वडा कार्यालयका सामान सार्ने क्रममा वडाध्यक्षलाई दलियो मोसो

रमेशकुमार पौडेल

चितवन — वडा कार्यालय सञ्चालन गर्ने स्थानको विवाद रहेको इच्छाकामाना गाउँपालिका–२ का वडाध्यक्ष पञ्चबहादुर चेपाङमाथि स्थानीयले मोसो दलेर जुत्ताको माला लगाएका छन् । घटना शनिबार राति भएको हो ।

ZenTravel

प्रहरीले मोसो दलेको आरोपमा दुईजनालाई पक्राउ गरेको छ। प्रहरीले समाएका व्यक्तिहरु निर्दोष भएको भन्दै नेपाली कांग्रेस चितवनले पक्राउ परेका व्यक्तिहरु रिहा नभए वातावरण उत्तेजित हुने र त्यसको जिम्मेवारी सम्बन्धित पक्षले नै लिनु पर्ने चेतावनी दिएको छ। वडाध्यक्ष नेकपाबाट निर्वाचित भएका हुन्।

Meroghar

जिल्लाको एक मात्र गाउँपालिका इच्छाकामाना गाउँपालिका प्रमुख उपप्रमुख दुवै नेपाली कांग्रेसले जितेको चितवनको एक मात्र स्थानीय तह हो। इच्छाकामनाको अधिकांस क्षेत्र पहाडी भू-भाग छ। वडा नम्बर २ मा वडा कार्यालय कहाँबाट सञ्चालन गर्ने भन्ने विषयमा स्थानीयबीच विवाद हुँदै आएको थियो। सुरुमा ओर्ल्याङ भन्ने ठाउँमा जोखलाल चेपाङको घरबाट वडा कार्यालय सञ्चालन हुँदै आएको थियो।

‘त्यहाँ बाटो बनाउने क्रममा पहिरोको खतरा बढयो। घरभित्रै लेदो आयो। त्यसपछि असार ४ गते कक्षा ५ सम्म पढाइ हुने ओर्ल्याङकै स्कुल कोठाबाट वडा कार्यालय चलाउन थालेको थिएँ,’ वडाध्यक्ष पञ्चबहादुर चेपाङले भने। स्कुलमा साउन १४ गते तोडफोड गरेर वडा कार्यालयका समान र कागजहरुमा क्षति पुर्‍याएको उनले बताए। त्यसपछि पनि स्कुलबाटै कार्यालय चलाउन खोज्दा धम्कीहरु आएको वडाध्यक्ष चेपाङले बताए।

‘स्कुलमा वडा कार्यालय चलाउँदा प्रतिवन्धित चन्द समूहका कार्याकर्ताले तोडफोड गरे। त्यसपछि पनि त्यहीबाट चलाउन खोज्दा धम्की दिन थाले। त्यसपछि कहिले झोल बोकेरै कार्यालय चलाए त कहिले स्थानीय गणेश चेपाङको पिढीबाट वडा कार्यालयको काम गरे,’ वडाध्यक्ष चेपाङ्ले भने। दसैंपछि हपनीभन्ने गाउँमा रहेको सामुदायिक भवनबाट वडा कार्यालय चलाउन थालेको उनले बताए।

‘गाउँपालिकामा वडा कार्यालय कहाँ राख्ने हो ठाउँ चाडो तोक्नु पर्‍यो त्यो ठाउँमा टेन्ट राखेर भए पनि कार्यालय चलाउँछु भनेको हो, तर तोकेन। त्यसपछि ओर्ल्याङमा रहेको पुरानो ठाउँबाट हपनीमा समान सार्न खोज्दा ममाथि दुर्व्यवहार भयो,’उनले भने। गाउँपालिका अध्यक्ष गीता गुरुङले वडाध्यक्षमाथि भएको घटना निन्दनीय र दुःखदायी भएको बताइन्।

‘वडाध्यक्षमाथि जे भयो त्यो दुःखद छ निन्दनीय छ। छानबिन गरेर दोषीलाई करावाही हुनु पर्दछ। वडा कार्यालय कहाँबाट चलाउने भन्ने विषयमा हामीले लेखाजोखा गर्दै थियौं। आजै भोलिमा एउटा निष्कर्ष आउने अवस्था थियो। यही समयमा यस्तो घटना भयो,’ अध्यक्ष गुरुङले भनिन्। वडा कार्यालय राख्नका लागि सम्भावित पाँचवटा ठाउँ प्रस्तावित भएको हुँदा गाउँपालिकाले उपयुक्त ठाउँ छनौट गर्न थालेको उनले बताइन्।

