ज्योति फर्किंदाको खुसी- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

ज्योति फर्किंदाको खुसी

देख्न सक्ने भएपछि कोही चिकित्सकका औंला गनिरहेका थिए त कोही खुसीले छमछमी नाचिरहेका थिए
केदार शिवाकोटी

दोलखा — कक्षामा शिक्षकले पाटीमा लेखेको साथीहरूले प्रस्ट देख्दा उनलाई अक्षर खुट्याउनै असहज हुन्थ्यो । आँखाको दृष्टि गुम्दै गइरहेकामा कालिञ्चोक गाउँपालिका–७ की १० वर्षीया जेशिका पौडेलले न आफैंले चासो दिएकी थिइन्, न अभिभावकलाई नै भनेकी थिइन् । शिक्षकलाई आफूले पाटीमा लेखेको नदेखेको भनेर बताएपछि मात्र छोरीको आँखामा समस्या रहेकोबारे शिक्षकमार्फत नै उनका अभिभावकले पत्तो पाएका हुन् ।

बाबु विष्णु पौडेलले पनि सुरुमा त सामान्य समस्या मात्रै होला भन्ने सोचे । अस्पताल लगेनन् । तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठानले उनको गाउँमै आँखा शिविर राखेपछि जेशिकाको आँखा परीक्षण भयो । तबमात्र उनलाई जन्मजात मोतियाबिन्दु भएको खुलेको हो । चिकित्सकहरूका अनुसार मोतियाबिन्दु अन्तिम चरणमा थियो । बिहीबार दोलखा आँखा अस्पतालमा उनको मोतियाबिन्दुको शल्यक्रिया भएको छ । शुक्रबार दुवै आँखाको पट्टी खोलेपछि उनले चिकित्सकको औंला गन्दै जवाफ फर्काइन् । गुम्नै लागेको दृष्टि पुनः फर्किएपछि उनको अनुहारमा चमक थियो । भनिन्, ‘अब त सरले बोर्डमा पढाएको पनि स्पष्ट देख्छु ।’

छोरीको आँखाको समस्या समाधान भएपछि बुबा विष्णु पनि खुसी देखिन्थे । तर ढिलो गरी मात्रै उपचार गर्न ल्याएकोमा भने उनी खिन्न थिए । ‘देख्न छाडें भनेर कहिल्यै भनिन्,’ उनले भने, ‘हामीले पनि छोरी स्कुल गइराखेकी छे भनेर वास्ता गरेनौं । यही समयमा शिविर पनि आएकाले ढुंगा खोज्दा देवता मिलेजस्तो भएको छ ।’

जेशिकाको शल्यक्रिया संलग्न नेत्र विशेषज्ञ डा. सागर रुइतका अनुसार समयमै शल्यक्रिया नभएको भए उनको दृष्टि गुम्न सक्थ्यो । ‘ठीक समयमा जेशिकाको उपचार भयो,’ उनले भने, ‘एक–दुई महिना तलमाथि भएको भए जीवनभर उनले दृष्टि गुमाउने थिइन् ।’ सामान्यतया बढ्दो उमेरका व्यक्तिमा हुने मोतियाबिन्दु बालबालिकामा भने जन्मजातै पनि देखिन्छ । बालबालिकामा ३ कारणले मोतियाबिन्दु हुने डा. रुइत बताउँछन् । ‘कोहीलाई बिनाकारण हुन्छ, केहीलाई वंशाणुगत र केहीलाई अन्य शारीरिक वा आँखाकै अन्य रोगबाट हुन्छ,’ डा. रुइतले भने, ‘समयमै पहिचान भए आँखाको ज्योति गुम्नबाट जोगाउन सकिन्छ ।’

