प्रेम दिवसमा परम्परागत खानाका परिकार

रमेशकुमार पौडेल

चितवन — प्रेम दिवसको अवसरमा चितवनका पर्यटकीय क्षेत्रहरुमा चहल पहल बढ्दो छ । मुख्य पर्यटकीय क्षेत्र पुर्वी चितवनको सौराहा र पश्चिम चितवनको पटिहानी घटगाईमा खाना महोत्सव (फुडफेस्टिवल) आयोजना भएका छन् । महोत्सव हेर्न आउनेहरुले परम्परागत स्थानीय परिकारको स्वाद लिन पाउने छन् । जिल्लाका आदिवासी थारु बोटे समुदायको भान्सामा पाक्ने परिकारहरु महोत्सवका स्टलहरुमा पनि राखिएका छन् ।

मंगलबारबाट सुरु भएको सौराहाको फुड फेस्टिवलमा खानाका अनेक परिकार छन् । ‘तर फेस्टिवल आयोजना गरेको वर्षदेखि नै स्थानीय परिकारलाई हामी प्रमुखता दिँदै आएका छौं’ महोत्सवका संयोजक ध्रुव गिरीले भने । अघिल्लो वर्ष थारु समुदायको विशेष स्टल थियो । आफ्नो जातीय पोसाक र गहना लगाएरै थारु महिलाहरु स्टलमा बसेका थिए । जहाँ थारु समुदायको खास परिकार चिच्चर, घोगी, माछा र हाँसको मासु पाइन्थ्यो ।


यो वर्ष त्यसरी प्रमुखता दिएर नेवारी समुदायको स्टल राखेको गिरीले बताए । ‘त्यो विशेष स्टलमा नेवारी समुदायका परिकारहरु पाइन्छ । साथै थारु समुदायका खानाहरु पाउने स्टलहरु पनि छन्’ गिरीले भने । सौराहाको फुड फेस्टिवलमा खानाका ३८ वटा स्टलहरु छन् । स्थानीय परिकारका साथै अन्य विदेशी र साकाहारी परिकारका स्टलहरु पनि राखेको गिरीले बताए । रेस्टुरेन्ट तथा बार एसोसिएसनले महोत्सव आयोजना गरेको हो ।


अर्को पर्यटकीय क्षेत्र पश्चिम चितवनको पटिहानी घडगाईमा यो वर्षदेखि फुड फेस्टिवल सुरु भएको छ । नेकपाका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालबाटै बिहीबार उद्घाटन भएको सो फेस्टिवलमा पनि स्थानीय परिकारलाई प्रथामिकता दिएको आयोजकहरुले बताएका छन् । फेस्टिवलमा २० वटा स्टल छन् । जसमा खानाका १५ वटा स्टल रहेका छन् । जसमध्ये दुईवटा थारु समुदायका र एउटा बोटो समुदायको खानाको स्टल छ ।


‘थारु र बोटेहरु पटिहानी क्षेत्रका आदिवासीहरु हुन् । महोत्सवमा आउनेलाई स्थानीय परिकार चखाउनका लागि थारु र बोटेका छुट्टै स्टलहरु राखेका हौं । अन्य स्टलहरुमा पनि यी जातिका खानाहरु छन्’ आयेजक भरतपुर महानगरपालिका–२२ का वडाध्यक्ष विष्णुराज महतोले भने । चिच्चर, घोगी, माछा र हाँसको मासु थारु समुदायको खास परिकार भए जस्तै बोटो समुदायको खास परिकार माछा हो ।


मंगल बोटे आफ्नो सुमदायको भान्सामा पाक्ने परिकारलाई महोत्सव घुम्न आउनेहरुलाई चखाउने तयारीमा जुटेका छन् । उनी भन्छन् ‘हामी माछा मार्दैनौं मत्रै । निकै स्वादिलो हुने गरी पकाउँछौं पनि । महोत्सव आउनेले यो स्वाद लिन पाउने छन् ।’ सौराहा र पटिहानीमा फरक मितिमा खाना महोत्सव उद्घाटन भए पनि समापन एकै दिन शनिबार हुँदै छ ।


पर्यटकीय क्षेत्र भएका कारण चितवनमा प्रेम दिवसको सन्दर्भ पारेर घुम्ने आउने क्रम बढ्दो छ । प्रेम दिवसको अवसर पारेर १४ वर्षदेखि सौराहामा फुड फेस्टिवल हुँदै आएको ध्रुव गिरीले बताए । पटिहानीलाई सरकारले गत वर्षमात्रै सय पर्यटकीय गन्तव्यभित्र राखेको छ । अम्ब्रेला स्ट्रिट यसै वर्ष तयार भएको छ । अम्ब्रेला स्ट्रिटको उद्घाटनसँगै खाना महोत्सव सुरु गरेको वडाध्यक्ष विष्णुराज महतोले बताए ।

