गर्मी छल्न सोलाभन्ज्याङ- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार

गर्मी छल्न सोलाभन्ज्याङ

राजकुमार कार्की

सिन्धुली — सिन्धुली बहुमुखी क्याम्पसका प्राध्यापक ईश्वर बस्नेत साताको एक पटक सोलाभन्ज्याङ पुग्छन् । सदरमुकाम सिन्धुलीमाडीको उखरमाउलो गर्मी छल्न उनी २० किमि र उत्तरमा रहेको सोलाभन्ज्याङमा पुगेर आनन्द लिन्छन् ।

‘गर्मी भुल्नका लागि म प्रायजसो सोलाभन्ज्याङ आउँछु, यहाँ बेग्लै आनन्द छ,’ उनी भन्छन्,‘ यो ठाऊँमा १२ महिना नै जाडो हुन्छ ।’ सदरमुकामबाट उत्तरतर्फ र खुर्कोटबाट उकालो लागेपछि उस्तै दूरीमा पुगिने सोलाभन्ज्याङ सिन्धुलीगढी क्षेत्रको प्रवेशद्वार पनि हो ।

फिक्कल गाउँपालिकाका अध्यक्ष धनबहादुर कार्कीले सदरमुकाम आवतजावत गर्दा गढी नजिकको सोलाभन्ज्याङमा केही समय बिताउने गर्छन् । सदरमुकाम र आफ्नो गाउँपालिकाको कार्यालय रहेको गढतीर क्षेत्रमा उखरमाउलो गर्मी हुन्छ । गढी क्षेत्र आएपछि गर्मीको समयमा समेत हुने जाडोले आनन्द पाइने अध्यक्ष कार्कीको अनुभव छ ।

कामको चटारो त्यहीमाथि गर्मीले गर्दा धेरै नै थाकिएको हुन्छ, अध्यक्ष कार्कीले भने, ‘सोला आउना साथ बेग्लै आनन्द हुन्छ, फुर्सद छ भने गढी नै उक्लिएर आनन्द लिइन्छ, चटारो छ भने पनि एक, आधा घण्टा यहाँ बिताइन्छ ।’ फिक्कलका अध्यक्ष कार्की मात्र होइन्, गोलन्जोर गाउँपालिकाका अध्यक्ष पुष्प कार्कीको पनि अनुभव उस्तै छ ।

‘तनाव र थकान मेटाउने थलो गढी क्षेत्र हो,’ उनले भने, ‘१२ महिना यहाँ हुस्सु लागेर जाडो भइरहन्छ, झन गर्मीमा स्वर्गीय आनन्द नै प्राप्त हुन्छ ।’ गढी क्षेत्रको बृहत्तर विकास गर्न सके पर्यटकको ओइरो लाग्ने उनको भनाइ छ । गोलन्जोर कै वडा नं ५ रातनचुराले गढी क्षेत्रलाई छोएको र त्यसलाई साइकल जोनको रूपमा विकास गर्न गाउँपालिका लागि परेको अध्यक्ष कार्कीले बताए ।

यी जनप्रतिनिधिहरू मात्रै हैन, संघ तथा प्रदेश सांसद, मन्त्रीहरू तथा उच्चपदस्थ अधिकारीदेखि लिएर बीपी राजमार्ग हुँदै सवार गर्ने जो कोही पनि सोलाभन्ज्याङ क्षेत्रमा शीतल लिन रोकिन्छन् । गढी क्षेत्रमा बसोबासको राम्रो व्यवस्था हुने हो भने केही दिन बिताउनसमेत पर्यटक आउने सिन्धुलीगढीका अन्वेषणकर्ता सागरकुमार ढकालको भनाइ छ ।

सदरमुकामबाट २० किमि उत्तरतर्फ गएपछि उक्त क्षेत्र पुगिन्छ । गर्मी मौसममा समेत सिन्धुलीगढी क्षेत्रमा जाडो हुने गरेको छ । गर्मी भुलाउन र प्राकृतिक सौन्दर्यको मज्जा लिन तराई क्षेत्रको हब सिन्धुलीगढी क्षेत्र बन्दै गएको छ ।

प्रकाशित : वैशाख ३, २०७८ १२:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जो बगरबाटै समृद्धि खोजिरहेछन्

सुनकोसी र इन्द्रावती तटीय क्षेत्रमा बस्ने माझी, दनुवार र पहरी समुदायका मानिसको दैनिकी बगरमै बित्छ । बालुवा चाल्नु र माछा मार्नुबाहेक उनीहरूलाई एकछिन पनि अलमलिने समय मिल्दैन ।
अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — सबैरै उठेर सुनकोसी बगर पुग्छन् । बालुवा चाल्छन्, माछा मार्छन् । उनको सहज जीविकाको मानक दिनभर चालेको बालुवाको थुप्रो र माछाको संख्याले तोक्छ । उनको खेतबारी या जायजेथा भनेकै यही बगर मात्र हो ।

सिन्धुपाल्चोकको चौतारा सागाँचोकगढी नगरपालिकाको सुकुटेस्थित सुनकोसी बगरमा बालुवा निकाल्दै स्थानीय माझी परिवार । तस्बिर : अनिश/कान्तिपुर

‘सम्पत्तिका नाममा कौडी छैन, यति नगरे कसरी बाँच्नु हजुर ?’ चौतारा साँगाचोक नगरपालिका सुकुटेका ४५ वर्षीय सुनील माझीले भने, ‘बालुवा नचाले, माछा नमारे, हाम्रो बाँच्ने बाटो नै हुन्न नि !’