विशेषगरी ग्रामीण भेगका बालबालिकामा कुपोषणलगायत कारणले पनि दृष्टि गुम्ने जोखिम बढेको उनको भनाइ छ । शिक्षकले कक्षाकोठामा विद्यार्थीलाई यसबारे जानकारी दिए पीडितले बेलैमा उपचार पाउने र केही हदसम्म दृष्टि जोगाउन सकिने उनले बताए । गत वर्ष जिल्लामा एकै परिवारका २ बालिकामा मोतियाबिन्दु भएको पाइएको थियो । शल्यक्रिया गरिएपछि उनीहरू अहिले स्वस्थ छन् । खासगरी बालबालिकाको आँखाको हेरविचारमा अभिभावकले चासो नराख्दा समस्या बढ्दो छ । जानकारी भए पनि बेलैमा उपचार नगराउँदा समस्या थप बढ्दो रहेको डा. रुइत बताउँछन् ।

यसैबीच, मोतियाबिन्दुले आँखाको दृष्टि मधुर भएका वृद्धवृद्धाहरूले दृष्टि फर्किएपछि अस्पतालमा खुसी मनाएको दृश्यले छुट्टै रौनक थपेको थियो । यसैमध्येमा पर्थिन् कालिञ्चोक–५ लापिलाङकी ९० वर्षीया बुधमाया थामी । अस्पतालमा धेरै मान्छे र घाम देखें भन्दै उनी नाचेकी थिइन् । उनीसँगै गौरीशंकर गाउँपालिका–४ रावाकी ८० वर्षीया विष्णुमाया श्रेष्ठ पनि खुसी हुँदै छमछम नाचेकी थिइन् ।

दोलखा आँखा अस्पतालमा मोतियाबिन्दुको शल्यक्रियासहितको शिविर राखिएपछि जिल्लाभरबाट २ सय आँखाका बिरामीले लाभ लिएका छन् । धेरैजसो बिरामी जिल्लाका दुर्गम क्षेत्रबाट आएका थिए । ३ दिनसम्म चलेको शिविरमा १ सय ६० जनाभन्दा बढीको मोतियाबिन्दुको शल्यक्रिया गरिएको छ । शिविरमा तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठानका वरिष्ठ आँखा रोग विशेषज्ञ डा. सन्दुक रुइत र डा. सागर रुइतको टोलीले बिरामीको निःशुल्क शल्यक्रिया गरेको थियो ।

प्रकाशित : आश्विन ९, २०७८ १०:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पोखरामा कुकुर पाल्न अब महानगरपालिकाको अनुमति लिनुपर्ने

प्रतिकुकुर एक सय रुपैयाँ शुल्क, दुई दिनमा १४० दर्ता
ऐनविपरीत कार्य गर्ने कुकुरधनीलाई ५ देखि १५ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना
दीपक परियार

पोखरा — सेतो र कालो छिर्केमिर्के कुकुर डोर्‍याएर अनु सिग्देल दम्पती शुक्रबार पोखरा–८ को सिर्जनाचोकमा रहेको वडा कार्यालय पुगे । एक वर्षअघि अनलाइनबाट १६ हजार रुपैयाँमा मगाइएको डाल्माटिएन प्रजातिको कुकुर दर्ता गर्न उनीहरू वडा कार्यालय पुगेका हुन् ।

महानगरपालिकाले नेपालमै पहिलोपल्ट कुकुरको दर्ता अनिवार्य गरेको हो । महानगरको छैटौं नगरसभाले पशु स्वास्थ्य तथा पशु सेवा ऐन, २०७६ पारित गरेको थियो । उक्त ऐनमा कुकुरपालकले अनिवार्य दर्ता गरेर अनुमतिपत्र लिनुपर्ने व्यवस्था थियो । ऐन पारित भएको दुई वर्षपछि कार्यान्वयनमा आएको हो । ‘कुकुरको तथ्यांक राख्नु उपयुक्त हो,’ पोखरा–८ शान्तिमार्गकी सिग्देलले भनिन्, ‘दर्ताको निहुँमा राजस्व मात्रै उठाउने हो भने राम्रो होइन ।’

महानगरपालिकाले बिहीबारबाट आफ्ना १० पशु सेवा केन्द्रमा दर्ता प्रक्रिया सुरु गरेको छ । सेवा केन्द्र नभएको वडा नम्बर ८ मा भने बिहीबार र शुक्रबार क्याम्प राखिएको थियो । कुकुरपालकले एक सय रुपैयाँ बुझाएपछि कुकुर दर्ता तथा पाल्ने अनुमतिपत्र पाउँछन् ।

