रामेछाप विमानस्थल विस्तार हुँदै

कान्तिपुर संवाददाता

रामेछाप — काठमाडौंको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा हुने एयर ट्राफिक कम गराउनका लागि रामेछाप विमानस्थललाई विस्तार गरिने भएको छ ।

काठमाडौंबाट सबैभन्दा नजिकको रामेछाप विमानस्थललाई सुदृढीकरण गरी आन्तरिक उडान गर्ने योजना संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले अघि सारेको हो ।

केही दिनअघि मन्त्री योगेश भट्टराईले सार्वजनिक गरेको एकवर्षे कार्यनीतिमा रामेछाप विमानस्थल सुधार विस्तारको कार्यक्रम राखेपछि स्थानीयवासी हर्षित भएका छन् । ‘हामीले कैयौं वर्ष अघिदेखि भन्दै आएको कुरा मन्त्रालयको प्राथमिकतामा राखेकोले खुसी भएका छौं,’ स्थानीय नवराज ढुङ्गेलले भने, ‘यो अवसर चुक्न दिन हुँदैन ।’

काठमाडौंभन्दा पूर्वतर्फको नजिक पर्ने रामेछाप विमानस्थल हुँदाहुँदै काठमाडौंको एयर ट्राफिक कम गराउनका लागि काभ्रेमा अर्को विमानस्थल निर्माण गर्ने योजना सरकारले अघि सारेको थियो । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण र उडानको रुटमा पर्ने बनेपा आसपास क्षेत्रमा विमानस्थल बनाउने प्रस्तावमाथि प्राविधिकहरूले सुरक्षा चुनौती औंल्याएका थिए ।

केहि वर्षअघि मात्र कालोपत्रे भएको रामेछाप विमानस्थलमा सबै पूर्वाधार हुँदाहुँदै फेरि थप लगानी गर्नेभन्दा पनि त्यसैलाई सुधार विस्तार गरी आन्तरिक उडान गर्न सकिने प्राविधिकहरूको निष्कर्ष भएकाले मन्त्री भट्टराईले रामेछाप विमानस्थलको सुधार विस्तार गर्ने योजना अघि बढाएका हुन् ।

रामेछाप विमानस्थलमा ५ सय १८ मिटर लामो धावनमार्ग छ । टुइनअटर र डोर्नियरजस्ता साना विमान अवतरण र उड्न सक्ने उक्त विमानस्थलमा ४ वटा विमान पार्किङ गर्ने क्षमता छ । मौसमका हिसाबले हिउँद वर्षा नै रामेछाप विमानस्थल अवतरण र उडानका लागि उपयुक्त मानिन्छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको मर्मत सुधारका लागि बिहान ८ बजेसम्म उडान र अवतरणमा रोक लगाएका बेला चार महिनाअघि रामेछाप विमानस्थलबाट सोलुको लुक्लाका लागि केही वायुसेवा कम्पनीले उडान गरेका थिए । प्रतिदिन सरदर ३० देखि उडानसम्म रामेछाप विमानस्थलबाट भएको थियो ।

सीता, तारा र समिट एयरले अबको केही दिनमा समेत रामेछाप विमानस्थलबाट सोलुका लागि उडान थाल्दै छन् । सेक्टेम्बरदेखि त्यस क्षेत्रमा जाने यात्रु बढ्न थाल्ने भएकाले काठमाडौं विमानस्थल प्रयोग गर्दा चाहे जति उडान गर्न नसक्ने भएकाले विमान कम्पनीले रामेछाप केन्द्रित उडान तालिका राखेका हुन् ।

लुक्ला क्षेत्रमा हुने छिनछिनको मौसम परिवर्तनले काठमाडौंबाट लुक्लासम्म हुने उडान अनिश्चित हुन्छ । विमान उडेपछि मौसम बिग्रँदा बीचबाटैकैयौं उडानहरू फर्कने गरेका छन् तर रामेछापबाट लुक्ला उड्दा झन्डै आधा उडान समय कटौती हुने भएकाले धेरै उडान गन्तव्यमा पुग्न सक्छन् । काठमाडौंमा विमानलाई उड्नका लागि पालो पर्खंदासम्म रामेछापबाट लुक्लाको उडान भ्याइसक्ने भएकाले पनि रामेछाप विमानस्थल विमान कम्पनीका लागि आकर्षक भएको हो ।

रामेछाप विमानस्थलको उत्तरी र पश्चिमी केही भाग थपेर ठूला एटिआरसम्मका जहाज उडान र अवतरण गराउन सकेमा पूर्वतर्फको विराटनगर, तुम्लिङटार, भोजपुर, ताप्लेजुङ, इलाम, खोटाङ्ग, सोलु, रुम्जाटारजस्ता विमानस्थलमा हुने आन्तरिक उडान त्यहींबाट गराउनका लागि विमानस्थल विस्तार गर्न लागिएको हो । रामेछाप विमानस्थल काठमाडौंभन्दा १ सय ३० किलोमिटर पूर्वमा छ । उक्त विमानस्थल सम्म पुग्नका लागि काठमाडौंबाट जिपमा साढे तीन घण्टा लाग्छ ।

प्रकाशित : भाद्र १६, २०७६ ०७:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मध्यवर्ती समितिमा महिला शून्य