प्रकाशित : फाल्गुन २, २०७६ १३:३९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

माया–प्रेमका किताब

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — प्रेम कथालाई विषयवस्तु बनाइएको किताब पढ्ने समय पनि हो भ्यालेन्टाइन्स डे । यसबेला उपहारको रुपमा एक–अर्कालाई यस्तामाया साट्‍ने किसिमका किताब पनि दिन सकिन्छ । दुई लेखक चार–चार वटा रोमान्टिक पुस्तक सिफारिस गर्छन् :


बुद्धिसागरका रोजाइ
१) फस्ट लभ
सम्पादक : अजित बराल
१५ जना लेखकहरुको पहिलो प्रेमको संकलन हो फस्ट लभ । यसमा नेपालका पुराना लेखकहरुले आˆनो पहिलो प्रेमको अनुभव लेखेका छन् । यर्थाथमाआधारित छ । विभिन्न भूभागका लेखकहरुको पहिलो प्रेमको अनुभव पढ्दा रमाइलो लाग्छ । यो पुस्तक पठनिय छ । रमाइलो छ । हाम्रो समाज, त्यो बेलाको प्रेम बुझ्न यो पुस्तक पढ्न सकिन्छ ।

२) वे दिन
लेखक : निर्मल बर्मा
यो केहि दिनको कथा समेटिएको पुस्तक हो । फरक ठाउँबाट ‘प्राग’ सहरमा भेटिएका दुई अन्जानको कथा । यी दुईले केहि दिन त्यही शहरमा समय बिताउँछन् । लेखकको भाषा नै मिठो छ । हिन्दी भाषामा छ यो पुस्तक । मैले धेरै अगाडि पढेको हो । हेर्दा रोमान्टिक तर उदास किसिमको छ यो पुस्तक ।

३) डेलिकेसी
लेखक : डेभिड फिन्‍काइनोस
यो किताबमाथि फिल्म बनेको छ । लभ स्टोरी पुस्तक हो । पछिल्लो समय मैले पढेको लभ स्टोरी पुस्तकमध्ये यसमा ताजा कथा छ । कथा भन्ने तरिका राम्रो छ । मेटाफोर्स प्रयोग उत्कृष्ट छ । पढ्दाखेरि मज्जा आउँछ । हृयाप्पी इन्डिङ छ । प्रेममा हुने हर कोहिले यो किताब पढ्दा हुन्छ ।

४) लभ इन द टाइम अफ कोलेरा
लेखक : गाब्रियल गार्सिया मार्खेज
मेरो फेभरेट पुस्तक हो यो । यसको कथा एउटा समयमा एउटा व्यक्तिले वान साइड प्रेम गर्छ । जिन्दगीको ७० वर्ष उनले त्यही प्रेमिकाको नाममा बिताउँछ । उनी ८० वर्षको हुँदा त्यो केटीसँग अन्त्यमो भेट हुन्छ । प्रेम कथामाथि गहिराइमा लेखिएको पुस्तक हो यो । प्रेमलाई गहिराइमा बुझ्न यो पुस्तक पढ्नुपर्छ । पछिल्लो समय बलिउड फिल्मले निर्माण गरेको आदर्श प्रेमभन्दा फरक प्रेमकथा यसमा छ । आदर्श प्रेमलाई यसमा समेटिएको छ । बदलिएको समयको आदर्श प्रेम पढ्न रमाइलो हुन्छ ।

ऋचा भट्टराईका रोजाइ

१) द टाइम ट्राभलर्स वाइफ
लेखक : अड्री निफनेगर
एक जना मानिसले अर्कोलाई कति समयसम्म प्रेम गर्न सक्छ ? आफू बााचुन्जेल ? मृत्युपछि पनि ? वा हामीले गीतहरुमा गाउने जस्तो जन्म–जन्मसम्म ? यो अनौठो प्रेम कथा एउटा यस्तो व्यक्तिको हो, जसको समय अस्थिर छ । घरि उसकी प्रेमिकाको बाल्यकालमा पुग्छ, घरि आˆनै विवाहको दिनमा हराउँछ । प्रमुख पात्र क्लेरसँगै निदाइरहेको श्रीमान हेनरी एक्कासि बिलाउँछ, कतै टाढाको समुद्री किनारमा नाङ्गै ब्युातिन्छ । कुनै ठेगान नभएको, अतित र भविष्यमा रुमल्लिने यस्तो मानिससँग अथाह प्रेम गरेकी छिन् क्लेरले । उनीहरूबीचको त्यो अलौकिक बन्धन, उनीहरुले साँचेर राख्ने प्रत्येक पल, यदाकदा भेट हुँदाको असिमित खुशी यो पुस्तकमा समावेश गरिएको छ । आˆना प्रियजन टाढा भएका पाठकहरुका लागि यो उपन्यास प्रेमको शक्ति सम्झाउने पुस्तक हुनेछ ।

