बीपी राजमार्गमा खहरेले सधैंको सकस- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बीपी राजमार्गमा खहरेले सधैंको सकस

खहरेको निकासका लागि पुल नबनाउँदा सडकबाटै भेल बगेर यातायात अवरूद्ध हुने समस्या
राजकुमार कार्की

सिन्धुली — विराटनगरबाट काठमाडौं जाँदै गरेका माइक्रो बसका चालक सुवास थिङ कमलामाई नगरपालिका–९ को भिमान आएपछि करिब तीन घण्टा अड्किए । यो ३ दिनअघिको घटना हो ।

सिन्धुलीमाडी–चकमके सडकमा दुर्घटना हुनबाट जोगिएको बस । बर्खा लागेसँगै ग्रामीण सडकमा दुर्घटनाको जोखिम बढेको छ । तस्बिर : कान्तिपुर

भिमानमा बीपी राजमार्ग हुँदै बग्ने खहरे उर्लिएका कारण चालक थिङ र यात्रुहरूले लामै प्रतीक्षा गर्नुपरेको हो । खहरेमा पानीको बहाव घटेपछि गन्तव्यतर्फ लागेका उनले खहरेमा ठूला–ठूला ढुंगा र गेग्रानसहितको बाढी आउने भएकाले जोखिम मोलेर वारपार गर्नु उचित नहुने तर्क गरे ।

बर्खा लागेसँगै पटक–पटक खहरेको बाढीले यात्रा अवरुद्ध हुने गरेको उनले सुनाए । ‘ठाडो खोला हुन्छ, कहिले बाढी घट्ला भनेर पर्खिएर बस्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘अरू विकल्प पनि छैन ।’ भिमान चुरेदेखि माईस्थानसम्मको १५ किलोमिटर क्षेत्रमा दर्जनौं खहरे छन् । सबै खहरेमा पुलको सट्टा लच्का निर्माण गरिएको छ । यस्तो स्थानमा बाढी सडकबाटै बग्ने भएकाले यातायातका साधन सञ्चालन हुन सक्दैनन् ।

‘खहरेको शिर छोटो हुने भएकाले दर्केर केहीबेर पानी पर्नासाथ बाढी आइहाल्छ,’ भिमानका सीताराम ढुंगेलले सुनाए, ‘पानी पर्न रोकिएको केहीबेरमै बाढी घट्छ अनि गाडी वारपार हुन्छन् । त्यतिबेलासम्म राजमार्गमा गाडीको लामो लर्को लागिसक्छ ।’ ठूला खहरेको निकासका लागि समेत लच्का नै बनाइएकाले कहिलेकाहीँ भने लामै समय कुर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । खहरेमा बाढी आएपछि सडकमा गेग्रान र ढुंगा आएर थुप्रिनु अर्को समस्या हो ।

जापान सरकारको अनुदान सहयोगमा निर्मित बीपी राजमार्गको सिन्धुलीमाडी–बर्दिवबास सडक खण्डको ३७ किलोमिटर क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी खहरे खोला छन् । माईस्थानदेखि भिमानसम्मको १० किमिभित्रै २० वटाभन्दा बढी खहरेको निकासका लागि लच्का बनाइएको छ । ‘चुरेक्षेत्र भएकाले यहाँ धेरै खहरे बग्छन्,’ स्थानीय बुद्धि श्रेष्ठले भने, ‘मनसुन सुरु भएपछि खहरेमा बाढी आएर सवारी अवरुद्ध हुनु सधैंको समस्या हो ।’ चुरेबाट आउने खहरेमा मात्र होइन, ठूला खोलाहरूको निकासका लागि पनि सडकमा पुल नहाली लच्काले काम चलाइएको छ । सुनकोसी गाउँपालिकाको नेपालथोक नजिकको घ्याम्पेखोलामा रहेको लच्कालाई बर्सेनि बाढीले बगाउँछ ।

‘कहिलेकाहीँ ठूलै पानी परेको बेला त खोलाको जलस्तर घट्नलाई २ दिनसम्म पनि लाग्छ,’ बीपी राजमार्ग यातायात सेवा समितिका अध्यक्ष कान्छामान बलले भने, ‘जोखिम मोलेर पार गर्न खोज्दा सवारीसाधन बगाउने गरेको छ ।’

