महिला हिंसा : ‘श्रीमान्‌लाई सम्झाइदिनु भनिरहन्थिन्’

प्रताप विष्ट

(हेटौंडा) — हेटौंडा उपमहानगरपालिका–१८ का २८ वर्षीय यज्ञराज (हरि) अधिकारीले पत्नी मीनाको शनिबार हत्या गरी घरनजिक पोखरीमा फालिदिए । मादक पदार्थ सेवन गरेर धारिलो हतियारले टाउकोमा हिर्काएर उनको हत्या गरिएको थियो । २१ वर्षीया मीनालाई उनले समयदेखि मादक पदार्थ सेवन गरी कुटपिट गर्दै आएका थिए ।

ZenTravel

केही दिनअघि मात्र पूर्वगाविस अध्यक्षसमेत रहेका छिमेकी केशव पण्डितले घरमा एकै ठाउँ राखेर सम्झाइबुझाइ गरेका थिए । मादक पदार्थ नपिउने र पत्नीसँग झगडा नगर्ने यज्ञराजले बाचासमेत गरेका थिए ।

Meroghar

‘बिहान बाटोमा भेट्दा हाँसीखुसी नै थिइन्,’ पण्डितले भने, ‘अरू बेला भेट्दा श्रीमान्लाई सम्झाइदिनुपर्‍यो दाइ भन्थिन् तर शनिबार केही पनि भनिनन् । आइतबार बिहान घरनजिक उनको शव पो देखियो ।’

पतिले सधैं कुटपिट गर्ने गरेको भन्दै मीनाले दुईअघि जिल्ला प्रहरी कार्यालय हेटौंडामा उजुरी दिएकी थिइन् । त्यबेला यज्ञराज तीन रात हिरासत बसेका थिए । ६ महिनासम्म तारेख धाइरहे । त्यति हुँदा पनि उनी सुध्रिएनन् । मादक पदार्थ सेवन गरी पत्नीसँग झगडा गर्ने क्रम रोकिएन । गाउँलेको अनुरोधमा स्थानीय माध्यमिक विद्यालयमा करिब तीन महिनाअघि मीनाले परिचरमा जागिर खाएकी थिइन् । त्यही पैसाले घरखर्च चलाउँदै आएकी थिइन् ।

कैलाली माइती भएकी मीनाको १६ वर्षको उमेरमा यज्ञराजसँग विवाह भएको थियो । उनका दुई वर्षका छोरा र पाँच वर्षकी छोरी छन् । बालबालिका यतिबेला सहाराविहीन बनेका छन् । आमा उनीहरूले गुमाइसके, बाबुलाई प्रहरीले आइतबार पक्राउ गरेको छ । घरमा आमाबाबु र दुई छोराछोरी मात्र बस्थे । तीन वर्षअघि यज्ञराजकी आमाको रहस्यमय मृत्यु भएको थियो । यज्ञराजका बाबु हेटौंडामा एक्लै बस्दै आएका छन् । ‘छोराको व्यवहारदेखि वाक्क भएर उनी एक्लै बसेका हुन्,’ छिमेकी पण्डितले भने । थाहा नगरपालिका–५ का ४५ वर्षीय देवबहादुर लामाले पनि मादक पदार्थ सेवनकै कारण ४९ वर्षीया पत्नी सावित्री तामाङको गत कात्तिक ९ मा हत्या गरेका थिए । छिमेकीको पास्नीमा पतिपत्नी दुवै गएका थिए । पत्नी सावित्री चाँडै घर आएर सुतिन् । पति देवबहादुर घरमा राति ढिला आए ।

सुतिरहेकी पत्नीलाई रक्सीको मातमा गजबारले हिर्काएर उनले हत्या गरे । देवबहादुरले मादक पदार्थ सेवन गरेपछि पत्नीसँग निहुँ खोजेर सधैं झगडा गर्ने गरेको प्रहरीको भनाइ छ ।

‘मादक पदार्थ सेवनका कारण महिलाहरूको अपमान, कुटपिट मात्र होइन, ज्यानैसमेत जाने गरेको छ,’ माइती नेपाल मकवानपुरकी कार्यक्रम संयोजक माया लामाले भनिन्, ‘अधिकांश महिला हिंसा मादक पदार्थ सेवनका कारणले हुने गरेको छ ।’ जिल्ला प्रहरी कार्यालय हेटौंडामा रहेको महिला सेलमा चालु आवको पाँच महिनामा एक सय २८ वटा महिला हिंसाका घटना दर्ता भएका छन् । दर्ता भएकामध्ये पतिले मादक पदार्थ सेवन गरेर कुटपिट गरेको र घरबाट निकालेको घटना अधिकांश छन् । ‘पतिले मादक पदार्थ सेवन गरेकै कारण पत्नीले विविध हिंसा बेहोर्नुपरेको छ,’ महिला सेलका सइ ताराकृष्ण भट्टराईले भने, ‘घरेलु हिंसाको मुख्य जड मादक पदार्थ सेवन देखिएको छ ।’ गत आवमा महिला सेलमा दुई सय ९३ उजुरी परेको थियो ।

प्रकाशित : माघ ९, २०७६ ०९:४५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

प्रस्तावित औद्योगिक क्षेत्र : बजेट आयो, काम भएन

‘२ सय ५१ उद्योग स्थापना हुनेगरी डुडेझारीमा ६ सय विघा क्षेत्रफलमा विशेष आर्थिक क्षेत्र बनाउन डीपीआर तयार’
गणेश चौधरी

