रातभर चौरको बास- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

रातभर चौरको बास

नगेन्द्र अधिकारी

काभ्रे — स्थानीय ढुंगा खानीको अनियन्त्रित उत्खननका कारण खसेको पहिरोले बाटो अवरुद्ध हुँदा कोरोनाविरुद्धको खोप लगाएर फर्किएका ज्येष्ठ नागरिक चौरमै रात काट्न बाध्य भएका छन् । पनौती–२ घैयाबारीमा रहेको कोहिनुर रोडाढुंगा उद्योग प्रालिले मापदण्डविपरीत उत्खनन गर्दा पहिरो खस्दा सडक अवरुद्ध भएको हो ।

रोशी खोलामा जलस्तर पनि बढेकाले कुशादेवीमा खोप लगाएर फर्किएकाहरू रातभर चौरमा अलपत्र परेका हुन् ।

‘कुशादेवीमा कोरोनाको खोप लगाएर फर्किंदै थियौं, खानीबाट झरेको पहिरोले घर जान सकिएन । बिरामी मान्छे रातभर एउटा छाताको भरमा चौरमा रात काट्नुपर्‍यो,’ पनौती–२ नयाँगाउँका अर्जुन आचार्यले भने, ‘बेलुका साढे ७ बजे आइपुगेका थियौं, बाटो नभएका कारण घर गएर औषधिसमेत खान पाइएन ।’ दमका रोगी उनले खानीका कारण पटकपटक समस्या भोग्दै आएको गुनासो गरे । ‘अघिल्लो पटक पनि अस्पताल जान खोज्दा ४ घण्टा सडक थुनियो,’ उनले भने, ‘खानीका कारण पहिरो खस्दा बस, एम्बुलेन्स चल्ने अवस्था छैन । सधैं यस्तै हुने हो कि ? हामीले अकालमा ज्यान फाल्नुपर्ने भयो ।’

पहिरो खसेका कारण सडक अवरुद्ध भएको छ । किसानले दूध, तरकारीलगायत स्थानीय उत्पादन बजारसम्म लगेर बिक्रीसमेत गर्न पाएका छैनन् । पहिरो पन्छाएर गेग्रान खोलामा हाल्ने गरिएकाले खोला साँघुरिएको र भेल आउँदा सडक, बस्ती र खेतीयोग्य जमिन कटान गर्ने भन्दै तल्लो तटीय क्षेत्रका स्थानीय त्रासमा छन् । ‘बाटो पनि छैन, खोला तर्ने आँट पनि छैन । खानु न पिउनुसँग खोला किनारमा रात बिताउनुपर्‍यो,’ श्रीमान्सँगै खोप लगाएर फर्किंदै गरेकी स्थानीय कान्छीमाया आचार्यले भनिन्, ‘पहिरो आएर थिचिहाल्ला कि भनेर डराइडराइ रात काट्यौं ।’

‘घैयाबारीबाट पहिरो खसेर खोलाघारीमा सडक अवरुद्ध भएको छ, खोलासमेत थुनिएको छ,’ पनौती–१२ का वडा सदस्य प्रह्लाद केसीले भने, ‘खोप लगाएर फर्किनुभएकाहरू बीचमै अलपत्र परेपछि केहीलाई डोजरमै हालेर तार्‍यौं । तारेरसमेत घर पुग्न नसक्नेहरूले चौरमै रात कटाउनुभएको सुने ।’ उनले वडा–२ मा जमिन अझै भासिएको भन्दै ठूलो पानी नपरोस् भनेर पुकार्दै बसेको बताए । पनौती–१२ का अध्यक्ष ईश्वर जंगमले खानीको कारण पटकपटक समस्या सिर्जना भएको भन्दै सबै पक्षले गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्ने बताए ।

पनौती–२ र १२ को सिमानामा कोहिनुर, काठमाडौं, भालेश्वर, रोशी खोला, पनौती, कार्की, रुसी खोला रोडाढुंगा र डायमन्ड स्टोन प्रालि गरी ८ ढुंगा खानी तथा क्रसर उद्योग सञ्चालनमा छन् । यी उद्योगले थुपारेको डस्ट (धूलो) का कारण रोशी खोलासमेत साँघुरिएका कारण पहिरो खसे कुनै पनि बेला थुनिने अवस्था छ । यसअघि जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिका संयोजकसमेत रहेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिवराम पोखरेल, नगर प्रमुख भीमप्रसाद न्यौपानेलगायत सुरक्षा निकायका अधिकारीले यस क्षेत्रको स्थलगत अनुगमन गरेका थिए ।

प्रकाशित : श्रावण २, २०७८ ०८:३६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्थानीय तहले अझै बजेट ल्याएनन्

चालु आवका योजनाहरुको भुक्तानी भइरहेको र स्रोतको अनुमान गर्न नसकिएको कारण देखाउँदै बजेट ल्याउन आलटाल
नगेन्द्र अधिकारी