बर्दिबास–सिन्धुली–बनेपा सडक आयोजनाका इन्जिनियर रमेश आचार्य बाढी घटेपछि थुप्रिएको गेग्रान र ढुंगालाई सकेसम्म छिटो पन्छाएर यातायात सेवा खुलाउने गरेको बताउँछन् । ‘हामीलाई जानकारी प्राप्त हुनासाथ डोजर, एक्स्काभेटरलगायत उपकरण प्रयोग गर्छौं,’ उनले भने, ‘खहरेमा पुल नहुँदा समस्या भएको छ, चुरे क्षेत्रलाई पायक पर्ने गरी राजमार्गको लच्का सफा गर्न भिमानमा मेसिन राखेका छौं ।’

ग्रामीण सडकको पनि बेहाल

स्थानीय तहका मुकामसम्म पुग्ने ग्रामीण सडकहरू बर्खाले भत्किँदा यातायात सेवा सञ्चालनमा समस्या भएको छ । सदरमुकाम सिन्धुलीमाडीबाट तीनपाटन गाउँपालिकाको केन्द्र चकमके, गोलन्जोर गाउँपालिकाको खनियाखर्क–कमारेभन्ज्याङ, बीपी राजमार्गअन्तर्गत सोलाभन्ज्याङ–नागीमझुवा, घ्याङलेख गाउँपालिकाको पीपलभन्ज्याङ–हायुटारलगायत ग्रामीण सडकमा पहिरो खस्दा र हिलाम्य हुँदा सवारीसाधन सञ्चालन हुन नसकेका हुन् ।

तीनपाटनको माझीटारदेखि जिर्घा खोलासम्म १२ किमि सडक रोपाइँ गर्न तयार पारिएको जस्तै गरी हिलाम्य भएको शिक्षक जनार्दन कोइरालाले गुनासो गरे । वाग्मती प्रदेश सरकारको ३५ लाख रुपैयाँमा ठेक्का लागेर गत वर्षदेखि काम सुरु भए पनि लगातारको वर्षाका कारण पैदल हिँड्नसमेत नसक्ने गरी सडक क्षतविक्षत भएको उनले बताए ।

बीपी राजमार्गको खनियाखर्कदेखि कमारेभन्ज्याङ जोड्ने ग्रामीण सडकको अवस्था पनि उस्तै रहेको स्थानीय नेत्रविक्रम थापाले सुनाए । उनका अनुसार ४ किमि सडक कालोपत्र भएकामा डेढ किमि सडकको नामोनिसान नै छैन । ‘एउटा बर्खा पनि नटिक्ने गरी कस्तो सडक निर्माण भएको हो ?,’ उनले प्रश्न गरे । पीपलभन्ज्याङ–हायुटार २० किमि सडकमा मात्रै झन्डै ४० ठाउँमा पहिरो खसेको छ । भद्रकालीका उत्तम कार्कीले खोल्सा खहरेमा पुल नहुनु र सडक निर्माण गर्दा प्राविधिक अध्ययनबिनै जथाभावी डाँडा काटिएकाले जताततै पहिरो खसेको दाबी गरे । ‘करोडौं लगानीका सडक वर्षाले छियाछिया बनाई यातायात चल्न नसक्ने बनाएको छ,’ उनले भने ।

हरिहरपुरगढीले वडा मुकामसम्म यातायातको पहुँच पुर्‍याउन खोलेको ट्र्याक वर्षाले कामै नलाग्ने पारेको छ । ‘करोडौं लगानी बालुवामा पानी हालेसरह भएको छ,’ स्थानीय रामकाजी घलानले भने, ‘हिउँदमा ट्र्याक्टरसम्म पुगेका थिए, अब पुनर्निर्माणमा त्योभन्दा बढी खर्च लाग्ने गरी क्षतविक्षत भएको छ ।’ गाउँपालिका अध्यक्ष कार्साङ लामाले व्यावहारिक हिसाबले खनिएका सडकहरू बर्खामा कामै नलाग्ने हुने र हिउँदमा मात्रै गाडी चल्न सक्ने बताए । ‘सबैलाई सडक चाहिएको छ, कालोपत्रसहित नाला राखेर निर्माण गर्न बजेटले भ्याउँदैन, अनि ट्र्याक खोल्ने त हो ।’

बर्खा लागेपछि सुनकोसीको दुम्जास्थित बीपी स्मृति पार्क जाने कालोपत्रसहितको सडक चिरा परेको छ । असारे चटारोमा पानीको निकासको ख्याल नगरी सडक बनाउँदा यस्तो भएको स्थानीयको आरोप छ । ‘भत्किएको सडक पुनर्निर्माण त होला तर गुणस्तरहीन निर्माणले व्यवसायी, राज्य र स्थानीय सबैलाई घाटा भएको छ,’ स्थानीय ध्रुव श्रेष्ठले भने ।