‘पहिला ओर्ल्याङ्मा राख्ने गरेर तोकिएको हो। पछि अनेक कारणहरुले कहिले कता कहिले कता भयो। स्थानीयले आ–आफ्नो तरिकाले गुनासो र माग गर्न थाले। तर हामीले धेरै कुरा विचार गरेर निर्णय लिनु पर्ने हुन्छ। त्यही काम हामीले गर्दै थियौं,’ पालिका अध्यक्ष गुरुङले भनिन्। ठाउँ निश्चित नहुँदासम्म ओर्ल्याङमा पहिलाको वडा कार्यालयमा रहेको सामानहरु तत्कालन नसार्न भनेको गुरुङको भनाइ छ।

तीनै समानहरु सार्न खोज्दा शनिबार घटना भएको हो। वडाध्यक्षको पार्टी नेकपाले घटनाको विरोधमा आज सोमबार विरोध सभा गर्ने भएको छ। प्रहरीले अनुशन्धानका लागि उत्तर गुरुङ र बिर्खबहादुर गुरुङलाई समाएको छ। उनीहरु नेपाली कांग्रेसका स्थानीय कार्यकर्ता हुन्। विवादको विषयलाई उपयुक्त तरिकाले समाधान गर्नु पर्नेमा रातको समयमा सामानहरु सार्न खोजेर वडाध्यक्षले गलत गरेको नेपाली कांगेस चितवनको भनाइ छ।

प्रकाशित : मंसिर २३, २०७६ ११:०१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

'किम्फमा फिल्म छान्नै गाह्रो'

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — पर्वतीय विषयवस्तुमा आधारित भएर सन् २००० मा सुरू भएको थियो– काठमाडौं अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतीय फिल्म महोत्सव (किम्फ) । यही बुधबार सुरु हुने १७ औं संस्करणको उद्घाटनमा किम्फले सर एडमन्ड हिलारी र तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाले पहिलोपटक सगरमाथा आरोहण गर्दाको क्षण कैद गरिएको बेलायती डकुमेन्ट्री ‘द एसेन्ट अफ एभरेस्ट’ छानेको छ । किम्फकै सेरोफेरोमा रहेर आयोजक हिमाल एसोसिएसनका कार्यकारी निर्देशक तथा किम्फ अध्यक्ष वसन्त थापासँग कान्तिपुरकर्मी फूलमान वलले गरेको कुराकानी :

किम्फले १९ वर्ष पार गर्न लागिरहेको बेला यसको प्रभावबारे तपाईंको अनुभूति कस्तो छ ?
खासमा यो लहडको सुरुवात थियो । यहाँसम्म आइपुगिन्छ भन्ने सोचेकै थिएनौं । तीनताक ‘हिमाल’ खबर पत्रिकामा पर्वतारोहणसम्बन्धी लेख्ने थुप्रै लेखक थिए । म पनि पर्वतारोहण संघको सचिव थिएँ त्यतिबेला । विभिन्न फोरममा पर्वतीय विषयवस्तुमाथि छलफल चलाउँदै पनि आइरहेका थियौं ।

युरोपमा हिमालसम्बन्धी फिल्म फेस्टिभल हुने, सगरमाथा भएकै देशमा चाहिँ नहुने भन्ने प्रश्नले चिमोट्थ्यो । इटलीमा ६८ वर्ष पुरानो पर्वतीय फिल्म फेस्टिभल छ । थुप्रै युरोपेली देशमा भइरहेकै छन् । हामी पनि सुरु गरौं भन्ने हुटहुटीले किम्फ जन्मेको थियो ।

नेपालमा स्वतन्त्र शैलीका फिल्म निर्माणमा किम्फको ठूलो भूमिका छ । त्यतिबेलासम्म डकुमेन्ट्री भनेको के हो भन्ने थियो । नेपाली फिल्मकै विधागत आयाम फराकिलो बनिरहेको थिएन । फिल्म भन्ने वित्तिकै उही मूलधारको भनिने डाङडुङे फिल्मको बुझाइ थियो । फिल्म बौद्धिक र सिर्जनात्मक हुन्छ भन्ने बुझाइ किम्फले स्थापित गर्‍यो । किम्फपछि नै नेपालमा थिम्याटिक फेस्टिभल हुनथाले । नेपालमा फिल्म फेस्टिभल संस्कृति निर्माणमा पनि किम्फको ठूलो योगदान रह्यो ।

नेपाली फिल्म उद्योगमा नयाँ अनुभवसहितको जनशक्ति निर्माणमा पनि सघायो नि हैन ?
पक्कै पनि । केसाङ छेतेन, मोहन मैनाली, ध्रुव बस्नेत, दीपक रौनियार, मीन भाम, गणेश पाण्डेदेखि भोजराज भाटसम्मका फिल्मकर्मी किम्फकै उत्पादनहुन् । किम्फमा उत्कृष्ट फिल्मले संसारभरका राम्रा फिल्म फेस्टिभल जितेका छन् ।

