कालिञ्चोकको अवैध संरचना हटाउन पुनः सूचना

राजेन्द्र मानन्धर

दोलखा — धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्र कालिञ्चोक क्षेत्रका अवैध घरटहरा तथा संरचना हटाउन जिल्ला प्रशासन कार्यालयले दोस्रो पटक सूचना जारी गरेको छ ।

पहिलोपटक जारी सूचनालाई वास्ता नगरिएपछि दोस्रोपटक प्रशासनले फेरि सूचना जारी गरेको हो । सदरमुकाम चरिकोटबाट १७ किलोमिटर दूरीमा रहेको प्राकृतिक सुन्दरस्थल कालिञ्चोकमा एक सय भन्दा बढी अवैध संरचनाहरु छन् ।

केबलकारदेखि ठूला लगानीका होटलहरुले कालिञ्चोकको बेसक्याम्प ठानिने कुरीको मैदान भरिएका छन् । त्यस्तै घ्याङडाँडाको मैदानमा पनि घरटहरा थपिदैछ । तीन हजार आठ सय ४२ मिटर अग्लो कालिञ्चोक मन्दिरको केही तलपनि अतिक्रमण बढ्न थालेपछि जिल्ला प्रशासनले पटकपटक सूचना जारी गर्नु परेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी खगेन्द्रप्रसाद रिजालले बताए ।

मन्दिर दर्शन र रमाइलो दृष्य हेर्न मानिसहरुको घुइँचो लाग्ने उक्त क्षेत्र सामुदायिक वन क्षेत्र की गुठी संस्थानको भन्ने विवाद कायमै छ । गुठी संस्थानको स्थानीय जिम्मेवार प्रतिनिधि प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई बनाइएको छ । तर, जिल्ला वन कार्यालयले आफ्नो पेरीफेरी भन्दै उक्त सम्बन्धमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीले बोलाएको बैठकहरुमा फरक मत दर्ज गर्दै आएको छ ।

दुई सरकारी निकायबीचको विवादको फाइदा लिदै झनझन संरचनाहरु थपिदै गएको स्थानीयको आरोप छ । पछिल्ला समयमा गुठीसंस्थानले आफ्नो नियमअनुसार जग्गाहरु लिजमा दिन थालेपछि अनावश्यक अतिक्रमण बढेको स्थानीयको भनाई छ । गुठी संस्थाले करिब ४२ वटा घर टहरा तथा एउटा केबल कारलाई मात्रै लिज दिएको दाबी गरेको छ । करिब तीन महिनाअघि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले तयार पारेको सूचीमा करिब एक सय घर टहराहरु थिए ।

गुठी संस्थानले लिजमा नियमसम्वत दिएको संरचनाबाहेक अन्यलाई अवैध ठान्छ । तर जिल्ला वनले भने उक्त क्षेत्रमा बनिरहेको सबै घरटहरा र संरचना अवैध दाबी गर्दै आएको छ । जिल्ला वनले गुठी संस्थानबाट स्वीकृति लिएर सञ्चालित केबल कारसमेत भत्काउनुपर्ने जिकिर गर्दै आएको छ ।

पछिल्लो समयमा संरचना थपिने क्रम बढेपछि प्रजिअसहितको सुरक्षा टोलीले निरीक्षण गरेको थियो । निरीक्षणको क्रममा प्रहरी चौकी राख्न घडेरी बनाइएको जग्गासमेत अतिक्रमणमा परेको पाइएको थियो । अवैध रुममा ठड्याइएका घर टहरा र अन्य संरचना नभत्काइ सूचनालाई अटेर गरे कारबाही गरिने प्रजिअ रिजालले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७६ १७:३०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

वन फडानी आरोपमा अध्यक्ष र सचिव नै पक्राउ

नारायण शर्मा

(नवलपरासी) — ताल्देवी सामुदायिक वनमा हरिया रुख फडानीमा संलग्नताको आरोपमा वन अध्यक्ष र सचिव पक्राउ परेका छन् । विनयी त्रिवेणी गाउँपालिका ५ मा पर्ने ताल्देवी वनमा ८४ वटा हरिया रुख काटिएको ५० दिनपछि डिभिजन वन कार्यालयले अध्यक्ष दीपक जिसी र सचिव रनबहादुर झेडीं मगरलाई पक्राउ गरेको हो ।

डिभिजन वन कार्यालय पूर्वी नवलपरासीका सूचना अधिकृत कृष्ण देवकोटाका अनुसार उनीहरुलाई जिल्ला अदालतवाट १० म्याद थपेर अनुसन्धान सुरु भएको छ।

वन क्षेत्रको खकरा गाउँ जाने बाटोको दायाँबायाँ वन पदाधिकारी र डिभिजन वन कार्यालयका कर्मचारीको मिलोमतोमा रुख कटान भएको समाचार प्रकाशन भएको थियो। खकरा गाउँका सचिव झेंडी रुख ढालिएको क्षेत्रबाट दैनिक आउजाउ गर्थे। उनी हुलाक कार्यालयका कर्मचारी पनि हुन्। वन फडानीबारे जानकारी नगराएकाले उनीमाथि मिलेमतोको आरोप गाउँलेले लगाएका छन्। वन फडानीमा कारबाहीमा पर्ने त्रासले खकरावासी हरेक दिन उज्यालो हुनासाथ गाउँ छोड्ने र राति फर्कने गर्छन्। त्यहाँ ३ घर दलित समुदाय र अरु सबै मगर समुदायको बासोवास छ। खकरा गाउँमा ३८ घर छन्। उक्त वनका करिब ३ हजार क्यूफिट हरिया सालका रुख काटिएको प्रारम्भिक अनुमान छ।
४ सय हेक्टर क्षेत्रफल रहेको ताल्देवी सामुदायिक वनले हरेक वर्ष कार्ययोजना बनाएर ढलेका रुख आवश्यकताअनुसार बिक्री बितरण र उपयोग गर्न पाउँछन्। तर, हरिया रुख नै ढालिएपछि वन कर्मचारीको संलग्नताको आरोप स्थानीयको आशंका छ।

पकट पटक गाउँमा पुग्दा कोही फेला नपर्ने कारण अनुसन्धान गर्न कठिनाई भएको अनुसन्धान अधिकृत कूलचन्द्र दवाडीको दाबी छ।

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७६ १७:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्