भूकम्पपछि घर भत्कियो, भएको सबै जमिन पनि भास्सियो । हाल छिमेकीको घरछेउ टहरामा बसिरहेका उनले बगरबाटै आर्जेको रकमले जायजेथा जोड्ने सोचेका छन् । त्यसकै लागि मेलम्चीदेखि चाकुसम्मको बगर उनका लागि कर्मथलो बनेको छ । परिवार पाल्ने एक्लो जिम्मेवारी रहेकाले पनि उनलाई खासै फुर्सद मिल्दैन ।

सुनीलले जस्तै बगरबाटै समृद्धिको सपना देखिरहेका लालबहादुरले बालुवा चालेर कमाएको पैसाले छोराछोरीलाई पढाइरहेका छन् । ‘छोरा पनि बिदाका बेला बालुवा झिक्न सघाउन आउँछ, त्यही मौकामा उसले पनि बालुवाको काम सिक्दै छ,’ उनले भने । यहाँ बालुवा चालेरै एउटा परिवारले दैनिक ४ हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्ने गरेको उनले सुनाए । ‘म मात्र होइन, यहाँ अधिकांश घरपरिवार बगरकै कमाइले बाँचिरहेका छन्,’ नजिकै थुपारेको बालुवा देखाएर उनले भने, ‘यही हाम्रो खेतबारी हो, जे भने पनि कमाउने बाटो यही हो ।’ लालबहादुर बगरलाई बरदान मान्छन् । बगरमै कमाएको केही रकमले घर बनाए । बिरामी श्रीमतीको उपचार गरिरहेका छन् ।

सुनील र लालबहादुर मात्र होइन, सुनकोसी र इन्द्रावती तटीय क्षेत्रमा बस्ने माझी, दनुवार र पहरी समुदायका मानिसहरूको अधिकांश समय बगरमै बित्छ । बगरमै श्रमको खेती गर्न उनीहरूलाई एकछिन पनि अलमलिने समय मिल्दैन । जामुनेदेखि प्युघर बाहुनेपाटीसम्म बस्ने ७ हजार माझी, १५ सय दनुवार र एक सयजति पहरी समुदायका मानिसका लागि बालुवा चाल्नु र माछा मार्नु दैनिकी हो ।

स्थानीयका अनुसार पहिले–पहिले माझी समुदायका लागि बाह्रै महिना सुनकोसी र इन्द्रवती नदी खुला हुन्थ्यो । अहिले वर्षमा तीन महिनामात्रै सजिलोसँग बालुवा चाल्न पाउँछन् । असार, साउन र भदौमा सुनकोसी र इन्द्रावतीमा एक्स्काभेटर प्रयोगमा स्थानीय प्रशासनले प्रतिबन्ध लगाएपछि माझी समुदायलाई बालुवा निकाल्न सहज भएको हो । केही समययता नदी किनारमै क्रसर उद्योग स्थापना भएपछि उनीहरूलाई जीवन धान्न मुस्किल पर्दै गएको छ ।

जिल्ला समन्वय समिति (जिसस) ले नदीजन्य पदार्थ उत्खननको ठेक्काबाट राम्रै आम्दानी हुने भएपछि क्रसर व्यवसायीलाई प्रोत्साहन गरिरहेको छ । यसले माझी समुदायको उठीबास लाग्ने अवस्था छ । यो समुदायले भने पुस्तौंदेखि बगर र बालुवाकै कारण आफूहरूको जीविका चलेको भन्दै जिससले माझीमैत्री वातावरण बनाइदिनुपर्ने माग राखेको छ ।

‘प्राकृतिक संरचनामा असर नपर्ने गरी हामीलाई उत्खनन अधिकार दिनुमा केही बेफाइदा छैन,’ डुम्रेघाटका सुन्दर माझीले भने, ‘एक्स्काभेटरले उत्खनन गर्दा निम्तिएको जोखिम हेर्न जरुरी छ, उहाँहरूले यसलाई ध्यान दिनुपर्छ जस्तो लाग्छ ।’ उनले जथाभावी क्रसर स्थापना भइरहेकाले कोसीको किनारी भाग क्षतविक्षत बनेको दाबी गरे । जिल्लाभर हाल १८ क्रसर उद्योग सञ्चालनमा छन् । नदीजन्य ठेक्काबाट जिससलाई गएको वर्ष २७ करोड रुपैयाँ आम्दानी भएको थियो ।

प्रकाशित : वैशाख ३, २०७८ ११:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×