कान्तिपुर संवाददाता

चितवन — दुई दशकमा चारवटा कार्य समिति निर्माण हुँदा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्र व्यवस्थापन समितिमा महिलाको नेतृत्व र प्रतिनिधित्व शून्य नै रहयो । अहिले नयाँ कार्य समितिको लागि निर्वाचन प्रक्रिया सुरू भएको छ ।

पदमा रहन आकांक्षीको नाम हेर्दा आउँदो समितिमा पनि महिलाहरूको संख्या शून्य नै रहने अवस्था छ । चार जिल्ला कार्य क्षेत्र रहेको मध्यवर्ती समितिले वर्षमा १२ करोड रुपैयाँ हाराहारीको बजेट परिचालन गर्छ ।

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्र व्यवस्थापन समितिको साउन २६ मा बसेको बैठकले नयाँ कार्य समिति गठनको लागि प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ । वर्तमान कार्य समितिको पाँच वर्षे पदावधि आउँदो मंसिर ५ मा सकिँदैछ । त्यसैले उक्त बैठकले कार्यविधि पारित गरेर निर्वाचन प्रक्रिया अगाडि बढाएको हो । कार्यविधिमा समितिका एकजना सदस्य बासु ढुंगानाको फरक मत दर्ता भएको छ ।

‘पारित कार्यविधिअनुसार बन्ने समिति वर्तमान संविधानअनुसार समावेशी हुन नसक्ने हुँदा फरक मत राखेको छु,’ ढुंगानाको मत छ । पहिलेको कार्यविधिअनुसार समूह, समिति र व्यवस्थापन समिति गठन गर्दा महिला प्रतिनिधित्व नहुनेमा ढुंगाना जस्तै मत राख्ने अरु पनि छन ।

नीतिगत तहमा महिला नेतृत्व र प्रतिनिधित्वको चर्चा बढेका बेलामा चितवन मध्यवर्ती समितिमा भने यो पक्षमा ध्यान दिने कमै छन । निकुञ्ज, आरक्ष वा संरक्षित क्षेत्रसँग सिमाना जोडिएको आवादी वा आवासीय भूभाग मध्यवर्ती क्षेत्र हो । निकुञ्जका जनावर वा निकुञ्ज संरक्षित नीतिनियमले मध्यवर्ती क्षेत्र प्रभावित हुने गर्दछ । त्यहाँका बासिन्दालाई संरक्षणप्रति सजग र क्रियाशील बनाउन र निकुञ्जको आम्दानी त्यही क्षेत्रमा लगानी गर्न मध्यवर्ती क्षेत्रको अवधारणा आएको हो ।

चितवनमा २०५४ सालमा मध्यवर्ती क्षेत्रका समितिहरू बन्न सुरु भएका हुन् । चितवन निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रको कुल क्षेत्रफल ४२४२ वर्ग किलोमिटर छ । यसभित्र सानो भूभाग मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिकाको एउटा वडा, पर्साको ठोरी गाउँपालिकाको १, २ र ३ नम्बर वडाहरू पनि पर्दछन् । ठूलो भाग चितवन र त्यसपछि नवलपुर जिल्लामा पर्दछ । चितवनको राप्ती, खैरहनी र रत्ननगर नगरपालिकाका केही वडाहरू मध्यवर्तीमा परेका छन् ।

त्यसैगरी भरतपुर महानगरपालिकाका ६, ८, ९, १३, १४, १७, १८, २२, २३, २४, २५, २६, २७ र २८ नम्बर वडा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा पर्छ । माडी नगरपालका पुरै मध्यवर्ती क्षेत्रमा छ । त्यसैगरी नवलपुरका गैंडाकोट, देवचुली, कावासोती, मध्यविन्दु नगरपालिका र विनयी त्रिवेणी गाउँपालिकाका वडाहरू पनि मध्यवर्तीमा पर्छन् । मध्यवर्तीमा चार जिल्लाका १२ स्थानीय तह जोडिएका छन् ।

मध्यवर्ती क्षेत्र हेर्ने चितवन निकुञ्जका सहायक संरक्षण अधिकृत लोकेन्द्र अधिकारीका अनुसार मध्यवर्तीमा ४५ हजार ६ सय १६ घरधुरी छन् । त्यसैगरी १ हजार ७ सय ८४ समूह यसमा आवद्ध छन । १८ वर्ष पुगेका घरमुली सदस्य हुन्छन् । प्रत्येक घरबाट एकजना महिला र पुरुष घरमुलीलाई सदस्य बनाइन्छ । ‘अहिले समूह गठन र पुनर्गठनको प्रक्रिया अगाडि बढेको छ । घरमुली संख्या र समूह संख्या घटबढ हुन सक्छ,’ अधिकारीले भने ।

निकुञ्जको पटिहानी मध्यवर्ती उपभोक्ता समितिका सदस्य बिना बोटे व्यवस्थापन समितिले बजेट बाँडफाट र योजना तथा कार्यक्रम निर्माण गरेर उपभोक्ता समितिहरूमा पठाउने काम गर्दछ । सहायक संरक्षण अधिकृत अधिकारीका अनुसार आर्थिक वर्ष ०७४/४२४ मा चितवन निकुञ्जको मध्यवर्ती समितिमा १२ करोड ७७ लाख रुपैयाँ बजेट आएको थियो । मध्यवर्तीमा ०५४ सालयताको २० वर्षमा ९३ करोड २८ लाख २७ हजार ८८४ रुपैयाँ बजेट आएर खर्च भएको तथ्यांक छ ।

प्रकाशित : भाद्र १६, २०७६ ०७:५३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्