महानगरले पशुधनीको नाम, ठेगाना, घर नम्बर, फोन नम्बर, कुकुरको जाति, जात/नश्ल, उमेर, बोलाउने नाम, रङ र लिंगको रेकर्ड राख्छ । अनुमतिपत्रसँगै बेल्टमा ट्याग झुन्ड्याइन्छ । ऐनबमोजिम दर्ता भएका कुकुरलाई छाडा छोड्न नपाइने, घरबाहिर दिसापिसाब गराउन नहुने प्रावधान छ । ऐनविपरीत कार्य गरे कुकुरपालकलाई ५ देखि १५ हजार रुपैयाँ जरिवाना गर्ने व्यवस्था गरिएको छ । छाडा छोडिएका कुकुर कसको हो भन्ने ट्यागबाट पत्ता लगाउने र जरिवाना गरिने वडा ८ का अध्यक्ष रुद्रनाथ बरालले बताए । ‘कुकुर पालेर बूढो भएपछि सडकमा छोडिदिने समस्या छ । अर्को भनेको कुकुर डोर्‍याउँदै ल्याएर सार्वजनिक स्थलमा दिसापिसाब गराउँछन्,’ उनले भने, ‘दर्ता प्रक्रियापछि अब यो समस्या आउँदैन ।’

पशु सेवा शाखाका प्रमुख नवराज अधिकारीका अनुसार बिहीबार र शुक्रबार महानगरभित्र १ सय ४० कुकुरको दर्ता भएको छ । वडा नम्बर ८ मा मात्रै ७८ पशुधनीले कुकुर दर्ता गरेका छन् । बिहीबार सुरु भएदेखि निरन्तर दर्ता प्रक्रिया चल्ने उनले बताए । ‘दर्ता गरेर कुकुरलाई व्यवस्थित रूपमा पाल्दा तथ्यांक अभिलेखीकरण प्रभावकारी हुन्छ,’ उनले भने, ‘रेविजविरुद्धको भ्याक्सिन लगाएको/नलगाएको छुट्याउन सजिलो हुन्छ । नलगाएको भए ताकेता गर्छौं ।’

पशु सेवा शाखाले छाडा कुकुरलाई व्यवस्थित गर्ने अभियान पनि चलाएको छ । सेप्टेम्बर २२ मा विश्व रेविज दिवस मनाउने क्रममा पशुसँग सम्बन्धित संघसंस्थाको सहकार्यमा अभियान थालिएको हो । अभियानअन्तर्गत छाडा कुकुरलाई समातेर भ्याक्सिन लगाउने, बिरामी भए उपचार गरेर छाड्ने गरिएको शाखा प्रमुख अधिकारीले बताए । असोज १२ पछि कुकुरको निःशुल्क बन्ध्याकरण सेवा पनि शाखाले दिनेछ । अभियानमा भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र कास्की, पशुपन्छी रोग अन्वेषण प्रयोगशाला पोखरा, पशुपन्छी तथा मत्स्य विकास निर्देशनालय, नेपाल पारा भेटेरिनरी एन्ड लाइभस्टक एसोसियसन (नेब्ला), नेपाल भेटेरिनरी एसोसिएसन, नेपाल पशु स्वास्थ्य प्राविधिक संघ (नेल्टा) र हिमालय एनिमल रेस्क्यु ट्रस्ट (हार्ट) को सहभागिता छ ।

पशुपन्छी रोग अन्वेषण प्रयोगशाला प्रमुख केदारराज पाण्डेका अनुसार रेविजका कारण नेपालमा हरेक वर्ष २ सय जनाको मृत्यु हुन्छ । यसको लक्षण देखिएपछि बचाउन सकिँदैन । फ्याउरो र स्यालबाट कुकुरमा रेविज सर्छ भने छाडा कुकुरबाट घरपालुवामा सर्छ ।

प्रकाशित : आश्विन ९, २०७८ ०९:५६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×