काभ्रे — असार अन्तिम साता लागिसक्दा पनि जिल्लाका केही स्थानीय तहले आगामी आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को बजेट ल्याएका छैनन् । स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ र अन्तरसरकारी वित्त व्यवस्थापन ऐन, २०७४ अनुसार असार १० भित्रै राजस्व र आय–व्यय (बजेट) को अनुमान पेस गर्नुपर्ने भए पनि हालसम्म नीति तथा कार्यक्रम मात्रै पेस गरेका छन् ।

चालु आर्थिक वर्षका योजनाहरूको भुक्तानी भइरहेको र स्रोतको अनुमान गर्न नसकिएको कारण देखाउँदै स्थानीय तहहरूले बजेट ल्याउन आलटाल गरिरहेका हुन् । बजेट अंक मात्रै प्रस्तुत गरेका केही स्थानीय तहले योजनागत रूपमा बजेट टुंग्याउन सकेका छैनन् । समयसीमा नगुजार्न केही स्थानीय तहले अंक मात्रै तय गरेर असार १० मा आगामी आवको बजेट सार्वजनिक गरेका थिए ।

नीति तथा कार्यक्रम मात्रै पेस गरेको चौरीदेउराली गाउँपालिकाले बजेट अंकसमेत पेस गरेको छैन । प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत महानदास लामाले बजेट पेस नभइसकेको भन्दै कार्यपालिका छलफलको क्रममा रहेको बताए । ‘चालु आवको खर्च यकिन भइसकेको छैन, कति पैसा बाँकी हुने थाहा भएपछि मात्रै बजेट टुंगो लाग्छ,’ कार्यपालिका सदस्यसमेत रहेका वडा–४ का अध्यक्ष सुरेश लामाले भने, ‘वडालाई ४० लाख बजेट मात्रै छुट्याउने कुरामा पनि हाम्रो सहमति छैन ।’

भुम्लु गाउँपालिकाले पनि नीति तथा कार्यक्रम मात्रै पेस गरे पनि बजेट यकिन गरेको छैन । गाउँपालिका उपाध्यक्ष कल्पना श्रेष्ठ छलफलको क्रममा रहेको बताउँछिन् । ‘५२ करोड अनुमान गरे पनि चालु आवको खर्च यकिन भइनसकेकोले अन्तिम रूप दिएका छैनौं,’ उनले भनिन्, ‘आज (शुक्रबार) छलफल गरी अन्तिम रूप दिएर पारित गर्छौं ।’

स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐनमा उपाध्यक्ष, उपप्रमुख वा कार्यपालिकाले तोकेको कार्यपालिकाको कुनै सदस्यले आगामी आवको बजेटको अनुमान कार्यपालिकाबाट स्वीकृत गराई असार १० भित्र सभामा पेस गर्नुपर्ने उल्लेख छ । तोकिएको अवधिभित्र पेस नभए संघीय सरकारले अनुदान रोक्का गर्न सक्ने प्रावधान छ ।

बजेट अंक मात्रै प्रस्तुत गरेका स्थानीय तहले योजनाहरू भने बाँडफाँट हुने बाँकी रहेको बताए । मण्डनदेउपुर नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रणराज न्यौपानेले असार १० मा बजेट पारित भए पनि योजनागत रूपमा विनियोजन भने नगरेको बताए । बेथानचोक गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत राजेन्द्र भण्डारीले वडागत रूपमा योजनाहरू नआएका कारण ढिला भएको स्वीकार्दै यही महिनाभित्र पारित गर्ने बताए । खानीखोला गाउँपालिकामा पनि बजेट अंक प्रस्तुत भएको तर पारित हुन बाँकी छ । नमोबुद्ध नगरपालिकाले असार २८ का लागि नगरसभा बोलाएको छ ।

जिल्लाका धुलिखेल, बनेपा, पनौती, पाँचखाल, मण्डनदेउपुर नगरपालिका तथा रोशी, तेमाल र महाभारत गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि बजेट पारित भइसकेको जनाएका छन् । तेमाल गाउँपालिकाको नवौं सभामा नीति तथा कार्यक्रम पारित भए पनि एमाले र माओवादी केन्द्रका तर्फबाट निर्वाचित गाउँसभा सदस्य उपस्थित नभएपछि जेठ १३ र १५ का लागि अर्को बैठक बेलाइएको थियो । दुई पटक अनुपस्थित भएपछि तेस्रो पटकको बैठकमा २५ प्रतिशत उपस्थितिका आधारमा बजेट पारित गरिएको थियो । ४८ सदस्य रहेको गाउँसभामा अध्यक्ष र उपाध्यक्षसहित कांग्रेसका २० जना मात्रै सदस्य छन् ।

प्रकाशित : असार २६, २०७८ ११:११
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×