प्रकाशित : श्रावण १७, २०७८ ११:५६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

संक्रमण फैलिँदै, सावधानी न्यून

‘यात्रुवाहक गाडी सञ्चालनमा आएपछि झन् लापरबाही बढ्यो, अधिकांश स्थानीय मास्कबिना जथाभावी हिँडडुल गर्न थालेका छन्’
विप्लव महर्जन, छपाल लामा, राजबहादुर शाही

सल्यान, हुम्ला, मुगु — स्थानीय तहको बेवास्ताले कर्णालीका पहाडी र हिमाली जिल्लामा कोरोना संक्रमण बढ्न थालेको छ । संक्रमितहरू जथाभावी हिँडडुल गर्न थालेपछि संक्रमणको जोखिम बढ्दै गएको हो ।

स्वास्थ्य सतर्कताबिनै भत्ता बुझ्न सल्यान खलंगाको एक बैंकमा लाइन लागेका स्थानीय । तस्बिर : विप्लव/कान्तिपुर

सल्यानमा दुई सातायता गरिएको स्वास्थ्य परीक्षणमा ४० जनामा कोरोना संक्रमण देखिएको छ । एक जनाको मृत्यु भएको छ । सक्रिय संक्रमितमध्ये अहिले २ जनाको जिल्ला अस्पतालको आइसोलेसनमा र ९ जनाको संस्थागत आइसोलेसनमा उपचार भइरहेको छ ।

३१ जना होम आइसोलेसनमा रहेको जिल्ला अस्पतालका डा. भीमकान्त जैसीले बताए । उनका अनुसार वैशाखदेखि अहिलेसम्म जिल्लाभित्र ५४ र बाहिर १० जनाको मृत्यु भइसकेको छ । स्वास्थ्य सर्ककता अनपाउन आग्रह गरे पनि सबैबाट बेवास्ता हुँदा संक्रमण बढेको वनगाडकुपिण्डे नगरपालिकाका स्वास्थ्य संयोजक वासुदेव पोखरेलले बताए । ‘यात्रुबाहक गाडी सञ्चालनमा आएपछि झन् लापरबाही बढ्यो,’ उनले भने, ‘अधिकांश स्थानीय मास्कबिना जथाभाबी हिँडडुल गर्न थालेका छन् ।’ उनले गाउँगाउँमा ज्वरो र रुघाखोकीका बिरामी बढेपछि स्वास्थ्यकर्मी परिचालन गरिएको बताए ।

पछिल्लो समय खोप लगाए कोरोना सर्दैन भन्ने गलत बुझाइ मौलाएको बागचौर नगरपालिकाका स्वास्थ्य संयोजक हरि कठायतले बताए । उनका अनुसार किट अभावमा अहिले परीक्षण रोकिएको छ । ‘शंकास्पद बिरामीलाई मात्र कोरोना परीक्षण गरिरहेका छौं,’ उनले भने, ‘संक्रमणको दायरा बढाए घरमा घरमा संक्रमित भेटिने जोखिम छ ।’

बेवास्ताले बढे संक्रमित

हिमाली जिल्ला हुम्लामा लकडाउन हटेसँगै कोरोना संक्रमितको संख्या बढ्न थालेको छ । जिल्ला स्वास्थ्य सेवा कार्यालयका अनुसार हुम्लामा अहिलेसम्म २ हजार १ सय ८६ जनाको परीक्षण गरिएकोमा ३ सय ६८ जनामा संक्रमण देखिएको छ । सरकारले कोरोनाविरुद्धको खोप भित्र्याएको भने पनि हुम्लामा कुनै प्रभाव नपरेको स्थानीय उपेन लामाले बताए ।

‘जिल्ला अस्पतालबाहेक अन्यत्र संक्रमितको उपचार हुँदैन,’ उनले भने, ‘दुर्गम गाउँमा कोरोना देखिए हेलिकप्टर चार्टरको विकल्प छैन ।’ परीक्षणको दायरा नबढाउँदा गाउँगाउँमा संक्रमित बढ्दै गएको नागरिक अगुवा गणेश महतले बताए । अहिले हुम्लाका ७ गाउँपालिकामा ५० वटा अक्सिजन कन्सेन्ट्रेटर छन् । जिल्ला अस्पतालमा १ सय ५० वटा अक्सिजन सिलिन्डरको व्यवस्था गरिएको छ । अस्पतालका सूचना अधिकारी भक्ति फडेराका अनुसार परीक्षण गरिएकामध्ये झण्डै ५० प्रतिशतमा कोरोना देखिन थालेको छ । जिल्लाभरि २७ जना संक्रमितको उपचार भइरहेको उनले जानकारी दिए ।

