १ अर्ब २ करोड १२ लाख ७७ हजार ५ सय २५ रुपैयाको बजेट विनियोजन गरिएको थियो ।

नगरसभाले आगामी आर्थिक वर्षका लागि आर्थिक विकास, सामाजिक विकास, पूर्वाधार विकास, सुशासन तथा अन्तरसम्बन्धित क्षेत्र, न्यायिक समिति, लैङ्गिक तथा सामाजिक समावेशीकरण, वातावरण तथा विपद् व्यवस्थापनलगायतका शीर्षकमा बजेट विनियोजन गरिएको छ ।

आर्थिक क्षेत्रमा ८ करोड २८ लाख बजेट विनियोजन गरिएको छ । ‘कृषिमा सीप, प्रविधि र पुँजीसहितको आत्मनिर्भर, किसानका लागि स्थानीय सरकार’ भन्ने नाराका साथ कृषि क्षेत्र प्रवर्द्धनका लागि ५ करोड २९ लाख विनियोजन गरिएको छ । ‘एक वडा एक उत्पादन, उत्पादनमा आधारित अनुदान’ नारासहित प्रत्येक वडामा कृषिजन्य तथा दुग्धजन्य उत्पादनको प्रवर्द्धन कार्यक्रम ल्याइने उपप्रमुख विश्वकर्माले बताए । उद्योग तथा लघु विकासका लागि १ करोड ४७ लाख छुट्याइएको छ ।

नगरपालिकाको वडा नम्बर ८ मा औद्योगिक ग्राम निर्माण गर्ने कार्यलाई निरन्तरता दिने बताइएको छ । कृषि तथा पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि १ करोड ३० लाख, सहकारी विकास कार्यक्रम अगाडि बढाउन ३० लाख विनियोजन गरिएको छ । नीलकण्ठ नगरपालिकाको भाषा कला संस्कृति एवम् प्राज्ञिक क्षेत्रको प्रवर्द्धन विकासका लागि स्थापित नीलकण्ठ प्रज्ञा प्रतिष्ठान स्थापना गरिने बताइएको छ । जसका लागि २० लाख विनियोजन गरिएको छ ।

सामाजिक विकासतर्फ ५२ करोड ४६ लाख विनियोजन गरिएको छ । जसअन्र्तगत स्वास्थ्यमा ७ करोड ४६ लाख, शिक्षामा ३९ करोड ४३ लाख, युवा तथा खेलकुदमा २५ लाख बजेट विनियोजन गरिएको छ । नगरवासीको प्रेसर, सुगर, ब्लडगु्रप छुट्टाउने, होलबडी चेकअप जस्ता स्क्रिनिङ कार्यक्रम सञ्चालन गरिने, स्वास्थ्य स्वंयसेविकालाई प्रोत्साहन भत्ताबापत मासिक एक हजार दिने व्यवस्था मिलाइएको छ । नगरपालिकामा बहुप्राविधिक शिक्षालय स्थापना गर्न १ करोड ५० लाख विनियोजन गरिएको छ ।

पूर्वाधार विकासअन्तर्गत आगामी पाँच वर्षसम्म वडा कार्यलयसम्म पुग्ने सडक कालोपत्रे गरिने गरी ३० करोड ३७ लाख बजेट विनियोजन गरिएको बताइएको छ । सडक, पुल, भवन, सिंचाइका लागि २७ करोड ६४ लाख, कार्यसम्पादनलाई प्रविधिमैत्री बनाउन २ करोड १५ लाख विनियोजन गरिएको छ । जल उत्पन्न प्रकोप उद्धार भू तथा जलाधार संरक्षण कार्यक्रम संचालनका लागि ३५ लाख, विपद्जन्य घटना न्यूनीकरणलगायत विभिन्न विपद् प्रतिकार्यका लागि ९० लाख विनियोजन गरिएको छ ।

नगरपालिकाले अभिभावकविहीन बालबालिकालाई संरक्षण अनुदान कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिएको छ । बजेटमा महिला उद्यमशीलता एवम् आर्यआर्जन, सीप विकास, दलित समुदायको उत्थान कार्यक्रमका लागि पनि कार्यक्रम सञ्चालन गरिने बताइएको छ । बालबालिकालाई विपद् तथा हिंसाबाट जोगाउन चेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिने नगर प्रमुख भीमप्रसाद ढुङगानाले बताए । जेष्ठ नागरिक, अपांगता भएका व्यक्तिहरुका लागि वपन प्रवर्धनात्मक कार्यक्रम संचालन गरिने बताइएको छ ।

बजेट प्रस्तुत गर्नुपूर्व नगरप्रमुख भीमप्रसाद ढुङ्गानाले नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गरेका थिए । नगरपालिकाले नीति तथा कार्यक्रम र बजेट निर्माण गर्नुपूर्व वडाभेला गरी वडाले प्राथमिकतामा छुट्याएर पठाएका योजनाहरुलाई नगरपालिकाले समेटेको बताइएको छ ।

अघिल्लो कार्यकालमा स्थानीय तह संस्थागत क्षमता स्वमूल्यांकनमा उत्कृष्ट नगरपालिकाका रूपमा नीलकण्ठ नगरपालिका पुरस्कृत भएको थियो ।

प्रकाशित : असार ७, २०७९ १८:०७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×