२) अ लिटिल लाइफ
लेखक : हान्या यानागिहारा
यानागिहाराको यो दोस्रो पुस्तकमा समलैङ्गिक प्रेम र मित्रताको हृदयविदारक चित्रण छ । अत्यासलाग्दो घृणा, शोषण, दुख र कष्टबीच एउटा भाँचिएको मानिसको मनमा पनि उम्रन सफल एउटा असाधारण र अमूर्त प्रेम समेटिएको छ । प्रेमको अन्तिम विन्दु विवाह हो भन्ने आम बुझाइभन्दा धेरै पर यो उपन्यासले सम्झाउँछ । प्रेम केवल असल मित्रता हो, हर क्षण आफ्‍नो प्रेमीको खुशी र आनन्दमात्र चाहने एउटा निजी अनुभव हो । प्रेम भनेको मात्र प्रेम हो, यसलाई कुनै विभूषण र अर्थ चाहिँदैन । कमै पुस्तकले पाठकको मनमा यति दया र स्नेह जगाउन सक्छन्, जति यो उपन्यासको ‘जुड’ ले जगाउँछ । विस्तृत, विशाल, मन छुने प्रेमकथा हो यो ।

३) नरेन्द्र दाइ
लेखक : विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला
नरेन्द्र दाइ पढ्नु पर्छ गौरी भाउजुको प्रेम र समर्पण बुझ्न । त्यो शान्त, स्निग्ध, दिव्यवान उनको मुहार, अनि दुखपूर्ण जिन्दगी–कस्तो विडम्बना, कति पीडा नरेन्द्र दाइको पात्रलाई घृणा गर्न खोजे पनि सकिँदैन । उनी पनि हामीजस्तै परिस्थिति र लालसाले किच्चिएका एक कमजोर व्यक्ति । अनि मुनरिया–सारा संसारले उनलाई पतित माने पनि आफ्‍नै नजरमा उ कति उच्च छे, उनले माया गरेकी छे, उनको प्रेममा उनप्रति खोट देख्दिन । स्‍नेहका बलले संसार जित्ने उन्माद छ उनमा । त्यो आत्मविश्वासलाई समयले खल्बल्याउँछ । पटकपटक जीवनले प्रहार गर्छ तर अन्त्यमा पनि नायिका नै बनिरहन्छे–मुनरिया । सरल र सुन्दर लेखन अनि प्रेम माथिको एउटा मनोवैज्ञानिक चिन्तनका लागि पढ्नैपर्छ उपन्यास नरेन्द्र दाइ ।

४) होमफायर
लेखक : कमिला शम्सी
ब्रिटिस–पाकिस्तानी लेखक कमिला शम्शीका उपन्यासहरुमा हुन्छन् ज्यान दिएर र लिएर प्रेम गर्न तम्सिने पात्रहरु, समाजको संरचनालाई हुरीझैं तहसनहस पारि स्‍नेह पोख्ने प्रेमीहरु । तर यो उपन्यासमा एउटा फरक प्रेम छ–जुम्ल्याहाहरुको । एकै आत्मा भएर हुर्किएका अनि एकअर्काको श्वासले बाँच्ने दाजु–बहिनी हुर्किएर भिन्नभिन्नै धार समात्छन् । कानुनविपरीत ध्रुव । यसैबीचमा बहिनीको जीवनमा प्रेम आउँछ, यस्तो प्रेमी जसका लागि उनी प्राण त्याग्न तयार छिन् । अनि कथामा मोड आउँछ–दाजु कि प्रेमी ? आत्मा कि मुटु ? रहस्य, रोमाञ्च र अपत्यारिला घुम्तीहरुले भरिएको प्रेमका धेरै रङ पोतिएको उपन्यास हो यो ।

प्रस्तुति : रीना मोक्तान

प्रकाशित : फाल्गुन २, २०७६ १३:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×