मीनको ‘बाँसुल्ली’, ‘कालोपोथी’, दीपक रौनियारको ‘सेतो सूर्य’, गणेश पाण्डेको ‘भाग्यले बाँचेकाहरू’, भोजराज भाटको ‘सुनाकली’ले संसारका थुप्रै फेस्टिभल जितेका छन् । यसरी राम्रा फिल्मकर्मी निर्माणमा पनि किम्फको उत्तिकै योगदान रहेको छ भन्न सकिन्छ । उपलब्धि सम्झिँदा आनन्द लाग्छ तर दुःखचाहिँ ठूलो छ । आर्थिक व्यवस्थापनका दृष्टिबाट किम्फलाई कसरी निरन्तरता दिन सकिन्छ भन्नेबारे हामी चिन्तित छौं ।

यस्तो किन भयो ?
सधैं एक–दुईजनाको मेहनत र स्वयंसेवाबाट निरन्तरता दिन सकिँदैन भन्ने हो । राज्यको सहयोग र संलग्नता एकदमै प्रतीकात्मक मात्रै छ । मानिसहरू यो क्षेत्र नै बुझ्दैनन् । यसपालि मात्रै संसारभरका ६९ देशबाट फिल्म छानेका छौं । यति धेरै मुलुकबाट नेपाली फेस्टिभलमा फिल्म आउनु भनेको पर्यटन प्रवर्द्धनकै हिसाबले पनि ठुलै मौका हो । तर मुलुकको पयर्टन, संस्कृति र पहिचान प्रवर्द्धनमा भिजुअल मिडियाको प्रभावबारे धेरैसित फराकिलो ज्ञान छैन । फेस्टिभल त आफैँमा ज्ञान निर्माणको सिर्जनशील थलो हो नि । फेरि हामी हिमाली मुलुक, सगरमाथा भएको देश, हाम्रै विषयवस्तु प्रवर्द्धन गर्ने यो निकै अब्बल थलो हो तर हामी हाम्रै मुलुक चिनिरहेका छैनौं ।

काठमाडौंको सडकमा हिँडिरहेका हर कोहीलाई सोध्ने हो भने वरिपरिका चारवटा पहाडको नाम भन्न सक्दैनन् । हुन त पवर्तारोहण युरोपबाटै सुरु भएको हो । हामी त धेरैपछि उनीहरूको दोभासे र भरिया बन्न पुग्यौं । यो संस्कृति नै नेपालमा ढिला आयो । बाहिरी मुलुकतिर यस्ता फेस्टिभलको आर्थिक आधारको रूपमा माउन्टेनियरिङ क्लबहरू हुन्छन् । राज्यका विभिन्न निकाय हुन्छन् । हाम्रो त सबैतिर हात जोड्दै हिँड्नुपर्छ । यस्तो फेस्टिभल त चलचित्र विकास बोर्डले गर्नुपर्ने हो । यही फेस्टिभल पनि हामी सरकारलाई सुम्पिन तयार छौं ।

दुई दशकबीचमा किम्फमा जति फिल्म छानिए, तिनले उठाएका विषयवस्तुको आधारमा नेपाली पर्वतीय समाजमा आइरहेको परिवर्तन कसरी हेर्न सकिन्छ ?
धेरै ठूलो परिवर्तन आइरहेको देख्छु । ग्लोबल वार्मिङ, बसाइँसराइदेखि त्यसको सांस्कृतिक/आर्थिक प्रभावसम्मका विषय छन् । लेकमा हिउँ जम्न छाडेको छ । सहरमुखी बसाइँसराइ तीव्र छ । मानिस गाउँ फर्किन छाडेका छन् । यसले गर्दा हिजोको नेपालीपन जे हो, त्यसमा पहिरो गइरहेको छ । पानी माग्दा मोही दिने संस्कृति हराएको छ । अतिथि देवो भव : भन्ने मान्यता लोप हुँदै छ ।

भर्खरै सम्पन्न 'फिल्म साउथ एसिया' लाई आधार मान्ने हो भने नेपाली डकुमेन्ट्रीमेकरको उत्साह घट्दै गइरहेको हो कि भन्ने देखिन्छ । किम्फमा....?
फिल्म साउथ एसियामा डकुमेन्ट्री मात्रै हुने भएकाले त्यस्तो भएको हुन सक्छ । फिक्सन, ननफिक्सनदेखि सर्ट फिल्मसम्मको विधागत सुविधाले गर्दा किम्फलाई सजिलो छ । हरेक वर्ष फिल्म संख्या बढ्या बढ्यै छ । फिल्म यति धेरै पठाइरहेका छन् कि छान्नै गाह्रो हुने अवस्था छ ।

प्रकाशित : मंसिर २३, २०७६ १०:५७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×