टीकापुर — सुदूरपश्चिममा एउटा पनि औद्योगिक क्षेत्र छैन । पटक–पटक विभिन्न स्थानमा औद्योगिक क्षेत्र बनाउने चर्चा हुँदै आए पनि हालसम्म घोषणा हुन सकेको छैन ।सरकारले केही वर्षअघि साविकको गेटा र श्रीपुर गाविस (हाल गोदावरी नगरपालिका) लाई जोडेर विशेष आर्थिक क्षेत्र घोषणा गर्ने नीति लिएको थियो । तर, कार्यान्वयन हुनसकेकोथिएन । विशेष आर्थिक क्षेत्र स्थापनाका लागि उद्योग मन्त्रालयबाट आर्थिक वर्ष ०६५/६६ मा १७ करोड रुपैयाँ बजेट निकासा भए पनि काम अघि बढेन । 

स्थानीयको जग्गा अधिग्रहण गरी करिब ३ सय बिघा क्षेत्रफलमा औद्योगिक क्षेत्र बनाउने बताइएको थियो । औद्योगिक क्षेत्रको नक्सांकन भई ४ किल्ला छुट्याइएको पनि थियो । पछि स्थानीयहरूमा विवाद भएपछि विशेष आर्थिक क्षेत्र घोषणा गर्ने योजना अगाडि बढ्न सकेको थिएन ।

केही महिनाअघि प्रदेशस्तरीय औद्योगिक र पर्यटन सूचनाका बारेमा परामर्श दिन बनाइएको समितिले औद्योगिक क्षेत्र निर्माणका लागि टीकापुरलाई उपयुक्त स्थानका रुपमा सिफारिस गरेको थियो । तर, निर्णय भएको छैन । तत्कालीन टीकापुर विकास समितिले औद्योगिक क्षेत्र बनाउन विभिन्न उद्योगका नाममा स्वामित्व हस्तान्तरण गरेर जग्गा वितरण गरेको थियो । तर, ती जग्गा हाल घरघडेरीमा परिणत भएका छन् । औद्योगिक क्षेत्रका लागि भनेर दिइएका जग्गा घरघडेरीमा परिणत भएपछि फेरि जग्गाको खोजी हुन थालेको छ ।

यसका लागि कम्तीमा एक सय विघा जमिन आवश्यक पर्ने टीकापुर उद्योग वाणिज्य संघका पूर्वअध्यक्ष परशुराम चपाईंले बताए । ‘धेरै ठूला उद्योगभन्दा पनि मझौला खालका ४०/५० वटा उद्योग स्थापना गर्न एक सय विघा जग्गा आवश्यक हुने अनुमान छ,’ उनले भने, ‘जग्गा सरकारी स्वामित्वमा रहनेगरी भाडामा दिने व्यवस्था गरिनुपर्छ ।’ उनका अनुसार आवतजावत सहज नभएसम्म लगानीकर्ता उद्योग खोल्न तयार नहुने भएकाले टीकापुरमा विमानस्थल सञ्चालन हुनपर्दछ । खक्रौलालाई मुख्य भन्सार नाका बनाउने सरकारी निर्णयले कच्चा पदार्थ आयातनिर्यात सहज हुने देखिएकोले औद्योगिक क्षेत्र निर्माणको घोषणा गर्नुपर्ने चपाईं बताउँछन् ।

औद्योगिक र पर्यटन सूचनाका बारेमा परामर्श दिन गठित समितिका संयोजक जनकराज शाहले मझौला उद्योग स्थापना गर्न टीकापुर उपयुक्त ठाउँ भएको बताए । ‘वनजंगल मासेर औद्योगिक क्षेत्र स्थापना गर्न सम्भव छैन । अरु नगर तथा गाउँपालिकामा टीकापुरको जस्तो जग्गा छैन,’ शाहले भने । हाल लम्कीचुहा नगरपालिकाको डुडेझारीमा औद्योगिक क्षेत्र बनाउन पहल भइरहेको जिल्ला समन्वय समितिका संयोजक सूर्यबहादुर थापाले बताए । उनले स्थानीय स्तरमा गर्नुपर्ने काम भइसकेको र फाइल मुख्य सचिवकहाँ पुगेको जानकारी दिए । ‘करिब ६ सय विघा क्षेत्रफलमा औद्योगिक क्षेत्रको डीपीआर बनाइसकेका छौं । केन्द्रले घोषणा गर्न बाँकी छ,’ उनले भने ।

रानी–जमरा–कुलरिया सिँचाइ आयोजनाले ५ मेगावाट विद्युत उत्पादनका लागि निर्माणकार्य गरिरहेकोले डुडेझारी कर्णाली र प्रदेश ५ समेतको औद्योगिक क्षेत्र हुनसक्ने थापाको भनाइ छ । उनका अनुसार डुडेझारीमा २ सय ५१ उद्योग स्थापना हुन सक्नेछन् । उद्योग स्थापना गर्न उद्योगीहरू पनि तयार रहेका उनले दाबी गरे । ‘डुडेझारी राजमार्गसित पनि जोडिएकोले आउजाउमा सहज हुने र टीकापुरमा सुदूरपश्चिमको मुख्य भन्सार नाका स्थापना भइसकेकोले भारतबाट ल्याउनुपर्ने कच्चा पदार्थ ल्याउन सहज हुनेछ,’ थापाले भने, ‘औद्योगिक क्षेत्र स्थापना भए तीन प्रदेशका जनतालाई रोजगारी दिन सकिने छ ।’

औद्योगिक क्षेत्र नहुँदा लगानीकर्ताले उपयुक्त जग्गा अभावमा उद्योग खोल्न नसकिरहेका थापाको भनाइ छ । उनले थपे, ‘उद्योगी आफैंले जग्गा किनेर उद्योग खोल्न त्यति सम्भव हुन्न । वातावरण र बस्तीका कारण पनि औद्योगिक क्षेत्र बनाउन आवश्यक छ ।’

प्रकाशित : माघ ९, २०७६ ०९:४५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×