मारमा हिमाली बस्ती

मुगुको मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिकाको उच्च हिमाली बस्ती मुगुगाउँमा एकै दिन ३५ जनालाई कोरोना संक्रमण देखिएपछि त्रास फैलिएको छ । ६५ जनाको एन्टिजेन विधिबाट परीक्षण गर्दा ३५ जनालाई कोरोना देखिएको हो ।

समुद्र सतहदेखि झन्डै ३ हजार ५ सय मिटर उचाइमा रहेको गाउँमा ठूलो संख्यामा कोरोना संक्रमण भेटिएपछि स्थानीयहरू घर बाहिर निस्कन छाडेका छन् । तिब्बतसँग सीमा जोडिएको गाउँमा धेरै जनामा कोरोना देखिएपछि उपचारमा समस्या भएको गाउँपालिका अध्यक्ष छिरिङक्याप्ने लामाले बताए । उनका अनुसार गाउँमा ज्वरो आउने, टाउको दुख्नेलगायत लक्षणका बिरामी बढ्दै गएका छन् । कोरोना नियन्त्रणको लागि गाउँमा स्वास्थ्यकर्मी र औषधि पठाइएको उनको भनाइ छ ।

मुगुगाउँ पुग्न सदरमुकाम गमगढीबाट दुई दिनको पैदल दूरी छ । जोखिममा रहेका संक्रमितलाई हेलिकप्टरबाट उद्धार गर्नुको विकल्प नरहेको गाउँपालिका अध्यक्ष लामाले बताए । ‘सडक सुविधा छैन,’ उनले भने, ‘कसैलाई गम्भीर समस्या भए हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरिनेछ ।’ उनले गाउँमा भरपर्दो सञ्चार सुविधा नहुँदा पनि उपचारमा समस्या भएको बताए ।

मुगुमकार्मारोङको मह, माग्री, पूलु, रिउस, ताखा, खारीलगायत गाउँमा पनि ज्वरो, रुघाखोकी, निमोनियालगायत स्वास्थ्य समस्याका बिरामी बढेका छन् । जेठदेखि असार अन्तिम सातासम्म मुगुमकार्मारोङको तल्लो बस्तीमा कोरोना संक्रमितहरू भेटिएका थिए । ‘तलका गाउँमा संक्रमित घटेका छन्,’ अध्यक्ष लामाले भने, ‘अहिले बढी चिसो हुने ठाउँतिर कोरोना फैलिएको छ ।’

पछिल्लो समय चिसो हुने बस्तीमा कोरोना संक्रमण बढेको गाउँपालिकाका जनस्वास्थ्य अधिकृत बलीराज बुढाले बताए ।

पूर्वाधार कमजोर

मुगुका स्थानीय तहहरूले पूर्वतयारी नगर्दा जिल्ला अस्पताल बाहेकका ठाउँमा संक्रमितको उपचार गर्न समस्या भएको छ । सोरु, खत्याड र मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिकाका जटिल अवस्थाका बिरामीहरू थप उपचारका लागि जिल्ला अस्पतालमा रिफर हुने गरेका छन् ।

ग्रामीण क्षेत्रमा संक्रमितको उपचारको व्यवस्था नहुँदा अधिकांश संक्रमित होम आइसोलेसनमा बस्नुपरेको निमित्त जिल्ला स्वास्थ्य सेवा व्यवस्थापक दीपक रावलले बताए । उनका अनुसार मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिकाको रिउस र खत्याडको रातापानी स्वास्थ्य केन्द्रलाई कोरोना उपचार केन्द्र बनाइए पनि अधिकांश पूर्वाधारको अभाव छ । जिल्ला अस्पतालमा पनि कोरोना संक्रमितको चाप थेग्न समस्या भएको उनले बताए ।

जिल्ला अस्पतालमा कोभिडका बिरामीलाई लक्षित गरी ४० लाख रुपैयाँमा खरिद गरिएको अक्सिजन प्लान्ट दुई महिनादेखि थन्किएको छ । अक्सिजन प्लान्ट जडान गर्ने क्रममै रहेको बेला मुद्दा परेपछि मेसिन थन्किएको निमित्त स्वास्थ्य व्यवस्थापक रावलले बताए । सल्यानमा पनि स्थानीय तहले औषधि, उपकरण खरिद तथा जनशक्ति व्यवस्थापनमा लापरबाही गरिरहेको स्थानीयको आरोप छ ।

प्रकाशित : श्रावण १७, २०७८ ११:५३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×